Ramiz Gjini - tregime

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
POSTA QË SJELL ERA, - Tregim

Më vjen shumë inatë që Laura e ka harruar sërish çelësin brenda; dhe mua, me të dëgjuar tringëllimën e ziles, më duhet të ngrihem mundimshëm për t’i hapur derën.
Nëntëdhjetë e katër vjet nuk janë pak për një njeri si unë, që kam shërbyer nën armë dyzetë vjetë rresht me një devotshmëri, që sa herë e kujtoj, më ngjall respekt e admirim për veten, edhe pse bota më ka harruar prej kohësh; madje shumica prej tyre më pandehin të vdekur.
Im bir, Antoni, ka dalë në pension qysh para pesë vjetësh dhe jeton në Florida. Sot mbush shtatëdhjetë vjeç. I shtyn ditët në një azil nën mbikqyrjen e vazhdueshme të një mjeku të shquar indjan pasi vuan nga një sëmundje e pashërueshme. Ai nuk pati fëmijë pasi nuk u martua asnjëherë. Sikur ta kisha lënë ketë botë në moshën që ka sot im bir, do të kish qenë mirë për të dy, pasi unë, s’do të kisha mbërritur ta shikoja të plakur, kurse ai, do të shpëtonte njëherë e mirë nga ato shqetësimet dhe përkujdesjet e mia prej babushi.
Kur Laura erdhi për herë të parë në shtëpinë time, ia shkrepi të bënte disa ndryshime në vendosjen e objekteve. Ngase ende nuk kishim vendosur për pagesën, ajo deshi të demonstronte para meje aftësitë e saj si kujdestare me përvojë, nga ato që i marrin frenat në dorë me një vetësiguri të admirueshme që ditën e parë të punës.
Divanin ku unë rri të shumtën e kohës, e shtyu dhe e vendosi pranë dritares. Si kreu këtë punë, zuri vend me shpinën e kthyer nga dritarja, bëri me gisht nga portreti i Tonit e tha:
- Unë mendoj, që fotografinë e babait tuaj ta varim në një nga muret e korridorit, kurse në vend të saj të vendosim atë lulen kacavjerrëse pasi do ta rrahë më shumë drita.
E rrasi mjekrën e saj të vogël mes gishtit të madh dhe atij tregues e si për t’i vënë kapak kësaj pune pyeti:
- Mirë Luis?
Kur unë i thashë, që portreti qe i tim biri dhe jo i babait, Laurën e zuri ngërçi; nuk deshte ta besonte. Bëri një gjest shtrembërimi në fytyrë për të më dhënë të kuptoja se gjithsesi, pavarësisht pse unë i jepja mundësinë të ushqehej me bukë, nuk qe mirë të prishej rregulli, që mëma natyrë ka vendosur mes brezave. Por unë, ndonëse nuk kam ndonjë motiv vërtet për të qenë, më duhet ta mbaj ndezur flakën e shpirtit për ta ndriçuar edhe këtë copë të mbetur rruge deri sa të gjej e të hap atë derën e fundit, pas së cilës, pret paqja e amëshuar.
Nuk do ta harroj kurrë eprorin tim, Sër Henry Livingston, i cili, vdiq qysh para tridhjetë vjetësh. Zëri i tij i rreptë e gjithë potencë prej ushtaraku të vërtetë, më kumbon ende në vesh si qëmoti: “Luis Medina, paraqitu! Luis Medina, marrsh përpara! Luis Medina, djathtas kthehu”!
Asnjëherë nuk e patia dëgjuar të jepte ato urdhëra, për të cilat, me të drejtë, ai mendonte se duheshin hequr nga rregullorja ushtarake. Kurrë nuk e pata dëgjuar të urdhëronte, ta zëmë, “Luis Medina, prapa-kthehu”; ose “Luis Medina, në vend numro”! Ndaj dhe më duhet të eci ende, të kapi shekullin, sepse unë mendoj, që Zoti i të gjithëve, s’ma ka falur jetën si dhuratë, por ma ka dhënë si detyrë, që s’duhet braktisur, por duhet përmbushur gjer në fund.
Nganjëherë, më ndodh t’i dorëzohem për pak kohë pafuqisë time. Shtrihem në kolltuk e zhytem në kujtimet e së shkuarës, derisa Laura të më ndërmendë me ato shqetësimet, që ia lagin faqet e bardha me lot. Edhe tani e shikoj se si nuk gjen qetësi. Përpiqet të maturojë shtëpinë, por punët i nis sëprapthi; dhe duket e përhumbur si në tym. I thashë të më sillte xhaketën sepse doja ta hidhja krahëve, kurse ajo vajti e më solli varësen e drunjtë, ma la në dorë e pyeti:
- Si e do çain Luis, me kamomil, apo me lule blini?
- Si të duash Laura, - i thash. - Veçse, të lutem, bëj kujdes kur kalon rrugën. Asnjëherë mos u fut me dritë të kuqe.
Ajo më vështroi gjithë habi, pastaj u kujtua e tha:
- Më fal, Luis. Unë jam një copë budallaçkë!
Po unë e di që Laura nuk është e tillë. Ndoshta gjatë jetës së saj, ajo duhet të ketë marrë shumë nga ato urdhërat “prapa kthehu”! dhe “në vend numëro”!
Pasi sjell xhaketën, ajo nis e pergatit çain. Para se të afrohet për ta vendosur mbi tryezë, Laura rrotullon paksa sytë nga e majta dhe fiksohet të kujtojë kohën e tashme! Mendja i ka fluturuar nuk dihet se ku, dhe në fytyrë i ka ngrirë një shprehje e çuditshme! Duket sikur thotë: a jam vërtet unë, bjondja Laura Makajevna nga Ukraina, apo jam Dolores Mersy nga Afrika e Jugut? Jam e bardhë ashtu si më parë, apo e zezë? Ku ndodhem në të vërtetë tani dhe me çfarë po merrem konkretisht?
Jo vetëm për ta përmendur, por edhe pse ajo ka futur në filxhan dy lugë sheqer, i them:
- Laura, çajin e doja vetëm me një lugë sheqer...!
- Mirë, - thotë qetësisht ajo. Dhe pasi ka harruar ç’ka bërë më parë, hedh aty edhe një lugë të tretë, vjen e ma vendos përpara gjithë delikatesë e si gjithmonë pyet:
- Në rregull Luis?
- Në rregull, - dorëzohem unë.
Kushedi për të satën herë, Laura shikon orën e saj të dorës me një padurim për t’i qarë hallin. Memzi pret të fluturojë nga shtëpia për të më lënë në vetminë time të plotë, që nganjëherë më duket sikur i ngjan harresës. Pastaj vagëllimthi e shikoj të përvidhet në dhomën tjetër, të flasë me dikë në telefon, në fillim ngadalë, pastaj në nota më të larta; të përsërisë e nervozuar kushedi për të satën herë të njëjtat fjalë; derisa tjetri,- që vetëm ajo mund ta dijë ku ndodhet, - ta lëndojë me kokëtrashësinë e tij gjer në atë shkallë sa të shkrehet në vaj.
- Kam investuar shumë, kupton? - i çirret Laura tjetrit në telefon, ndërsa tund gishtin qortues mu si ta kishte përballë. - Nuk e meritoj të trajtohem si një lypsare. Jam grua dhe dua të më japësh gjithshka më përket si e tillë!
Por tjetri atje larg, duket se nuk ha arsye.
- Kurrë më, nuk do të jemë ajo që dëshiron ti! - shkithet për të fundmen herë Laura. - Kurrë! Dëgjon?!
Përplas receptorin mbi tryezë dhe nis e dridhet si gjethja në thëllim. Maja e mjekrës i është zverdhur si t’ia ketë shtypur e t’i ketë lënë aty një dangë gishti i madh i një dore mashkulli avdall. Sillet gjithë makth nëpër dhomë duke bërë lëvizje të pamotivuara; pastaj shembet mbi të vetmin kolltuk, që gjendet në dhomën time të gjumit. Mbulon fytyrën me duar ngase i vjen turp nga vetja e vet dhe qëndron kështu e fshehur për disa minuta. Atëherë më duhet ta ngushëlloj me të vetmen mënyrë, që ajo dëshiron në raste të tilla: ta lejoj të shkojë më herët se zakonisht.
- Shko, Laura! - i them. - Shihemi nesër në mëngjes. Mund t’i bëj gati vetë ilaçet.
Laura kujtohet, heq duart nga fytyra, kafshon njëherë buzën e poshtme me dhëmbë dhe e ngul vështrimin në një pikë.
Duket sikur fjalët e mia si kanë bërë fare përshtypje. Athua se Laura, mund ta kurdiska vetë kohën e saj, madje ajo mund të vendoska edhe lidhje e ngjarje të ngjashme me rastësitë!
E vështroj i qetë teksa rregullon me të djathtën cullufen e flokëve të rrëzuar mbi syrin e përlotur. Ngre paksa njërën vetull dhe rri ashtu një cop herë të mirë duke sajuar, medemek, një qëndrim ëndërrimtareje të thellë!
Për fatin e saj të keq, gjithshka ajo bën për t’u dukur para meje një grua në gjendje normale, është një përpjekje e dështuar, një lojë e keqe.
Pas fjalëve të mija, ajo përpiqet të bëjë zap një dëshirë që e nguc për të brofur menjëherë në këmbë e për t’ia dhënë vrapthit rrëmbimthi nga kjo shtëpi, ku siç qe shprehur vetë para ca kohësh, “fantazmat e vërsnikëve të mij, që vdiqën këtu e tridhjetë vite të shkuara, brohorasin natë e ditë ngadhënjimin tim mbi vdekjen.”
Tashmë që gjallnimi më ka lënë dhe drita e jetës ka ngelur si ajo xixa që sapo ka filluar t’i dalë fjolla e hollë e tymit, kam nisur t’i mas gjërat me një logjikë universale. Ngase vdekja nuk më erdhi në kohën e duhur, ia kam kthyer shpinën me zemrim e shpërfillje të plotë. Me aq frymë sa më ka mbetur, kam nisur çapitjen rrugës nga kam ardhur duke shkelur nëpër kohë gjurmëve që kam lënë. Dëshiroj të mbërrij edhe njëherë, si i thonë, në lule të moshës; e ndoshta, do të qe mirë të vdisja aty. Sepse sa herë i kujtoj ato djelmosha që u vranë në zjarrin e luftës, më vjen turp nga vetja të vdes në këtë gjendje fizike ku jam katandisur. Ndaj dhe e kam kthyer kohën mbrapsht, natyrisht, pa i cënuar as një qime historisë time, dhe tani po kuptoj, që rrjedha e jetës, e paska destinin tatëpjetë.
E shikoj Laurën të ngrihet ngadalë e si me përtesë; i avitet raftit të ilaçeve, hap kutitë njërën pas tjetrës dhe i vendos kokrrat mbi një pecetë të bardhë, që sapo e ka shtrirë mbi tavolinë. Pastaj ndez kondicionerin, rrotullon sytë si të dojë të sigurohet që gjithshka është në rregull, dhe, si pastron njëherë fytin nga ndryshku i makthit të saj, thotë një ”thank you Luis” dhe krisën e ikën. Atëherë unë, që i kam ndjekur mirë të gjitha lëvizjet e saj, bindem që Laura i ka bërë gati ilaçet e mia duke demonstruar të njëjtën indiferencë përtace, me të cilën një lypës mund të ushqente një qen të huaj.
Me t’u zhdukur Laura, dhoma nis e ngushtohet. Sendet marrin ngjyrën e dheut të lagur. Duken sikur përgjojnë frymëmarrjen time.
Zhurma e lehtë e kondicionerit më kujton zhaurimën e lumejve që rrjedhin luginave të mbushura dys me mjegull, frushullimën e lehtë të erës së natës dhe përplasjen e pikëlave të imta e të ftohta të shiut në tumbat me fier të thatë kodrinave.
Luleshpatioret e vendosura në vazo te qoshja e djathtë pranë dritares, nuk janë tjetër, veçse një shkurrnajë, që luhatet për të mos ngrirë nga acari kallkan i një nate dimërore. Dhe ndjej ftohtësi në trup e shpirt. Një ligështim therës më vërshon në vena; dhe, tek e fundit, më bëhet sikur qeni Cerber po më lëpin kockat, të cilat, ka vite që më duket se cingërijnë mu si ato gurët e djegur gëlqerorë kur i zhysin në ujë. Atëherë vihem në kërkim të hapësirës, të asaj hapësire plot ajër e dritë, që Laura më bën ta harroj me rrekjet e saj prej kujdestarje të shpifur; sepse çdo ditë e më tepër, duket ashiqare, që i është mërzitur keq kjo punë; dhe ajo, kurrë nuk ka për ta kuptuar atë nevojën time për pak qiell të hapur, për pak zabullimë jete, për atë bulurimën e heshtur të gjallnimit rreth meje e brenda meje.
Afrohem me mundim gjer te dritarja, që shikon nga ana e kopështit. Hedh sytë në qoshën e djathtë dhe shikoj mes lëmizhdeve disa copëza të vogla gazetash, që lëvizin lehtë, duke përftuar kështu zhurmimin, që lënë në eter krahët e një fluture të lodhur nga vjeshta e vonë. Është posta që nganjëherë më sjell falas era. Një postë e vonuar, pasi rruga për të mbërritur gjer tek unë është e gjatë dhe me shumë peripeci. Dikurë janë shitur cepeve të rrugëve; të reja e të palosura, të mbushura dys me lajme të freskëta, histori të çuditshme, rreklama e foto bukuroshesh. Duar njerëzore i zhubravitën, i grisën për nevoja të ndryshme, i lanë bordureve, stolave në parqe; i flakën në rrugë… Pastaj ia behu era, shtjella e saj i ngriti në qiell, i përplasi mureve të lartë; dhe sëfundi, i rrasi qosheve, skutave të braktisura, i zbriti shkallëve, që të shpien bodrumeve, pranë dyerve të ngallmuara që nuk hapen kurë.
Shpesh, i kërkoj Laurës të më tregojë, pasi dua të di, çfarë ndodh në botën prej së cilës rrethohemi, për t’u ndjerë edhe unë pjestar i kësaj shoqërie, për të parë e kuptuar në ç’shkallë është rritur zhvillimi i vendit, ose deri ku ka arritur konflikti me disa nga vendjet e Lindjes së Mesme. Por Laura, që s’ha pykë fare nga këto punë, sido që ta nisë rrëfimin e saj, ngado që ta kapë fillin e mendimit, do të sillet nga do të sillet duke u përplasur me një barrë inkonsekuencash; dhe së fundi, do të dalë se s’bën atje ku ajo dëshiron të dalë: te pulat që ka pas rritur në fshatin e saj në Ukrainë, te i ftohti, që bën atje; si dhe te zdërhalljet e burrave të dehur nga votka lokaleve të natës. Pastaj, si të rehatohet mirë në limanin e kënaqësisë së saj, kushedi për të satën herë, ajo do të nisë të më rrëfejë për një far Dimitri, të birin e një vozaxhiu, një djalosh qimekuq ky, që na paska lënë mendjen pas bishtalecave të saj të gjatë, e që na i paska shkruar, madje, edhe një poezi me gjak në vend të bojës.
Dërdëllitjet e Laurës më bëjnë të kotem në kolltuk, pasi më duken përralla vajzurinash; dhe asnjëherë nuk kam mbërritur t’ua dëgjoj fundin, ngase më kapit gjumi.
Zgjas dorën dhe marr njërën prej letrave, që ka sjellë posta e erës. Nuk ka titull aty, dhe shkronjat pothuaj i ka fshirë koha. Ngre syzet me gishtin tregues dhe lexoj: ”Saladini occupyed Sen Zhan d’Akrit and Jeruzalem, after he wanted to….”
Një histori e vjetër kjo e Saladinit, them me veten time. Dhe më habit fakti se si nuk qenka harruar! Ndoshta gazetari e ka zgjedhur si referim. Thonë që historia përsëritet, por unë mendoj se kurrë nuk mund të përsëritet Saladini apo Luis Medina. Më poshtë rreshtat janë të palexueshëm, sepse i ka fshirë krejt koha. E kthej nga ana tjetër dhe sytë më shikojnë vagullt një krah të fuqishëm boksieri. Është shkëputur nga fotoja e gjymtuar e Muhamet Aliut; a ndoshta e ndonjë tjetri.
Në rininë time, e kam dashur vërtet boksin. Madje ca kohë fillova të stervitem derisa hyra në një klub si kandidat në provë. Por ndodhi që dy herë dola nga ringu si humbës. Herën e parë, kundërshtari im, një ish gomist nga New Yorku, më nxorri nufullën nga vendi; kurse herën e dytë, në një ndeshje të rangut të ulët, një djalosh nga Teksasi, më hapi një vragë të thellë në vetullën e syrit të djathtë.
Aso kohe, im atë ndodhej në Mongoli për një marrveshje në tregëtinë e djathit. Kur u kthye në shtëpi, më gjeti me fasho në fytyrë. Me të marrë vesh si qëndronte puna, ai tha:
- Dëgjo, biri im: boksi është një sport për kafshët e samarit. Kurrë mos i hyr nëse nuk ke ngrënë kokës ndonjë shkelm të fortë kali e të keshë mbijetuar.
Kështu, e lashë; dhe kurrë nuk u mora më me atë lloj sporti.
Pasi shpalos ngadalë një shuk të vogël gazete dhe hedh në tokë një buburrec të vogël, që ka hyrë aty në kërkim të ushqimit, lexoj: “ ...kurrë më nuk do të kthehet roli udhëheqës i partisë në Çeki, Poloni Hungari…”
Pyes veten: të jetë kjo e vërtetë?! Ndoshta po, pasi buburrecët rendin fort në kërkim të së vërtetës.
Përpiqem të kruaj me thoin e gishtit të madh një bllanë balte, por nuk ia dal dot për të nxjerrë në dritë vijimsinë e saj. Më poshtë kanë shkruar: “katastrofa bërthamore e Çernobilit, e cila, mund të krahasohet me….Tashmë, që kemi një vaksinë kundër polieomolitit… Kompakt Disku Filips…”; Çifutët protestojnë ndaj shpikjes së pilulës kundër mbarsmërisë. Ata mendojnë që G. G. Pincus, nuk duhej të…”
Ndonëse është një mishmash, që s’merret vesh, një sekuencë e katrahurës së pakuptimtë, që bën vetvetiu shtjella e erës, ka aty një përshesh ç’njerëzor, ku copat e së shkuarës, ngjajnë me të vjellat e një gruaje, që ka mbetur me barrë, pasi forca demonjake e një dashurie përvëluese e ka plasur në shtratin e kënaqësisë seksuale. Dhe më bie ndërmend kujdestarja ime Laura, e cila, tani duhet të ketë marrë autobuzin për të shkuar drejt të dashurit të saj kokëtrashë me mendimin “kurrë më”. Por unë jam i bindur që ajo do të kthehet sërish tek unë të nesërmen, me kokën plot me urdhëra “në vend numëro” dhe “prapa kthehu”, e pasi të bëjë ç’ti thotë rradakja e saj, do më buzëqeshë e si gjithmonë do pyesë: “Okey, Luis”?
Ndërsa bëj të ngrihem duke u mbajtur me vështirësi anës murit, sytë më shohin një tjetër fletushkë të postës që sjell era.
Për të fundmen herë, ulem sërish ngadalë, sepse gjunjët më dridhen e memzi më mbajnë. E kap me dorë atë fletushkë të zverdhur, dhe, pasi rregulloj syzet që më kanë rrëshqitur mbi hundë, shikoj se na qenka një faturë, që unë e dija të paguar! Në krye lexoj: Luis Medina, 7314, Ap. 1F. Brooklyn, New York, 11204.
Në anën e djathtë, siper te cepi, gjendet shifra e 84 dollarëve! Dhe mban datën 6 Tetor, ditë kjo, kur Laura, pati qenë e gëzuar, pasi i dashuri i saj kokëtrashë, na i kishte blerë, medemek, një byzylik të bukur argjendi!

Ramiz Gjini
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
HAPAT E TË TJERËVE MBI TROTUAR - Tregim - Ramiz Gjini

Dola nga shtëpia dhe teksa po bridhja i vetmuar, pashë në një bli dy korba të mëdhenj e të zinj. Nuk di çfarë mendova ato çaste, por qielli mu duk tepër i errët; kurse udha, në të cilën shkelja, - krejt e panjohur dhe e frikëshme. Sikur kisha vdekur, por jo plotësisht; sikur isha ndarë nga shumë gjëra për të cilat, tani më mbërthen një mall torturonjës.
Te dyqani i qelqurinave ktheva rrugë nga e majta. Në kokë kisha vetëm një mendim: t’i çoja lule në varrezë një të afërmi tim, - tashmë i vdekur, pasi ishte ditë e diel.
U ndala para një gruaje trashaluqe dhe miope. Shiste lule në cep të rrugës; trëndafilë shumëngjyrësh: të kuq, rozë, të bardhë dhe të verdhë. Gjithë ajo shportë e madhe plotë trëndafilë! Bleva dy; njërin të verdhë për ta çuar në varrezë, kurse tjetrin e mora të kuq për të marrën time, Elin. Dhe, pikërisht në çastet kur unë po mendoja për të, para meje u shfaq Eli! Gjithë mërzia m’u davarit! Ajo buzëqeshi dhe mua mu bë sikur shkrepëtiu dielli me rrezet e tij të arta!
- Gëzohem shumë që të gjeta! - tha ajo. Por në çastin e mbramë mu duk si e zënë në faj!
E pyeta nga duhej t’ia mbanim dhe ajo më tha se kishte tre vjetorin e këpucëve, që patëm blerë bashkë. Ç’farë mrekullie! Duhej ta festonim!
Zbritëm ca shkallë duke u mbajtur tek njëri-tjetri me aq marifet sa të huajit të mos e kuptonin kurrësesi lidhjen tonë. Ajo më ndoqi pas me të prekur, derisa hymë në një bodrum ku zumë një tryezë.
Muret aty brenda qenë me lagështirë; dhe bënte nxehtë. Pastaj binte edhe një si erë zjarri i fikur me ujë.
Nga e djathta ime dy të rinj të dashuruar flisnin ngadalë dhe qeshnin. Qeshnin dhe putheshin. Djali kishte flokë dhe sy të zinj. Kurse vajza, qe bjonde, me sy të mëdhenj, lavrashë. Nuk di përse prania e tyre, na bënte të ndjeheshim më pak fajtor!
Kur patëm zërë vend, ia behu pranë nesh pronarja e lokalit, që bënte të gjitha punët. Qe një grua rreth të dyzetave, e cila, për të nisur këtë biznes kafeneje, kishte shitur shtëpinë. Ajo na përshëndeti e tha se aty ishte qetësi; se askush nuk trazonte; dhe se po të ndizte radion, nuk dëgjohej zhurma e hapave të të tjerëve sipër nesh në trotuar. Eli buzëqeshi për mirësjellje; kurse unë u hoqa sikur kjo nuk kishte shumë rëndësi. Pastaj pronarja u largua dhe ne nisëm të fjaloseshim.
Folëm gjerë e gjatë për dashninë tonë, që buthtonte e ushqehej në errësirë si një kërcell i mbuluar me dhè, e që kurrë nuk do ta shikonte dritën e diellit.
Unë i tregova asaj për dy korbat e mëdhenj, që kisha parë! Ajo ma ktheu se nuk kishte gjë, se korba gjendeshin kudo; dhe se kjo nuk kishte lidhje me çfarë unë doja të shprehja, pavarësishtë pse nuk mundja. Pastaj më pyeti nëse i kisha pirë rregullisht ilaçet për qetësimin e nervave; dhe kur unë i thashë “po”, e ndjeva veten krejt si një fëmijë përpara saj.
Erdhi pronarja e lokalit, që bënte të gjitha punët dhe na solli dy gota me vodkë; pastaj ne vazhduam të pinim në heshtje.
Nga e djathta ime djali dhe vajza qeshnin. Qeshnin dhe putheshin.
Unë i thashë Elit të mos i vështronte, por ajo tha se ishte e domosdoshme. Ndoshta për inat të asaj dreq zhurme, që bënin këpucët e të tjerëve në trotuarin sipër nesh.
Tek e mbramja, unë ç’pështolla trëndafilët dhe i dhashë Elit atë më të bukurin. Atë ngjyrë alle.
Ajo tha se kishte dhjetë vjet që merrte lule prej meje; dhe se lulet e mia, në vend që ta rinonin, vetëm po e plaknin.
Unë i thashë, që lulet nuk të plakin. Pastaj i shpjegova, që trëndafili tjetër ishte për në varrezë, për një të njohurin tim, tashmë i vdekur; dhe se trëndafilët që blihen për të vdekurit, nuk kanë asgjë të përbashkët me ato, që blihen për të gjallët. Po ajo u trishtua. Më pyeti nëse isha i sigurtë, që ai trëndafil, ishte taksur pikërisht për të; sepse kurrësesi, nuk do të donte, të merrte prej meje një lule të blerë për një të vdekur.
- Kam dhjetë vjetë që të dua, - tha ajo. - Dhe ti, kurrë nuk ke blerë dy trëndafilë për dy kuptime kaq të largët nga njëri-tjetri!
Pas kësaj që tha Eli, qëndruam pa folur, derisa zhurma e hapave të të tjerëve në trotuarin sipër nesh, erdh’ e u bë e padurueshme.
- Sikur shkelin në kokën time, - tha ajo. Dhe u mundua të qeshte. - Ç’dreqin kanë që i përplasin kaq shumë këmbët?!
U mundova ta qetësoja duke i thënë se qenë, thjeshtë, kalimtarë që ecnin për të mbërritur diku; dhe se kjo nuk duhej të na bezdiste.
Vajza dhe djali që putheshin u ngritën, paguan dhe dolën.
Tani Eli më vështronte vetëm mua. Në sytë e saj, unë dallova një shkrepëtimë të marrë drite, që kërkonte të depërtonte brenda meje gjer në gjak.
I thashë Elit që mund të putheshim, pavarsisht nga zhurma e hapave të të tjerëve sipër nesh në trotuar; dhe se pronarja e lokalit, pas puthjeve që shkëmbyen dy të rinjtë, nuk kishte përse të befasohej. Veç kësaj, aty ndodheshim vetëm ne të dy dhe mund t’ia ngrinim zërin radios gjer në fund.
Pikërisht atëherë kur unë nuk e prisja, Eli u ngrit. Tha se e kishte të pamundur të rrinte më, sepse nuk ndjehej mirë. Pastaj shtoi se i duhej të nxitonte, të bashkohej edhe ajo me turmën, që ecte sipër nesh në trotuar; se kishte dëgjuar e njohur për një çast hapat e të shoqit, hapat e fëmijëve, të të njohurve të saj; dhe bashkë me ta, edhe hapat e atyre, që më kot e urrenin. Pastaj më tha, që sërish do të takoheshim diku, kështu si sot, që të çmalleshim për pak kohë e të bisedojmë për gjëra që duken sikur i përkasin një tjetër bote, por që në të vërtetë, ne nuk bëjmë dot pa ta.
Eli më la aty dhe doli. Unë ndjeva zhurmën e njohur të hapave të saj, se si u përzie me baptimën e madhe të hapave të të tjerëve mbi trotuarin sipër meje.
Mbi tavolinë kish mbetur trëndafili i kuq.
Eli gabimisht kish marrë të verdhin, atë që unë pata blerë për të vdekurin.

Ramiz Gjini
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
ARA E PAKORRUR - Tregim
Ramiz Gjini

Geg Alia trokiti fort në portën e madhe të avllisë së shtëpisë së tij pikërisht në çastet kur po mbuzej nata.
Ai shquajti mes plasave të dërrasave të vjetra të portës rrezimet e dritës se oborrit qe u ndes, dëgjoi të hapej dera e brendëshme si dhe ndjeu zhurmën e lehtë të hapave të nxituara të së shoqes. Së fundi, llozi kërciti dhe porta u hap me një gërvimë vajtuese.
Margjela u shfaq para tij me duart gjithë brumë. Duke buzëqeshur me një ndjenjë të vockël faji dhe duke picërruar sytë ngase vazhdonte të përtypte të kafshuarën e një ftoi, si të deshte të kërkonte ndjesë për vonesën ajo tha:
- Po rrihja brumin.
Kali i ngarkuar me dru hyri në oborr duke rrahur fort kalldrëmin me patkoin e së djathtës, që mbahej vetëm me një thumb.
- Nuk dua ta gjej edhe njëherë portën mbyllur, - tha prerë ai ndërsa zgidhte litarët e barrës. - Ti e di që unë në këtë orë vij gjithmonë.
- Ta kam thënë përse e mbyll, - ia pat gruaja teksa përpiqej ta ndihmonte. - Tani ka pllakosur nata. Nuk dua ta humbas qenin.
E hodhën në tokë barrën e druve dhe e lanë kalin të endej oborrit me litarët e gjatë nëpër këmbë.
Ai mori sëpatën, dhe teksa u nis të hynte në shtëpi e urdhëroi gruan t’i varte kalit në qafë torbën e tagjisë.
Para dy ditësh, Margjela i kish thënë se në arën e tyre me misër të pakorrur që gjendej prapa shtëpisë, fshihej një ujk. E kish parë teksa përvidhej ngadalë e gjithë zoritje përgjatë vijës së ujit me bishtin nën shalë. “Mu duk si i cokatun. Ecte mundimshëm athua se kish ndonjë plagë pushke në trup”, pati deklaruar Margjela.
Geg Alia nuk e kishte besuar. “Qeni i Has Brovinës të është dukur si ujk” i pati thënë ai gruas. Por të nesërmen, Margjela e hasi sërish egërsirën mu në mes të ditës. Kish dashur të korrte, kur befas, vetëm pak metra larg saj, qe shfaqur i njëjti ujk. Kësaj here i shtrirë barkas, koka e ulur rrafsh me tokën, turiri i zgjatur përpara, dhe nga sytë e kuq si rubini, buronte një xixëllim i ftohtë dhe i frikshëm! E përdatur për vdekje, ajo qe zbrapsur sëprapthi drejt shtëpisë.
Që të dy u ulën ballë për ballë në tryezën e shtruar të hanin darkën. Përtypeshin në heshtje dhe, kur e kur, hidhnin ndonjë fjalë më të rrallë.
- Jam e sigurtë se qe një ujk i sëmurë, - deklaroi gruaja. - Madje herën e dytë, u ndodha kaq pranë tij sa ia pashë edhe mizat rreth syve.
Burri kërkoi një thelb hudhre dhe ajo u ngrit e ia solli. Ai e griu me thikë sipër pjatës së mbushur me gjellë dhe nisi sërish të hante në heshtje.
- Edhe nesër nuk korr dot, - shpalli më në fund e vendosur ajo. - Jam e bindur, që ndodhet ende aty. E ka bërë arën tonë si shtëpinë e tij! .
Tjetri psherëtiu dhe kërkoi një gotë birrë.
- U bëmë me një ujk! - tha. - Tashmë kemi një kalë, një lopë, një qen dhe një ujk! Nuk të duket kjo diçka e veçantë?!
- Gjykoje si të duash, - tha ajo. - Por mua më duket se e veçanta qëndron te rreziku në shqimth të derës.
E la lugën mbi tavolinë, fshiu buzët me një mapë, dhe, teksa ngriti shishen për t’i hedhur birrë në gotë shtoi: - Ta dish, që po s’korra këto ditë, do ia behin shirat. Pastaj kush e di sa do të na duhet të presim. Unë them: merr armën dhe dil e gjeje.
- Tani është natë, - tha si me përtesë Geg Alia. - Nesër në mëngjes, nëse do ta gjej në arë, do ta vras.
- Nesër duhet të shkosh në qytet, të bleshë ilaçet! - i kujtoi qortueshëm ajo.
I vendosi gotën e mbushur përpara, u ngrit në këmbë, iu avit dritares, hapi perden me duar e vijoi:
- Jashtë ka hënë të plotë. Shihet edhe kokrra e drithit para pulës. A thua se ka zbardhur mëngjesi! Po të duash vij edhe unë, marrim qenin dhe dalim.
Ai nuk foli. Mori gotën e birrës dhe duke e drejtuar nga gruaja, buzagaz e disi me shpoti tha:
- Për guximin tënd prej burri!
Dhe e piu me fund. U zdërgja njëherë në karrige, ndezi një cigare dhe gogësiu.
- Hëngra shumë, - tha.
Jashtë, herë pas here, qeni angullinte e lëshonte lehje monotone.
I zoti ia njihte lehjet qenit të tij: të zvargura e disi me përtesë karshi kalimtarëve; të rrëmbyera, kur afrohej ndonjë qen i huaj; monotone e si të trembura sa herë ndjente nga larg duhmën e kafshës së egër.
Geg Alia u ngrit ngadalë nga karrigia duke mërmëritur nëpër dhëmbë diçka të pakuptueshme. Por ajo e mori me mend, që ai kish këputur ndonjë të sharë në adresë të sëmundjes.
- Do ziej fier guri, t’i pish lëngun, - e ngushëlloi ajo. Dhe u nis të merrte barin, që kish mbledhur në vendet e mugëta të skutinave të lagështa rrëzë shkëmbinjve.
Geg Alia nuk foli. Duke mbajtur njërën dorë mbi ijen e majtë, vajti pranë dollapit të futur në mur nga ku nxorri prej aty një karabinë pesëshe. Pastaj hapi sirtarin e një komoje të vjetër. Ndërsa rrëmonte në kërkim të fishekëve, u dëgjua pingërrima e një filxhani që ra mbi dyshemenë prej çimentoje.
Para dy ditësh, ai kish futur në sirtar katër fishekë me saçma derri, por s’po i gjente! Teksa ngriti filxhanin nga dyshemeja, gruaja i kujtoi se arma ishte e mbushur. Ai tërhoqi shulin prapa dhe u sigurua, që fisheku ndodhej në fole.
- Para se të vije ti, desha të dal njëherë vetë, - shpjegoi Margjela. - Por e lashë ngase e mendova punë burrash.
- Mirë ke bëre, - ia pat ai disi i mikluar. - Burrave u rëndojnë ca gjëra më shumë.
U nis të dilte, por në çast u kujtua për kalin që duhej mbathur. Atëherë ndaloi, u kthye nga e shoqja e dha porosi t’i bënte gati veglat.
- Kthehem shpejt, - tha Geg Alia si të deshte ta qetësonte. - Nëse do ta gjej do ta vras. Por nuk besoj të ketë ndonjë ujk të sëmurë në arën tonë.
Dhjetë minuta më pas, Margjela dëgjoi lehjet e tërbuara të qenit dhe priti krismën habertare të armës, por asnjë e shtënë s’u dëgjua.
E ndjeu të shoqin që u kthye nga përplasja e portës që u mbyll si dhe nga kërcitja e llozit. Që nga brenda, gruaja i ndezi atij dritën e oborrit. Pastaj iu avit dritares dhe nisi t’i ndiqte lëvizjet. E pa të endej një cop herë si të deshte të kërkonte diçka të humbur. Ndërsa qeni vazhdonte të lihte e angullinte duke ardhur rrotull tij, ai ia hoqi armës fishekun nga goja, e mbështeti pas murit të avllisë dhe filloi të mblidhte litarët për apllagut të samarit.
Ndërkohë Margjela u kujtua se i kish bërë gati veglat: një palë darë të mëdha, çekiçin, një thikë të mprehtë kose si dhe kutinë e kartonit me thumbat. Doli në oborr me veglat në duar. Ia la burrit në dorë dhe pyeti:
- Nuk e gjete?
- Jo, - tha burri pa e vështruar. - Kërkova gjithandej nëpër arë, por nuk pashë kurrfar ujku. Nëse s’të kanë bërë sytë, është larguar. Ujqërit kurrë s’rrinë në një vend.
Ajo ia nguli vështrimin gjithë dyshim. Por ai i ktheu asaj kurrizin, dhe, si një mjeshtër i përngeshëm, u përkul të përthyente këmbën e kalit. Tevona e urdhëroi gruan të hynte në shtëpi.
Margjelës i ngriu në majë të buzës pikëpyetja për qenin, që pak më parë kish lehur me tërbim. Hyri brenda me mendjen top që i shoqi e kishte gënjyer.
Kur u kthye, Geg Alia e kish mbathur kalin. I hodhi veglat në surdinën e hapur dhe e mbylli kapakun me këmbë. Pastaj kyçi armën brenda në dollap, piu ashtu siç qe pa u ulur lëngun e barit të egër, dhe së fundi, i kërkoi gruas një copë bukë.
- E dua për qenin, - shpjegoi ai me një zë të pasigurtë duke rrotulluar sytë disi në përhumbje.
- S’ka më, - tha ajo. - Kam zënë brumin dhe nesër me të zbardhur do ta pjek.
- Atëherë me jep pak brumë, - ngulmoi burri.
Ajo vajti dhe ngriti kapakun e një kove të madhe kauçuku, futi dorën, nxori prej aty një dorë të mirë brumë dhe e hodhi në një tas të vjetër bote. Vetëm pas disa minutash, Margjela u kujtua, që e pati ushqyer qenin dy orë para se i shoqi të kthehej nga mali. Deshi t’ia thoshte, por kur doli në oborr, nuk e gjeti të shoqin aty. Ajo vuri re, që qeni flinte i kruspullosur rreth vetes, lidhur me zinxhir në qoshen e tij. Kurse fleta e portës së madhe të avllisë ndodhej gjysëm e hapur!
Të nesërmen, ai u ngrit andej nga ora gjashtë e mëngjesit, duke lënë në shtrat një duhmë kafshe të egër. Tha se lëngu i fierit të gurit i kish bërë mirë. I qe shushatur disi dhimbja në veshka dhe shpalli se kish vendosur të mos shkonte t’i blinte ilaçet.
- Si të duash, - tha gruaja. - Nëse ndjehesh më mirë, mos shko. Mund ta vazhdosh kurën me lëngun e fierit të gurit derisa të shërohesh.
Pastaj shtoi se meqë ishin të dy në shtëpi, do të qe e arsyeshme të nisnin nga korrja. Por ai ia ktheu se nuk do të korrnin edhe për dy javë të tjera!
- E di çfarë?! - Ia bëri pas pak ai në beft si të kish gjetur çelësin e një enigme. - Kësaj here do ta vjelim misrin në këmbë. Kështu është më mirë: nuk do na duhet as të korrim, as të lidhim dhe as të ngrehim kashtare.
Ajo e pa shtrembër, athua se i shoqi kish nisur t’i kurdiste një rreng të pabesë.
- Mos më shiko ashtu, - e qortoi ai. - Të ka mbërthyer paniku kot së koti. Unë shkoj në mal gati çdo ditë. E bëj këtë, që prej njëzetë e pesë vjetësh dhe ende s’kam parë ndonjë ujk. Kurse ty të fanitet egërsira në prag të shtëpisë!
- Mirë, - u dorëzua ajo. - Bëj si të duash. Veçse s’më vjen mirë të më hedhin hi syve, ta dish.
Dhjetë ditë rresht, burri qëndroi në shtëpi. Piu lëng fieri të zier dhe u kujdes për arën e tij me misër të pakorrur. Mëngjesin e ditës së njëmbëdhjetë, gruaja doli në oborr dhe konstatoi se qeni nuk ndodhej aty. Porta e madhe e oborrit kish qenë e hapur. Më kot e ndolli, që t’i vinte, më kot priti t’i dëgjonte të lehurën. Atëherë hyri në shtëpi me teftik, dhe, duke u dridhur nga frika e zemërimi, kokërr ndër sy iu hakërrye të shoqit:
- Tani ma gjej qenin, - i tha me një zë, që iu shkith në grykë.
Geg Alia nuk lëvizi fare nga vendi. Hoqi kapelen, kruajti kokën me strehëzën e saj dhe ra në mendime.
E tërbuar prej zemërimit, ajo vajti me nxitim te dollapi i futur në mur, rrëmbeu armën, i rrasi fishekun në gojë dhe doli në anën e prapme të shtëpisë ku gjendej ara me misrin ende të pakorrur. I ra turravrap mes për mes si një trimëreshë, me shpresën se do ta gjente egërsirën mbi kockat e përgjakura të qenit; por nuk gjeti asgjë prej gjëje, përveçse një vendine me misër të rrëzuar rrafsh me tokën, ku i zunë sytë atë tasin e vjetër të botës, në të cilin, ditë më parë, ajo pati futur brumin e bukës, që i shoqi të ushqente qenin e shtëpisë.

R. GJINI
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
SI U BË DEPUTET SHOKU XHABIR - Tregim
Ramiz Gjini

Kur shoku Xhabir erdhi sërish në Biboll si kandidat për deputet e nisi të mbante ato fjalimet në popull, ca e pritën mirë, por ca të tjerë, thartuan turinjtë e thanë: “Prapë na u qep si rrodhe ky kopil-kopili?!“
Ishte prag zgjedhjesh të reja dhe ç’prej katër ditësh, kisha një dhimbje në ije, që ç’tiu them! U gardhnova brenda dhe as që do të kisha dalë nga shtëpia sikur të mos ia kish behur te unë kryetari Brahim Çadërbashi. Erdhi bashkë me të birin e Lal Pogës. U përshëndetëm e u pyetëm, pastaj kryetari Brahim, ndërsa më zgjati qesen e duhanit, tha:
- Ti, o baca Maliq, a e di që nesër fillon fushata elektorale?
- E di, - thashë unë, ndonëse si ta dija si të mos e dija, për mua njëlloj qe.
Mbajti frymën një cop herë e si një babaxhan shtoi:
- Ne, o baca Maliq, kemi menduar të të vëmë në krye të një pune fort me rëndësi.
- Për hajër na daltë, - thashë unë. - Urdhëroni e flisni zotnia juaj!
Po vrisja kaplloqen për të gjetur ku donte të dilte.
- Do drejtosh sektorin e pompimit gjatë fushatës, - tha ai. Dhe u krekos një copë herë si t’i kish rënë nishanit. Pastaj shpjegoi se dëshironin të drejtoja një grup të rinjsh të paisur me pompa nga ato që përdoren për të fryrë gomat!
Të them të drejtën, u zura ngushtë. Cigaren e thura për të thurur, por ngase më dridheshin duart e në mendje shestoja tjetër gjë, e bëra për hagaret të zotit: të shtrembër e të përdredhur mu si ajo gjethja e mollës ku fshihet natën cirgatori.
Nuk mora vesh asgjë nga ato që tha ai, ndaj pa të keq pyeta:
- Nuk më thoni, zotnia juaj, ç’do të bëjmë me ato pompa?
- Do të fryni shokun Xhabir, - tha seriozisht zavalli. Dhe më nguli sytë e zgurdulluar nga pija.
Siç e thashë, unë jam plak i moshuar tashmë. Shumë gjëra në jetë më kalojnë pa i vënë re, e sidomos, nuk marr vesh hiç nga teknologjia e re e mjeteve të propogandës. Ngela si hutaq dhe nuk e kuptoja, se si e pse kërkonin ta frynin shokun Xhabir, zoti e ruajtë! Po kjo punë u qartësua kur ndërhyri i biri i Lal Pogës e mi shpjegoi qartë të gjitha.
Mua më pëlqen ai djalë. Si mësues që është, hedh dritë në fjalët që thotë; u jep një lloj qartësie, ka durim të madh dhe t’i fut në kokë gjërat ngadalë e shtruar. Vetëm atëherë e kuptova se si qëndronte puna. Fjala qe, se ata të partisë në qendër, na paskeshin ujdisur tek një mjeshtër një Xhabir prej llastiku. Kishin menduar ta vendosnin kandidatin e tyre diku pranë kryqëzimit ku ndahet rruga, që çan mespërmes Luginës së dragojve për të mbërritur, pastaj, në qytezën e largët të Dodonës. T’ia lidhnin këmbët për disa ganxhave të ngulura në tokë dhe ta frynin me pompë, që të ngrihej drejt në këmbë; dhe, duke mbajtur një fletë votimi në dorën e majtë, me të djathtën të bënte me gisht drejt perëndimit të largët, medemek, për t’i treguar miletit tonë udhën nga duhet të shkojë!
Edhe sot e asaj dite, më vjen për t’u çuditur me ato shejtanët e Partisë së Qendrës së Majtë se si u pat vajtur mendja për një marifet të tillë!
Kryetari Brahim, se nga nxori një tufë me pesëmijëshe, mi rrasi në dorë e tha:
- Këto i ke për xhepin e vogël, o tatëlosh! - Kur të ketë sosur kjo punë, do të marrësh edhe pjesën e xhepit të madh.
Nuk bëra dot as cik, as mik, sepse ju e dini si ta lidh gojën ajo e mallkuar parā. Ama, teksa ndaheshim, u zura ngushtë. Duke pranuar shpërblim pa nisur ende puna, po u bija pak më qafë atyre të Partisë së Qendrës së Majtë. Zoti më faltë, jarabi!
Kërceva e thashë:
- Po sikur ta fryjmë njëherë shokun Xhabir, pastaj mendojmë për pagesën?
- Këto punë i di unë, or baca im, - ma pat zavalli. Dhe më rrahu shpatullat, athua se unë isha një djalosh në pik të moshës, kurse ai, - plak në vendin tim.
Të shtunën në mëngjes, nisi fushata elektorale, me artopolantë shëtitës, parulla, tamtame daullesh e grupe militantësh që bënin propogandë. U bë një llazurë e madhe, që hajt more! Athua se luanin qentë e kallajxhiut.
I biri i Lal Pogës, na çoi me kamjon drejt e në vendin e caktuar, ku ndahet rruga që të shpie në Dodonë. Morëm me vete Ernest Misurin si edhe dy pompat, (njëra do të qe rezervë) bashkë me atë Xhabirin prej llastiku.
E kishin palosur në katërsh, të shkretin. Lëvizte si pelte sa herë djemtë e shkelnin me këmbë. Këto të rinjtë e sotëm janë bërë më shejtanë se ato të Partisë së Qendrës së Majtë: e tërhoqën zhakthi dhe e plandosën mu në mes të sheshit!
- Ngadalë more djema, - u thashë. - Kapeni si njerëz, mos e zhakamysni kësisoj!
Më dëgjuan do thoni ju? As që deshën t’ia dinin çfarë thashë unë! E tërhoqën osh harbutçe, në fillim nëpër pluhur, pastaj i ranë mespërmes një pellgu me ujë, e shkërryen në baltë, dhe tek e mbramja, kur e shpalosën që ta shikonte pak kohë dielli, sepse i vinte një erë e keqe, gjetën aty brenda, me nder jush, një mi të ngordhur!
Qysh asaj kohe mu fiksua keq një ndijim torturues: sa herë shikoj ndonjë xhabir, më përzihet, më duket se bie erë mi i ngordhur. Madje kjo më ndodh me gjithë deputetët e parlamentit tonë. Zoti më faltë për këtë, sepse, - me ç’më kanë thënë, - janë nga burrat më të mirë, më të zgjedhurit: natë e ditë, veç për kombin mendojnë! Po ne, vegjëlia, nuk i meritojmë ata, sak mā nuk i meritojmë, sepse po t’i meritonim...
Djemtë e flakën miun në një kanal e nisën të hidhnin romuze. Qeshnin, kukuriseshin dhe talleshin, kopilat. E unë që jamë plak, e nuk kam moshë për t’u hazdisur e hakarizur asisoj, u fola apet me të keq, e i këshillova ta merrnin punën seriozisht, pasi në fund të fundit, pa marrë parasysh të mirat, që do t’i sillte Bibollit zgjedhja deputet e shokut Xhabir, ata për atë punë paguheshin!
- Durim, o baca Maliq, - tha i biri i Lal Pogës. - Ti veç mos na u mërzit, sepse po ia futëm pipin tek vrima këtij qafiri e fryjmë për dy minuta.
Hajde t’i marrësh vesh këta të rinjtë e sotëm! Edhe kandidat për deputet edhe qafir, nuk kisha parë e dëgjuar ndonjëherë!
Ernest Misuri kërceu e tha:
- Kështu si është katandisur ky, nuk ka adap që ia gjen vrimën.
E kishte fjalën, për ventilin.
Kërko e kërko, dhe kur ia gjetën ventilin, u shkrinë gazit. Ai mjeshtri anonim, paskësh qenë më shejtan se ata të Partisë së Qendrës së Majtë! Ia kish pas ujdisur ventilin mu në prapanicë.
Dhe filluan sërish djemtë të qisnin bishta, hidh e prit romuze, qesh e ngjesh; kurse mua, më merrnin me të mirë. Përpiqeshin të më largonin kacabujt, ndërsa i kthenin palët shokut Xhabir. E unë atëbotë, nisa të kuptoja se më kish gjetur belaja.
- T’ia ngulim kunjat, - tha Ernest Misuri dhe vajti të merrte ganxhat.
I ngulën ganxhat në tokë rreth e rreth me një tokmak dhe e lidhën me konop për këmbësh shokun Xhabir. E bënë këtë punë me shpërfillje e tallje, që fali o zot! E mua, ato çaste, nuk di pse m’u shtua ajo dhimbja në ije. Athua se po lidhnin për këmbësh një hajvan të plakur samari, një kalë bajmak, një gërdallë të zgjebosur, e jo shëmbëllesën e një kandidati për deputet. Pastaj, gjithnjë duke qeshur, morën njërën nga pompat, i filetuan tubin në prapanicë dhe nisën ta frynin shpejt e shpejt duke u ndërruar, njëherë njëri, pastaj tjetri.
E shikoja syprinën e asaj sendegjaje të madhe llastiku si nisi të ngrihej ngadalë e të merrte formën e një qenie me dy këmbë. Fryma është jetë, thashë me vete, është akumulim, forcë e sukses, sidomos në politikë, sepse pashë, që nën pushtetin e saj, dalëngadalë, nisën të merrnin trajtë të gjitha pjesët e trupit.
Minutë pas minuti, ajo masë llastiku, që më parë ndodhej fare pranë hiçit, teksa formësohej, rrekej t’i shëmbëllente të gjallit Xhabir, kandidatit tonë të nderuar. Zoti e ruajtë, jarabi!
Duke i dhënë varda pompës papushim një kohë bajagi të gjatë, shoku Xhabir mundi të ngrihej ndenjur, por ende nuk kish brenda aq ajër të ngjeshur sa duhej për t’u ngritur në këmbë.
Pashë që djemtë po djersinin dhe më erdhi keq për ta. U thashë të bënin një pushim të shkurtër dhe ata e lan pompimin; ndërsa vetë, bëra ca hapa prapa për ta këqyrur në distancë atë shëmbëllesë, që nuk ngjante hiç me shokun Xhabir. Kish marrë formën e përçudshme të një picërraku të madh të ngritur në bisht, që ka ngrirë i squllët në një pozicion të çuditshëm. Këmbët i pati të vëngërta e të çapëluara; memzi e mbante me ta drejtëpeshimin. Hunda i rrinte e varur, me majën e kthyer si sqep hutini. Dora e djathtë, nuk qe tendosur në masën e duhur për të bërë me gisht andej nga perëndimi, ku thonë se është parajsë për së gjalli, por tregonte andej nga stallat e Nesimit, ku ndodhej një grumbull i madh plehu me një taborr mizash, që zhuzhisnin përsipër.
Zoti e shpëtoftë miletin tonë nga ky keqkuptim, për aq kohë sa nuk e kemi fryrë tamam shokun Xhabir, thashë me vete; sepse rruga e Dodonës qe bërë kaps nga trafiku, dhe njerëzia i kish ngulur sytë gapërr mbi ne.
Me ato luhatjet e lehta që i jepte zefiri, me gishtin drejtuar nga grumbulli i plehut, shoku Xhabir, kishte diçka të ngucakeqëshme në vete, athua se e kish zënë krruti. Dukej si një i sëmurë psiqik, që përpiqet të largojë nga vetja një ndjenjë neverie.
I biri i Lal Pogës hoqi këmishën, u shtri mbi barë në shpinë, dhe, ndërsa rreshkej në diell, përtypte një fije bari me dhëmbë e hidhte ndonjë fjalë kuturu rreth politikës. Pastaj bëri shumë pyetje, ngase deshi të dinte, se si kanë qenë bërë zgjedhjet në motet e shkuara, e sidomos, ai deshi të dinte, nëse fryheshin kandidatët edhe atëherë kështu si sot. Mua nuk po më shqitej ajo dhimbja në ije, ndaj i nxirrja përgjigjet si me grep.
I thashë, që aso kohe, kandidatët për deputet, me sa mbaj mend unë, o bir, qenë burra zahmani, të merrnin gjak në vetull. Po të përpiqeshe t’u jepje ndonjë pompë për t’i fryrë, s’e kishe mirë me ta. Dalngadalë, ai nisi t’i rrallonte pyetjet, dhe tek e mbramja, kuptova që e kish kapluar gjumi ngase nisi të gërhiste.
Kur hodha sytë andej nga shoku Xhabir, për çudinë time, m’u duk më i vogël. Për aq muhabet sa bëra unë me të birin e Lal Pogës, shoku Xhabir qe trusur kërbunjas, i ishte thyer qafa, koka i qe rrëzuar si një kungullac e i pat hapur një golle në kraharor; kurse krahët i vareshin si lavjerrës të fishkur gjer në tokë. Memzi qëndronte në këmbë, qyqari.
Më gjeti, si i thonë, belaja e së shtunës!
E zgjova shpejt të birin e Lal Pogës, thirra dhe Ernestin dhe u thashë t’i jepnin pompës, sepse ora po çastiste afër dhjetës, kurse ne, ende nuk e kishim ngritur në këmbë si duhej belaziun. Në fakt, desha të sigurohesha, nëse shoku Xhabir rridhte me të vërtetë. Kurse ata të dy, na paskeshin qenë dembelë të mëdhenj e unë nuk i paskam njohur për të tillë! Filluan t’i vinin rrotull me lëvizje të plogështa, silleshin qerthull dhe asnjëri, as tjetri, nuk e merrte mundimin ta rrokte pompën i pari.
Andej nga e vona, i biri i Lal Pogës kërceu e tha:
- Mos e diskuto: ky karabush, rrjedh diku, o baca Maliq. Nuk ka mundësi…!
Dhe nisën të kontrollonin shokun Xhabir për t’i gjetur ndonjë vrimë.
U ktheva shpinën i zemruar e gjithë rrebe në kokë. Ç’të bëja me ta?!
Por ja që Ernest Misuri, ma zbrazi inatin:
- Kot zemrohesh me ne, o baca Maliq, sepse ky kandidati ynë rrjedh. Hajde të shikosh, ia gjetëm vrimën allçakut.
U afrova e pashë, që djemtë kishin të drejtë: shoku Xhabir rridhte e cërcërriste mu në tepe të kresë. Pastaj i biri i Lal Pogës i gjeti edhe një vrimë tjetër të vogël në parmë të qafës, i futi në vrimë një fije bari për të mos e humbur, ndërsa nisi të kërkonte andej nga fundi i kurrizit për vrima të tjera.
Saora, nisa Ernest Misurin në Biboll të bënte me dije kryetarin Brahim Çadërbashi.
Kur u kthye, ma bëri qejfin: kish sjellë një kompresor ajri me benzinë si dhe nja dy-tre pulla të holla, të gatshme, që ngjisnin kollaj, mjafton t’u hiqje një cipë të hollë plastmasi. Por nuk kishte pasur aq mend sa të merrte edhe një valvë shkarkimi për t’ia montuar shokut Xhabir. Dhe kur nuk ka mend djali, s’ka ç’i bën dhaskali.
E pullosën Xhabirin prej llastiku, ia mbyllën vrimat mirë, dhe kur ia futën tubin në prapanicë, ndezën kompresorin.
Atëherë, vetëm ta shikonit se me ç’madhështi u ngrit në këmbë shoku Xhabir! Më vrafshin shtatë teqe në ju gënjej! Kurrë nuk do ta harroj atë pamje, atë monument njeriu gjigant. Ngjante me nje kreshnik mali nga ata të moteve, që tashmë janë harruar!
Ajo sajesë llastiku, që pak më parë të ngjallte neveri me kotësinë e saj, ku edhe minjtë ngordhnin po të hynin aty, nisi të madhohet! Me t’u fryrë, mori në sytë tanë një pamje krejt madhështore! Kishe qejf ta shikoje: dhjetë metra i lartë, me dorën e djathtë të shtrirë nga perëndimi, ballin lart e vështrimin drejt horizontesh të reja…!
Kaq shumë u ngazëlleva dhe kaq shumë mu dhimbs humbja e atij ngazëllimi, sa kur u dëgjua krisma, u përdata e gati vdiqa nga tronditja e thellë!
Ajo shëmbëllesë e gënjeshtërt, plasi e u shfry sa çel e mbyll sytë! Nga gjithë ajo madhështi, ngelën në tokë vetëm disa lepra të vogla llastiku, gjithçka tjetër u zhbì e u zhbà. Por, besoni bacën Maliq: e keqja për mua ende s’ka mbaruar. Sepse, qysh atëherë, jam bërë si i thonë, njeri me hije.
Shoku Xhabir i fitoi zgjedhjet dhe vajti deputet në kuvend. Dhe për këtë kam edhe unë meritën time. Apo jo? Pastaj u bë edhe ministër dhe kjo nuk është pak. Të gjithë ne, që u rropatëm të fitonte, natyrisht që u gëzuam.
Tani e shikoj përnatë në televizor, sepse nuk para vjen më këtej nga Bibolli.
Për çdo herë, që e shikoj, më duket më i shëndoshë, më i fryrë e më i rrumbullakosur. Kurse unë, dita ditës cokatem, tretem e hollohem nga një llurbë dyshimi: kam frikë se herëdokurë, - larg qoftë, - mund të plasë edhe e vërteta ashtu si shëmbëllesa e saj e rreme.

Ramiz Gjini
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
ISAKU, VËLLAÇKOJA YNË I VOGËL, - Tregim nga Ramiz Gjini



- Të bëjmë diçka sa për t'u dukur se egzistojmë, se marrim frymë, diçka sa për të trembur vdekjen, - kuturisi e tha Isaku duke rrotulluar nga ne ata sytë e tij të trishtë.
Por ne as që ia varnim Isakut. As që donim t'ia dinim çfarë thoshte ai. Madje jo vetëm Isakut, vëllait tonë të vogël e buvesh, por nuk ia varnim as kohës, ritmit të jetës, zabullimës së gjallë rreth nesh, stinëve që vinin dhe iknin njëra pas tjetrës në mënyrë të përzishme. Dhe të gjithë, pra, që të gjithë, qemë zhytur në një lektisje të plogësht fatale si ta kishim bërë nijet për ta pritur në heshtje fundin tonë diskret.
Kishim lindur batalla, vuanim nga mungesa e lëvizjeve të motivuara; dhe, teksa bënim një jetë veleritëse, gëlltisnim pështymën e lëbozës së ditëve tona shterpë.
Isaku u ngrit ngadalë me kockat që i kërkëllinin, dhe, si arriti të mbante drejtpeshimin në këmbë, u kthye e tha:
- Vendosa të dal jashtë, nuk shtyhet më kështu, ndryshe do të kalbemi.
Bëri disa çape drejt portës, u ndal, e duke u kthyer sërish nga ne shtoi:
- Do të ndërtoj një shtëpi për veten, një shtëpi në fushë të hapur".
E përqeshëm dhe e tallëm si mosomakeq:
- Mos u bëj i marrë Isak, - ngulmonim ne. - Kërkon të dalësh jashtë në këtë kohë të keqe, të përballësh me gjithë këtë suferinë të marrë?!
Por ai as që deshi të na dëgjonte. Përplasi portën dhe u bë fir.
Ne kishim të gjithë një kokë sëbashku dhe e donim njëri-tjetrin ashtu siç e donte sejcili veten. Mendimet na puqeshin mrekullisht dhe flisnim të njëjtat gjëra njëherësh. Madje ne shikonim të njëjtat ëndërra; dhe, kur ndodhte, që i rrëfenim mëngjeseve, korrigjonim njëri-tjetrin për detaje të vogla që na shpëtonin pa u treguar. Ne i tregonim ato, edhe pse e dinim, që të gjithë bashkë kishim parë të njëjtën ëndërr. E bënim këtë, thjeshtë, sepse ashtu na pëlqente.
Dy ditë më parë, vëllai ynë i madh, na tregoi atë ëndërrën, që kishte të bënte me ca yje, që binin e shuheshin në ujin e ndyrë të brrakës së Gjikollit. Por ai harroi se njëri prej këtyre yjeve, teksa u përplas mbi syprinën e ujit, nuk u fundos ashtu si të tjerët. Ai u fry njëherë nga zjarri i vet, u bë sa një lëmsh i madh, pëlciti, dhe atëherë, qindra shkëndia të ndezura kërcyen e u futën poshtë pullazit të shtëpisë sonë. "Oh, po, po, - pati pranuar asokohe vëllai ynë i madh. - Tani po më kujtohet mirë, sepse shtëpia u përfshi nga flakët".
Siç e thashë, ne shquheshim për lëvizje të pamotivuara, të cilat i demostronim dukshëm në mënyrë të përbashkët, kolektive.
Vetëm Isaku nuk ngjante me ne; dhe ne, dyshonim se ai pati lindur dobiç; dhe për më tepër, me një instikt kafshe të egër, qoftë për t'iu shmangur rrezikut, qoftë për t'u përballur me të. Ndoshta pse kish lindur i tillë, para disa vitesh, babai e vrau me sakicë nënën tonë dhe iku e u zhduk për t'i shpëtuar burgut.
E quanim buvesh Isakun, vëllain tonë të vogël. Qemë të bindur, që me gjithë atë erë, që tërbohej fushës, ai nuk do të mund të ngulte as edhe një hu gardhi në tokë; e jo më të ngrinte në këmbë një shtëpi të tërë.
Dita tjetër gdhiu pa Isakun dhe përpos kujtimit për të, që s'na shqitej nga mendjet tona të topitura, nuk gëlonte brenda nesh asnjë mendim, asnjë destin a dëshirë.
U trembeshim zhurmave, zabullimës së jetës dhe kishim rënë në një gjendje aq dërrmuese, sa edhe mundimet e shtriqjeve po na bëheshin të tmerrshme.
Të shtrirë në shpinë, me sytë e ngulur në tavan; të pajtuar me fatin dhe të mësuar paq me të drejtën që ne i kishim dhënë vetes, mund t'i ngrysnim për bukuri ditët tona duke bërë kokrrën e pallës; dhe pastaj, të shkonim në botën tjetër me indiferencë e shpërfillje, pa ndjerë asnjë brerje ndërgjegjje, asnjë dhimbje në shpirtërat tanë të patenzonë mveshur me një membranë të trashë, që tashmë kish nisur të koracohej. Sepse në fakt, ne nuk kishim histori, nuk kishim të kaluar të vyrtytëshme; dhe as që shpresonim në të ardhmen tonë të zgërlaqur, për të cilën, nuk mendonim ndonjëherë. Kishim vetëm ëndërra, që nuk arrinin të bëheshin kurrë realitet; dhe ajo që ishte më e keqja, qemë dënuar të zhgrryheshim në baltën e rrëshintë të një stine të ftohtë, ku nuk mbinte e lulëzonte asnjë lloj ideje apo motivi.
Pas ikjes së Isakut, e vetmja gjë, që na regëtinte në mendje, qe një pyetje e përbashkët: çfarë bënte Isaku atje në fushë të hapur ku të shkulte era? Dhe menjëherë pas kësaj dileme, përmes fishkëllimave dhe ulurimave të tërbuara të erës, ne e përfytyronim vëllain tonë të vogël të shndërruar në një dordolec. Me flokët e kataleshur e sytë e picërruar; me këmbët e pantallonave, që i shkundeshin nga era dhe me kindat e xhaketës që i valviteshin mu si flamujt e pisët të shejtanit. Sepse vërtet që ishte bidat më vete të luftoje me erën, me një masë të padukshme e të xhindosur, pa patur asnjë mundësi për t'iu shmangur; dhe ku asnjë lloj dredhie sado e zgjuar të ishte s'të hynte në punë.
Ashtu siç qemë, të shtrirë në kokërr të shpinës, binim në shajnì. E përfytyronim Isakun se si bënte qerthuj bashkë me shtjellat e erës si të qe një lëvozhgë e lehtë arre; pastaj e përfytyronim teksa zbythej zgupthi sëprapthi nga forca demonjake e natyrës duke hapur me prapanicë mbi tokën e lagësht një rrè të lëmuar si ato që lënë në pluhur rrëshqanorët; e përfytyronim duke u ngritur lart në ajër, duke u sjellë qiellit mu si një kuti kartoni bosh, si një qese e ndyrë plastmasi; apo si rroba e grisur dhe e çapëluar e një të vdekuri, derisa e ngecnim dhe e varnim pastaj me fantazinë tonë në ndonjë grremç dege të prerë majë ndonjë arre të moçme. Por nuk doli ashtu siç e kishim përfytyruar ne, sepse Isaku, vëllaçkoja ynë i vogël, kish gjetur një mënyrë për t'ia hedhur erës.
Para se të dilte në fushë të hapur, ai qe përvjedhur shpatinës së përroit të Gjetës duke ecur skiç. Pati hyrë në përrua, kish mbërthyer dobiçi mirë me krahë dy gurë të mëdhenj dhe kishte përshkuar plot mundim më këmbë fushën e hapur, derisa kishte mbërritur tek vendina ku do të ngrinte shtëpinë. Aty, ai pati lënë në tokë vetëm njërin gur, kurse tjetrin e kishte marrë sërish me vete drejt përroit, që t'i shërbente si peshë sigurie për kthimin.
Sido që ne e tallnim dhe e përqeshnim, thellë vetes ndjenim keqardhje për Isakun e vogël, sepse po çalltiste e bohorritej shumë në një kohë kiamet; dhe as që e dinim, që edhe ai, ndjente të njëjtën keqardhje për ne, për mundimet tona të shtriqjeve e vuajtjet që na sillte mërzia e thellë, plogështia e gjatë dhe e pafund. Dhe si të deshte të na jepte një shembull triumfi, ai nuk pushoi për asnjë çast së mbarturi gurë që nga përroi për t'i çuar te vendina ku do të ngulte shtëpinë. Për çdo herë që Isaku çonte dy gurë në fushë të hapur, njërin do ta kthente sërish mbrapsht në përrua, sepse kështu ia donte puna, dhe sepse, vetëm kësisoj ai e ndjente atë peshë sigurie që e bënte të ecte me këmbët në tokë.
Javën e dytë, ai erdhi të na shikonte. Gurin e peshës Isaku e la diku pranë murit të oborrit.
Ne sa s’u tërbuam prej atyre lëvizjeve të tij të qeta e të motivuara, të shoqëruara gjithmonë nga një mendim i fshehtë vetiak.
- Mbylle shpejt portën, Isak, - iu hakërryem të gjithë me zë të lartë njëherësh dhe e tërhoqëm brenda si djajtë shpirtin mëkatar.
Dhe ai, pasi i vuri supin portës, e shtyu atë fort derisa arriti t'i vinte llozin. Pastaj u kthye nga ne e mërmëriti si nëpër dhëmbë atë shprehjen e tij të zakonshme:
- Unë e di që ju do të kalbeni.
Mezi e njohëm vëllaçkon tonë të vogël. Dukej i rraskapitur; rrobat i qenë grisur në pjesën e përparme të trupit, pëllëmbët e duarve i qenë zmadhuar gati dyfish dhe lëkura në ta, qe trashur e bërë plot kallo e dhoga. Këmbët i kishte të vëngërta e të çapëluara nga pesha e gurëve. Avullonte nga djersa por në sytë i shndriste një dritëzim prej orrli.
- I hodha themelet, - tha ai triumfalisht dhe qeshi.
E vështruam me habi e dyshim.
- Je në vete?! - pyetëm të gjithë njëherësh në kor me tallandisje. - Nuk shikon more vëllaçko ç'hata e ç'llazurë po bëhet përjashtë?! Na thuaj drejt, sa je munduar, sepse me ty Isak, ka gallatë!
Ai na vështroi pa folur, ndërdyzash; u duk sikur deshi të thoshte diçka, një fjalë të vetme, që e përtypi gjatë me dhëmbë dhe që e gëlltiti pastaj me shumë mundim.
- Hape gojën e fol që të dëgjojmë, - ngulmonim ne duke thirrur me sa na hante zëri, - Ç'bëhet jashtë? Ka dalë përroi nga shtrati? Po pemët, a janë rrëzuar? A është përmbytur fusha? A ka ndonjë shtëpi të rrënuar? A pè ndonjë qenie të gjallë mbi faqe të dheut, Isak?
- Pashë një skifter, - tha ai me një sinqeritet prej buveshi. - Një skifter, që sillej bashkë me erën nëpër qiell në gjueti të minjve.
- Uuuauuu! - ia bëmë ne me të tallur të gjithë njëherësh si gjithmonë në kor. Dhe qeshëm me të madhe. Pastaj tek e fundit, kur vala e gazit qe shuar, ngadalë e shtruar, që ta merrte vesh mirë, i thamë:
- Ti je nje buvesh Isak. Na fal pse po ta themi troç e drejt, por ti përnjimend je një buvesh i shkundur. Ku ka skifter me gjithë këtë hata që bëhet jashtë?!
Asokohe, Isaku, vëllaçkoja ynë i vogël, u zemërua keq me nè. U krodh njëherë në mendime; pastaj, me një vetësiguri të admirueshme hodhi atë shprehjen e tij të kaherëshme "Unë e di që ju do të kalbeni"; dhe doli jashtë i harmatuem mënie duke e lënë portën hapur.
Një shakullimë e madhe ere mbushi shtëpinë, u rrotullua gjithandej mureve dhe i bëri sendet lesh e lì. Ne u turrëm të gjithë së bashku me yrish, i vumë shpatullat derës dhe vetëm pasi i rrasëm llozin morëm frymë të lehtësuar. Dhe thamë: "Në djall vafsh, Isak! O hajvan samari, që s'merr vesh hiçfare e nuk do që t'ia dish ç'bëhet jashtë. Ik nga të të çojë era o dobiç dhe kurrë mos u kthefsh më në gjirin tonë! Ne po të tregojmë hatanë, kurse ti do që të shkoqitësh davanë"!
Ditët që pasuan qenë më të tmerrshme.
Shikonim pemët në kopësht teksa përkuleshin me degët gjer në tokë nga stuhia. Era tërbohej gjithandej athua se qenë shpuar shakujt e qiellit. Madje një ditë, pamë tjegullat e çatisë së shtëpisë kundruall se si u shkëputën e fluturuan me rrapëllimë përmes një rrëmeti uluritës. Teksa vrapuam njëri pas tjetrit për të zbritur në bodrum, dëgjuam nga jashtë zërin e Isakut, i cili piskati t'i hapnim portën.
- Mos u përgjigjni, - i thamë njëri-tjetrit të gjithë njëherësh, - Le të rrijë jashtë dobiçi. Mirë t'i bëhet.
Isaku vikati edhe shumë herë të tjera; dhe atëherë, të gjithë sëbashku, ne vendosëm t'ia falnim vëllaçkos tonë buvesh atë që kish bërë. U kapëm fort njëri pas tjetrit, që të mos na ngrinte peshë era dhe vajtëm të hapnim portën e oborrit.
- Futu shpejt brenda Isak,- i thamë me të hapur portën, - Na kërko falje dhe mos e përsërit edhe njëherë atë që bëre.
Isaku hyri në oborr, jo me një, por me dy gurë të mëdhenj sigurie në krah. Fytyra e rrahur nga era dhe shiu i qe skuqur. Flokët i qenë kataleshur si të qe përleshur me njëqind djaj. Por dukej i qetë në vetvete dhe në sy i lexohej një besim i verbër.
Me të hyrë brenda, ai u ndal, u kthye nga ne e duke picërruar sytë bërtiti e tha:
- Nuk erdha për të kërkuar falje, por erdha sepse më duhet sharra, sakica dhe sqepari.
Kulmi!
Kaq shumë u inatosëm me Isakun sa mezi pritëm sa të merrte surdinën me veglat, për t'i përplasur fort portën nga prapa me një vendim, që s'kish për t'u thyer kurrë më.
Isaku u largua me surdinën dhe gurët e tij të sigurisë, kurse ne ia mbyllëm derën me shul nga brenda gjithë inatë; dhe, ashtu siç qemë të kapur njëri pas tjetrit, vajtëm e u mbyllëm thellë në bodrum.
Qëndruam gjatë aty brenda, të rrasur nguc e nguc pas njëri-tjetrit, duke shfrytëzuar zgëqet e errët xëc tamam si këlyshët e dheut, a thua se donim t'i shpëtonim një mallkimi të lashtë, ora ndëshkuese e të cilit, dukej se tashmë po trokiste.
Ndërsa ditët kalonin, qielli erdh' e u nxi katran, era u bë ende më e tërbuar. Ulërima e saj e tmerrshme i ngjante asaj të një bishe prehistorike. Rropamat dhe klithmat u shtuan. Tashmë për ne, nuk kish pikë dyshimi, që vëllaçkoja ynë i vogël, e kish paguar me kokë marrëzinë e tij.
Kur ia behu ora e zezë, që thuhet se s'ka as fill as cak, shtëpia u trus e nisi të lëkundej që nga themelet; pastaj teksa rroposej, shkrepëtiu një vetëtimë, drita verbuese e së cilës, mbërriti gjer thellë në bodrum.
Kur u dëgjua gjëmimi, ne kuptuam se vetë Zoti po vrumbullonte me zë rrufeje. Ai tha:
- Unë e di që ju do të kalbeni.
Atëherë, të gjithë së bashku, ne ndjemë dhe kuptuam, që diçka e rëndë po shpërbëhej e shembej brenda nesh; se era shkatërruese na kish hyrë gjerë thellë në deje; lagështira dhe myshku, qenë buisur qyshkur në zemrat tona; madje ato kishin hyrë në të gjitha poret e trupave tanë të malcuar. Një kutërbim plehu e kalbësire të gërbulur kish nisur të nderej eterit rreth nesh. Të neveritur, vendosëm të dilnim. Pështymë mbi trupat tanë të kalbur, dhe, si gjetëm një vrimë përmes rrënojës, u përvodhëm jashtë ku natyra ishte qetësuar dhe një mëngjez i vagëllimtë pranvere, përhapte puhizën e një shpresë të re mbi gjithësinë.
Me të hedhur sytë andej nga fusha e hapur, për habinë tonë, na zunë sytë Isakun, vëllaçkon tonë të vogël: kish hypur majë çatisë së shtëpisë së tij të re dhe po i vendoste asaj tjegullat e fundit me një gazmend në buzë, që buronte mes gurit të sigurisë dhe mendimit të tij vetjak.
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
LULE NË VARREZË - Tregim nga R. Gjini


Ata ndiqnin që të dy të njëjtin rit: çonin lule çdo të diel në varrezë.
Liseta Blumi e varrosi të shoqin dy muaj më parë pasi vdiq nga një sëmundje e pashërueshme.
Pesëmbëdhjetë vjetë martesë, ata u deshën me zemrat plot dashuri; dhe kurrë nuk i thanë njëri-tjetrit një fjalë të keqe. Po njerëzit e kanë të shkruar në defter ditën kur kanë ardhur, dhe në ball, - ditën kur duhet të shkojnë, dhe s’ke si i mban në këtë jetë virane përkundër urdhërit të Zotit tonë.
Edhe Alvaro Tili e përcolli tek të shumtit ish gruan e tij, një bukuroshe me sy të qeshur e vetulla kaleshe, që i pati dashur shumë njerëzit dhe lulet. Ende nuk i kishte shkelur të dyzetat kur vdiq për shkak të një aksidenti automobilistik.
Qenë banorë të një lagjeje, madje kishin pasur edhe hyrje e dalje, ku kishin pirë kafe e hedhur ndonjë gotë me masë në ditë urimi festash apo raste të tjera. Tani jetët e tyre kishin ndryshuar, nuk qenë më ato të mëparëshmet; dhe kujtimet e së shkuarës u bënë kaq të dhimbëshme e mallëngjyese!
Ditën e diel ata u panë në varrezë, jo shumë larg njëri-tjetrit, me sy të përlotur e me zemrat copë nga dhimbja për të dashurit e tyre.
Liseta Blumi kish sjellë për të shoqin një alamet buqete të madhe: trëndafilë të kuq, lule balsami, këlkaza e gjeorgjina; kurse Alvaro Tili, atë ditë, pat sjellë trëndafilë të bardhë, lule shëmitri si dhe një lule “mos më harro.” Këtë të fundit, ai e mori bashkë me vazon, në verandën e shtëpisë së tij dhe ia vendosi të ndjerës pranë varrit.
Qëndruan gati dhjetë minuta pranë varreve, secili në hesap të vet; pastaj kur vendosën të largoheshin, ecën një copë herë mbrapsht siç qe zakoni, për të mos u kthyer menjëherë shpinën të vdekurve; dhe së fundi, u drejtuan për nga rruga kryesore, ku ndodhej një kënd lojrash për fëmijë si dhe një stacion autobuzi. U takuan bashkë në rrugë, u përshëndetën e u pyetën me njëri-tjetrin.
Tek stacioni i autobuzit Liseta ndaloi, por Alvaro Tili i tha asaj, se s’qe nevoja të merrte autobuzin për të shkuar në shtëpi; ai shtoi se mund ta çonte me makinën e tij. E kish parkuar vetëm tridhjetë metra më tutje, ku ndodhej një dyqan riparimi televizorësh. Asgjë të keqe nuk kishte. Madje ai ndjehej i detyruar për këtë. Ajo u shtyp e u mblodh njëherë nën vete nga zori, por tek e mbramja pranoi.
Që të dy, nisën të ecnin drejt makinës. Pastaj, ajo zuri vend në sediljen e parë, gjithnjë e heshtur, duke fshirë herë pas here lotët me një shami të bardhë të qendisur plym me lule imcake. Tjetri në timon, - i përmbajtur e gjithë mirësjellje, sepse burrit, nuk i ka hije ta lëshojë veten, sado e madhe të jetë dhimbja.
Rrugës ata hodhën nga një fjalë më të rrallë duke kujtuar të vdekurit e tyre. Ai tha se ish gruaja e tij, kish qenë një ëngjëll i zotit, i kish dashur shumë njerëzit dhe lulet, dhe se qe i sigurtë, që kishte vajtur në vendin më të bukur të parajsës.
Edhe Liseta Blumi nuk ia la mangut të shoqit, për të cilin, ajo foli më tepër me lotët që i rridhnin çurk, se sa me fjalët, që mezi i nxirrte nga goja prej dhimbjes së thellë.
- Ishte kaq i mirë...! - pëshpëriti ajo përmes lotësh. - Gjithnjë më thoshte: duhet jetuar jeta Liseta, sepse do të vdesim një ditë!”
U mbyt në ngashërim e memzi pëshpëriti:
- Sikur ta dinte, i shkreti...!
Alvaro Tilit iu dhimbs më tepër kjo e gjalla e huaj se sa e vdekura e tij.
E zbriti Lisetën jo shumë larg shtëpisë së saj, që ta bënte në këmbë një copë rrugë, sa për sytë e miletit.
- Të dielën tjetër mos u mundo të marrësh autobuzin, - i tha ai para se ajo të zbriste, - Kemi makinën time. Shkojmë bashkë, vendosim lulet, pastaj kthehemi.
Ajo nxorri një ofshamë dhimbjeje, firoma e së cilës, iu përplas lehtë në fytyrë tjetrit dhe i shkaktoi një trallisje të ëmbël. Një ngrohtësi fryme gruaje e gjallë, tamam si ajo e së shoqes, kur ai ia merrte kokën në duar e i gëzohej lektisjes së saj. Iu kujtua edhe ajo përpjekja e saj për t’iu shmangur shikimit të tij zhbirues, si dhe një ndjenjë turpi prej çupëline, që e këndellte dhe e grishte për ta shtrënguar më fort në kraharor.
Atij iu zgjua në lukth një lloj dhimbje e mëshire, që çuditërisht, nuk ngjante hiçfare me atë dhimbjen, që ai ndjente për të shoqen e tij të vdekur.
Të dielën tjetër, Alvaro Tili nuk u mundua të shkonte deri tek dyqani i luleve, që ndodhej disi larg nga shtëpia e tij, por i mblodhi ato në oborrin e shtëpisë. Qenë të gjitha lulet që kish pas mbjellë e rritur e shoqja, tashmë e vdekur. Kurse Liseta Blumi, i pat blerë lulet për të shoqin e saj, qysh të premten teksa kthehej nga puna, ku punonte mësuese në një shkollë fillore. I kish futur në një enë qelqi të mbushur me ujë, që të mos vyshkeshin e pakeshin gjer të dielën në mëngjes.
Ata vajtën me makinë në varrezë, por nuk qëndruan gjatë. Vendosën lulet dhe morën të iknin, Liseta duke fshirë një sumbull loti që i shkau faqes; kurse tjetri, i heshtur e me mendjen të pushtuar nga mendime të turbullta.
Ndërkohë, akrepi i orës po i qepej dhjetës dhe vapullimi u shtua.
Makina rrëshqiste përmes rrugës tërë pluhur e gropa. Pastaj ato karrocjerët që transportonin mallëra për të mbushur rrugën e pazarit, qenë bërë vërtet të bezdisshëm: as që donin t’ia dinin për makinat që çirreshin me boritë nga prapa. Ai i ra kushedi për të satën herë borisë; pastaj uli xhamin dhe i foli karrocierit, që të hapte shteg.
Tjetri qe pështetur mbi sediljen e tij prej lëkure deleje dhe gati po e zinte gjumi nga lëvizja e ngathët kalamendëse dhe cingëritja vajtuese e rrotave. Ktheu kokën dhe i hodhi një vështrim të ftohtë e indifferent. Tek e mbramja, hapi krahët si të deshte të fluturonte e gjithë nerva briti:
- Po ti more zotni, nuk shikon, që rruga është e ngushtë dhe nuk ka vend për t’u shmangur?!
Dhe gjithë inat, u kthye e u rehatua sërish në fronin e tij.
Nga xhami i hapur i derës së makinës hyri befas me gumëzhimë therëse një grerëz e verdhë, që Lisetës iu bë se erdhi andej nga varreza. E kish parë një grerëz të tillë edhe në varrezë në çastet kur gjendej pranë varrit të të shoqit. Madje ajo qe e bindur, që e kish parë atë grerëz gati çdo të diel. Ta kish ndjekur vallë Lisetën, që nga varreza?!
Ajo, u përpoq ta largonte me një lëvizje dëshpëruese të dorës, por insekti nuk donte t’ia dinte. Sillej e përsillej gjithë nervozizëm rreth kokës së saj. Atëherë ajo, pati për pak çaste një ndjesi mistike: athua se rreth kokës së saj po sillej shpirti i të shoqit!
Kur klithi me atë britmë miturishte, e kishte marrë thumbin e helmatisur mu në shpinë të dorës së djathtë.
- Oh, nëna ime! - ia bëri e llahtarisur ajo. Dhe kur e mblodhi disi veten, me zemrën që i rrihte fort në kraharor, pyeti:
- Thumbojnë shpirtërat e të vdekurve, Alvaro?
- Thonë, që vetëm të liqtë thumbojnë nganjëherë, - u përgjigj ai.
Ajo i hodhi atij një vështrim mosbesues; pastaj u përqëndrua me sytë e trishtë mbi thumbin e ngulur në shpinë të dorës.
Tjetri e shmangu disi makinën nga rruga, pastaj ndaloi e tha se duhej hequr patjetër thumbi.
Liseta Blumi, nuk kish zemër ta bënte një gjë të tillë, ndaj mbylli sytë dhe ia zgjati dorën tjetrit.
- Ma hiq, Alvaro, të lutem! - i tha ajo.
Ai e mori dorën e saj të vogël në duart e tij të mëdha. Pastaj ngriti për një çast sytë dhe i pa Lisetës qerpikët e mbyllur. Fytyra e saj e lodhur me qerpikët ende të njomur nga lotët, kishte një pamje të fisnikëruar nga dhimbja. Lakesa e buzëve të saj të mjelmëta, sikur mbartëte një ngarkesë misteri të ëmbël si dhe një shqetësim të pafajshëm prej ëngjëlli. Ato çaste, atij iu duk, se fatkeqësia, ia kish bjerrur disi bukurinë e parë Lisetës për ta mveshur plym me nje bukuri tjetër. Me një bukuri të re e të shenjtëruar; dhe çuditërisht, ai kuptoi, se do të deshte ta shikonte përgjatë kështu kështu: me sytë e fashitur, duke frymëmarrë e ëndërruar në një dhomë të qetë, larg rropamave të botës.
Me një veprim të ngadaltë e të kujdesshëm, ai ia hoqi thumbin që ravgonte si një gjallesë e vogël. Pastaj, kur ajo ndjeu se kjo punë kish sosur, çeli sytë. Ai i tha asaj, se duhej të gjenin shpejt akull për ta vendosur mbi plagë.
- Të djeg? - pyeti Alvaro pas një copë here.
- Po, - tha Liseta me gjysëm zëri. - Madje ka filluar të enjtet e të rrahë si zemër.
- Hiqe unazën, - tha shpejt e i vendosur ai, - nuk është mirë të enjtet zemra me unazën në gisht.
Asaj i bëri përshtypje mendimi i tij i shprehur, ndoshta gabimisht, për shkak të krahasimit që bëri ajo, por s’çeli gojë. E hoqi unazën e martesës me lehtësi dhe e futi në çantën, që mbante në prehër. Pastaj u mbush njëherë me frymë e ra në një gjendje soditje të thellë e ëndërrimi kapitës.
Si hynë në qytet, pa e pyetur fare, ai ndaloi pranë një lokali qarkuar rreth e rreth me shelgje lotues e tha:
- Këta duhet të kenë patjetër akull në frigorifer. I vendosim akull përsipër dhe rrimë pak kohë; pimë diçka sa të kalojë, pastaj shkojmë. Mirë, Liseta?
- Mirë, - pranoi ajo urtë e butë. Dhe, duke i treguar dorën shtoi: - Vërtet ka filluar të enjtet, shikon?!
Ai ia mori edhe njëherë dorën në të tijat, e vështroi e i tha:
- Është skuqur...! Besomë mua, Liseta: akulli do t’i bëjë shumë mirë. Ti vetëm qetësohu. Nuk do ta lëmë të malcohet.
Hynë brenda në lokal ku disa llampa të vogla, që imitonin qirinjtë, përhapnin një dritë të zbehtë e të kuqërremtë. Asnjë klient për bè nuk ndodhej aty. Dritaret qenë mbyllur me perde të rënda damasku plot dantella dhe zhurmat nga jashtë memzi dëgjoheshin.
U ulën në një tryezë dhe qëndruan një copë herë pa folur; me sytë nga banaku, ku një grua dukane rreth të tridhjetave, e veshur me një triko të hollë ngjyrë rozë, me jakën të hapur e gjoksin të kërcyer jashtë, sistemonte shishet e pijeve në rafte dhe këndonte me një zë ngazëllyes një këngë dashurie. Flokët e verdha i kish lidhur nga pas me një fjongo të zezë, kurse zelifet si fjolla anës faqeve të mbushura bardheborë, memzi i dukeshin.
Ajo u kthye një çast, i vuri re, buzëqeshi, e si të deshte të shfajsohej tha:
- Oh, më falni...! Këndoj nganjëherë kur në lokal nuk ka klientë!
- S’ka gjë! - e qetësoi Alvaro, - Të këndosh është bukur.
Tjetra vajti të fshinte duart me një peshqir të varur diku nga brenda banakut.
- Kam qenë njëherë këtu me të ndjerin, tim shoq, - theu heshtjen Liseta. - Edhe atëherë, e gjetëm duke kënduar!
Ai nuk reagoi, athua se ajo nuk kishte folur fare.
Ndërkohë, kamarjerja kish mbërritur pranë tyre dhe ai e pyeti nëse kishin akull.
- E duam për ta vendosur në plagë, - shpjegoi Alvaro. - Na sill, ju lutem, edhe nga një gotë uiski.
Kamarjerja buzëqeshi, thjeshtë për faktin se duhej ta bënte një gjë të tillë me klientët, pasi në të vërtetë, ajo nuk kuptoi asgjë nga ato që i thanë në lidhje me akullin. Vajti dhe solli një pjatë të vogël e të cekët të mbushur me akull si dhe dy gotat me pije dhe u largua.
Ai e mbushi dorën me akull dhe ia vendosi Lisetës në plagë duke e mbajtur ashtu për disa minuta. Pastaj me dy duart e tjera, ata kapën gotat, i çikën dhe hodhën gllënjkat e para.
Liseta ndjeu ftohtësinë e akullit t’i hynte gjer në palcë. Një ftohtësi e lagësht që ia shkimi djegësinë e dhimbjen ia shugati si me dorë.
Pastaj, dalëngadalë, çuditërisht ajo nisi të dridhej, ndërsa ndjente zemrën se si filloi t’i rrihte fort në kërkim të një zjarri të ri; të një zjarri, që as edhe një mal me akull nuk do të mund ta shuante dot.
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
ANA LUIGJI - Tregim nga R. Gjini

Kur treni ndaloi në stacion dhe dyert u hapën, luzma e madhe e njerëzve që zbritën, ia la vendin një turme që u dha brenda vagonëve duke shfryrë mërzinë që të shkakton pritja e gjatë. Vetëm në gjashtë sekonda, kjo rigatë udhëtarësh u përthith nga nëntë dyert e vagonave të mëdhenj.
Por Ana Luigji, me pesëdhjetë e pesë vitet e saj që i rëndonin mbi supe; dhe me dhimbjet reumatizmale në kyçet e këmbëve, nuk arriti t’i zbriste shkallët për tu gjendur në platformë në kohën e duhur. Gongu ra; sakaq dyert u mbyllën dhe treni u nis ngadalë duke gulçuar si një bollë gjigante e plagosur. Dhe ja ku Ana Luigji u ndodh e vetmuar në stacion, me çantën hedhur mbi supin e djathtë dhe me një qese plastmasi të mbushur në dorën e majtë.
Me të kthyer kokën prapa, ajo i pa dy vagabondët teksa zbritën shkallët dhe zunë vend prapa kolonës duke hedhur kur e kur vështrime prej braci në drejtim të saj.
Nga ana tjetër e stacionit mbërriti në platformë një burrë i dobët dhe i shkurtër që mbante syze prej kafkulli. Ishte një kinez, të cilit, ashtu si shumicës së tyre, qe vështirë t’ia përcaktoje moshën. Ndoshta qe vizitor i përkohshëm, sepse, kur Ana Luigji iu afrua pranë dhe e përshëndeti, ai seç tha diçka në gjuhën e tij, që asaj iu duk si përçartje e një njeriu të sëmurë nga ethet. Mos vallë kinezi e mori përshëndetjen e saj si një grishje putane?! Gjithsesi, Ana Luigji e pa të udhës të qëndronte në shmang.
Ajo tashmë qe e bindur se dy vagabondët e ndiqnin. E kishin ndjekur, që kur pati dalë nga banka ku nxorri të hollat që do t’i duheshin për shpenzimet e pakëta të muajit që sapo kish hyrë. Ata iu vunë pas gjatë gjithë rrugës së mbushur me tezgat plot e përplot me mallrat që shisnin arabët; që nga çikërrimat zbukuruese të grave, e deri tek veshjet e rënda dimërore të burrave. Pastaj e pritën jashtë derisa ajo hyri e doli nga biblioteka ku dorëzoi librin e marrë dy javë më parë; dhe tani, ata djem të këqinj ishin sërish aty, në cep të platformës, duke u përpjekur të mos e humbisnin nga sytë për asnjë çast.
Çuditërisht, Ana Luigji nuk kish dashur t’u shmangej, ndonse qe e sigurtë që dy vagabontët, do të vazhdonin ta ndiqnin derisa të gjenin momentin për të kryer sulmin mbi të.
Njëri qe i gjatë dhe ezmer, kish veshur pantallona të zeza e të gjera nga ku varej një zinxhir i kromuar. Flokët i kish të gafrruara dhe të lyera me brilantinë. Mbante vath në të dy veshët dhe herë-herë, pa e ngritur kokën, hidhte vështrime të përvjedhura nga të gjitha anët mu si një ujk shurdh.
Shoku i tij qe dërdëng dhe i shkurtër. Kishte një natyrë menefregu dhe dukej si të qe ngritur ato çaste nga një gjumë i rëndë ku gjithë natën kish thithur ajrin e lagësht, topitës të ndonjë bodrumi. Koka e tij e rruar qe e madhe dhe gjithë tul. Po të kish mundur të kapte trenin, Ana Luigji do të kish shpëtuar prej tyre, por ja që nuk mundi, dhe tani, ajo e ndjente se ndodhej në vendin më të pambrojtur: brenda metrosë ku nuk kishte frymë njeriu përveç një kinezi pa moshë, i cili, i qe avitur tehut të platformës për të kundruar një mi të vogël, i cili bënte ec e ndalu përgjatë transhesë në kërkim të ushqimit.
Kur në platformë mbërriti gruaja indjane me dy fëmijët e saj, Ana Luigji pati një ndjenjë të vogël lehtësimi. Kaq i mjaftonte për të mos u ndjerë e vetmuar për aq kohë sa ndonjë luzmë udhëtarësh nga ata që ndërrojnë trenat nxitueshëm të dyndeshin me një gurgulè të thukët në platformë.
Indjania ecte ngadalë, me kokën paksa të ngritur lart dhe dukej sikur përpiqej t’i jepte rëndësi asaj pikës së vogël e të rrumbullt në ngjyrën e kafes së errët në ball. Kish dy sy të mëdhenj, të gjallë e të zinj nga ku buronte një dritëzim i hareshëm mëngjezesh pranveror. Teksa ecte, gërsheti i saj i trashë e i gjatë gjerë poshtë belit, i fshikte vithet e kolme si të një pele herxhele, që i lodronin nën një veshje të hollë pupline.
U kish blerë fëmijëve nga një pushkë-lodër, nga ato që mbushen me ujë, i kish futur ato në një qese të madhe plastmasi që t’u a jepte kur të mbërrinin në shtëpi. Por ata ngulmonin t’ia merrnin me përplasje këmbësh mbi dysheme e hungurisje qaramane të stisura enkas.
E sapoardhura ndaloi pranë Ana Luigjit bashkë me dy fëmijët e saj. Nxori lodrat dhe ua la të vegjëlve në duar. Por me t’i marrë, ata i kërkuan asaj uji, që të mbushnin "armët" për të luftuar me njëri-tjetrin.
- Unë do ta vras vëllaçkon: pam-pam-pam, - u afrua e i tha gjithë lazdrim Ana Luigjit më i vogli, - Pastaj, pam-pam, do të vras babin, dhe në fund - pam, edhe mamin.
Ana Luigji buzëqeshi; futi dorën në qese dhe nxori e u fali secilit nga dy bombone të mbështjella me letra me ngjyra, ndërsa i këshilloi me dhimshuri duke u thënë se nuk ishte mirë të bënin sikur vrisnin, qoftë edhe me një pushkë - lodër të mbushur me uji në vend të plumbave.
Indjania u zu ngushtë nga mirsjellja e kësaj gruaje të panjohur që falte bombone stacioneve të trenave dhe i vështronte të tjerët me sytë plot dhembshuri!
E falenderoi Anën për bombonet dhe i këshilloi edhe fëmijët ta bënin një gjë të tillë. Por të vegjëlit s’e bënë. Fshiheshin pas së ëmës, i nduknin fustanin mbushur plym lulevathi, përtypnin bombone dhe qeshnin duke bërë me gisht njëri-tjetrin.
- Unë i dua fëmijët e vegjël, - tha Ana Luigji, - Por kur rriten, duket se nuk janë më dhe aq të mirë.
Iu avit indjanes dhe me zë të vogël shtoi: - I shikon ata dy bjerraditësit e rinj prapa kollonës? Ka plot një orë që më ndjekin! Më panë kur dola nga banka dhe me sa duket, duan të më rrëmbejnë çantën. Kurse unë nuk e kam hallin te këta dreq parash, që kushedi sa herë kanë rënë në duar pisash, por e kam te diçka tjetër, që ata shkretanë nuk e dinë.
Indjania e vështroi me një llurbë dyshimi! Iu duk paksa e çuditshme kjo grua! Ç’donte të thoshte me ato fjalë?!
Ana Luigji, rrotulloi sytë si të deshte të sigurohej se nuk kish njeri tjetër aty pranë, iu qas tjetrës, e duke folur ngadalë, athua se njiheshin prej kohësh, me një sinqeritet pak naiv, i tha:
- Kam këtu brenda çantës një send shpërthyes. Një minë, që e mbaj me vete ngado që shkoj.
Tjetra e vështroi me sytë e bukur e të zinj, që iu bënë edhe njëherë më të mëdhenj nga ç’i kishte.
- Një minë...?! - Memzi bëlbëzoi e zgërlaqur ajo. - Ju thatë se keni brenda çantës një minë?!
Fytyra i mori pamjen e një gjethi duhani të zverdhur, balli iu rrudh, kurse njolla e bojës në ballë - petale luleshege e përzhitur nga acari.
- Po - tha qetësisht dhe e vendosur Ana Luigji, - Një minë të vërtetë me sahat. Por ti, moj motra ime mos u tremb, sepse unë nuk kam ndërmend t’i bëj keq askujt.
Tjetra shtangu në vend pa mundur të nxirrte asnjë fjalë.
Ana Luigji vijoi tashmë me zë të lartë:
- Po të mos jetë kjo shungullimë e mbytur që bëjnë trenat teksa trandin tokën nga të gjitha anët, mund të dëgjosh tiktakun e saj si ai i zemrës sime të alarmuar. Sepse unë jam nënë dhe nuk dua që ata djelmosha të vriten.
- Për hatër të Zotit, çfar jeni duke thënë! - briti duke u zbrapsur e llahtarisur indjania, ndërsa tërhoqi pas vetes dy të vegjëlit e saj.
Ana Luigji i ndjeu vagëllimthi dy adoleshentët se si u afruan pahetueshëm me hapa të lehtë kaçakësh, por as kokën se ktheu që t’i shikonte. Atëherë, një dorë me gishtërinjtë si kthetra hardhuce ia hoqi çantën nga supi, dhe ajo, pa luajtur fare nga vendi, i pa të dy vagabontët teksa ia thekën vrapit përgjatë platformës.
Ende pa mbërritur tek shkallët, ata u përballën me një luzmë të madhe udhëtarësh, që po dyndeshin me tërtip teposhtë shkallëve bashkë me tallazin mbytës të një ufme të madhe! Qe pikërisht ora kur udhëtarët mësynin për të ndërruar trenat.
Të dy vagabontët u zunë gafil, kthyen kokat dhe panë të çuditur që askush s’po i ndiqte. Atëherë e ndalën hovin dhe qëndruan në shmang pikërisht përballë syrit të një kamere të fshehur brenda një ketri butaforik.
Pikërisht ato çaste, indjania u briti vagabontëve me një zë të çjerrë e gjamatar nga tmerri. U tha se brenda çantës gjendej një minë dhe se duhej ta linin menjëherë në tokë, pastaj të largoheshin!
Por dy ithtarët e rinj të së keqes as që deshën t’ia dinin për kumtin e saj. Nisën të ngjisnin me vështirësi shkallët, duke u përpjekur të gjenin shtigje të lira përmes rrëmetit të turmës indiferente, ndërsa talleshin me njëri-tjetrin për thirrjet e një të marre, që këpuste fjalë nga ato që i pëshpërisnin në vesh djajtë e llomitur të metrove, djajtë që klliteshin e rroposeshin qosheve mes errësirës së mpiksur përjetë!
Atëherë, indjania ra e u fik në gjunjë, i mblodhi e i rrasi fëmijët poshtë vetes si klloçka zogjtë; dhe, ashtu siç qe e kutulluar, zuri veshët me duar në pritje të shpërthimit, të një shpërthimi që u mbyt nga disa urdhëra të rreptë policësh përmatanë si dhe nga zëri i ëmbël i Ana Luigjit, e cila, me dorën e saj të zgjatur, e ftonte tjetrën gjithë dhimshuri që të ngrihej në këmbë, sepse treni që ata prisnin kish mbërritur në stacion dhe dyert qenë hapur.
- Më fal, motra ime, - i tha Ana Luigji. - Nuk doja t’iu kallja frikën në këtë far feje. Ishte thjeshtë një keqkuptim. Nuk u kuptuam bashkë, pasi mua nganjëherë, ma shkrep t’i them gjërat në një mënyrë të veçantë…
Tjetra shashtisi duke i parë Ana Luigjit sytë e përnjomur, qarkuar me një hije në ngjyrën e myshkut që mbjell koha pranë puseve të braktisur plot mister, ku mjafton të mbyllësh sytë, për të dëgjuar jehonat që kanë lënë cingëritjet e dërrasave të çikrikut dhe trokëllitjet e mbytura të kovës së drunjtë, teksa lëshohet tatëpjetë drejt fundit ku flenë ujrat e errët.
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
GERTA E VOGËL - Tregim nga R. Gjini

Në apartamentin e katit të dytë, dy njerëz të plakur, burrë e grua, janë ulur ballë për ballë të hanë ushqimin e zakonshëm të darkës, ndërsa shkëmbejnë me njëri-tjetrin heshtjen.
Është një mbrëmje e ftohtë dimri.
Jashtë, errësira bashkë me misteret e saj, sikur del pa u ndjerë nga zgëqet e fshehta për tu ngjitur drejt qiellit të akullt dimëror, ndërsa konturet e qytetit të vogël provincial, dalngadalë vijnë e shuhen.
Dy pleqtë, përtypen me nge dhe seç hedhin e presin ndonjë fjalë më të rrallë; ndërsa që nga jashtë, vjen tek ata ulërima e zgjatur dhe e përvajshme e një qeni të huaj.
Plaka thotë pa të keq, se kur qentë ulërinjë përvajshëm, ndjejnë erën e vdekjes që i afrohet të gjallit. Pas kësaj, heshtja bëhet më e rëndë. Një heshtje si prej varri. Një heshtje që nis e përtypet bashkë me ushqimin.
Të ulur përballë njëri-tjetrit, ata ngjajnë si gurët e dy skajeve të një varri, sepse apartamenti i tyre i vogël ku kanë çuar aty, pothuajse një jetë, tashmë vërtet është kthyer në një varr.
- U mbushën plot gjashtë ditë, që nuk po na vjen Gerta e vogël! - thyen heshtjen plaka Sofì.
- Po, - thotë i shoqi, me një zë të mpakur. - Tamam gjashtë ditë!
Pas këtyre fjalëve, si ka sosur atë pjatë të vetme me gjellë, ai ngrihet me mundim nga tryeza e ngrënjes për të ndërruar vend.
Gerta është vajza e vogël katërvjeçare e Martinëve, të cilët, qysh prej dhjetë vjetësh banojnë në hyrjen përballë.
- Sikur t’i blinim një kukull të re, të bukur, mbase do të tërhiqej të vinte, - thotë plaku, që thirret Hodo.
Plaka Sofì, ka qëlluar pak koprace nga natyra. Ajo lëviz njëherë kokën në shenjë mohimi, pastaj fshin buzët me pecetë e thotë:
- Të kujtohet “Beti”, ajo kukulla flokëverdhë me sytë që i rrotulloheshin? E vendosi mbi pllakën e skuqur të sobës dhe e dogji. “Belisën”, e hodhi me dashje poshtë në rrugë që nga ballkoni. Kurse ariun polar, që ia sollëm nga Tirana e sakatoi: i preu veshët me gërshërë dhe i shkuli e i humbi njërën këmbë. Siç duket, po rritet tani dhe nuk i hyjnë më në sy këto gjëra.
Si hedh këto fjalë, ngrihet nga vendi ku qe ulur, sepse tashmë edhe ajo, ka mbaruar së ngrëni dhe nis të pastrojë tryezën.
I shoqi, ndjek më vështrimin e tij të mjegulluar lëvizjet e ngathëta të saj; dhe për një çast, shikon që gjella në tenxhere ka tepruar!
- Një jetë të tërë dhe kurrë nuk e mësove dot masën e gatimit! - thotë ai. - Përse gatuan për tre vetë, kur jemi vetëm dy?!
- Shtëpi robi i thonë. Mund të ndodhë të na vijë ndokush, - ia kthen ajo, edhe pse e di fare mirë, që nuk kanë njeri që mund t’u trokasë në derë.
Teksa dëgjon t’i vijë në vesh ajo ulërima e zgjatur dhe e përvajshme e qenit, plakut Hodo, sepse i duket sikur kanata e dritares ka ngelur paksa e hapur, ndaj ngrihet gjithë mundim për ta mbyllur.
Teksa çapitet me trupin e kërrusur përpara, thotë:
- Vetëm vdekja mund të na vijë.
Me gishtërinjtë që i dridhen, ai prek kanaten e dritares. E vështron me kujdes. Jo, nuk qenka e hapur! Po atërë, nga vjen gjithë ky i ftohtë?!
Kthehet sërish në vendin ku ndodhej më parë, ulet dhe bie në mendime.
Plaka Sofì, tashmë i ka larë pjatat. Dy pjata të vetme. Teksa zgjatet për t’i vendosur në raftin përballë, asaj i bëhet sikur dëgjon trokitje në derë.
- Dëgjove?! - i drejtohet ajo të shoqit. Mu bë se trokiti dera jonë.
- Shko dhe hape Sofi! Është Gerta, - thotë ai, ndonse vetë nuk ka dëgjuar asnjë trokitje.
Plaka Sofi niset të hapë derën me një gëzim të fshehtë, po kur e hap, Gertën e vogël të Martinëve nuk e gjen aty!
Në qoshen pranë derës, një shtjellë e padukshme dhe e ftohtë ere, loz në gjysëmerrësirë me një gjethe të thatë plepi. Pasi ka mbyllur derën, ajo kthehet për tu ulur sërish në vendin e saj e thotë:
- Askush nuk ishte!
- Ndoshta ka trokitur dhe është larguar me vrap, - përgjigjet plaku Hodo. Dhe zhytet në ëndërrim. Në një ëndërrim të thellë e të bukur: sikur ngrihet dhe shkon e zë vend në këmbë pranë derës. Aty përgjon vajzën e vogël të Martinëve. Dhe, kur ajo troket, ai e hap derën përnjëherësh për ta kapur në beft; dhe si e mbërthen për doçkave të saj e fut brenda.
Gerta e vogël, shkrihet së qeshuri me rrengun që deshi tu punonte dhe nis të luajë me ta.
E zgjon nga ëndërrimi plaka, e cila, tashmë i thotë diçka krejt të re:
- Po sikur t’u luteshim Martinëve të na jepnin njërën nga dy macet, që ata kanë?! Sot në mëngjez, kur u ngrita nga gjumi, pashë të nxirrte kokën poshtë dollapit të rrobave një mì.
Ai nuk përgjigjet. Kurrë ndonjëherë nuk i ka ndodhur të shikojë brenda shtëpisë ndonjë mì. Megjithatë, ideja e saj nuk i duket pa vend.
- Edhe unë, ka dy netë që dëgjoj natën një gërvimë, - thotë ai. - Mì paska qenë! Nuk do të ishte keq sikur të kishim një mace.
Jashtë, turiri i qenit i ngritur përpjetë, lëshon nëpër natën e errët, atë ulërimën e tij të thekur e të përvajshme.

Katriot, 1988
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
ASGJË E KEQE S’TË VJEN NGA MUZIKA, - tregim nga R. Gjini

Gruaja e re, që thirrej Amla, hodhi kafen në dy filxhanë, pastaj u kthye nga i shoqi, e pyeti:
- Si thua, Progan? Të dalim ta pimë, si gjithnjë, në ballkon?
- Jo, - nëpërdhëmbi ai.
- Përse?!
Progan Lubani, i hodhi të shoqes një vështrim të shkurtër e kryeneç.
- Nuk e kuptoj, ku është ndryshimi! - tha.
- Jashtë, ka diell, Progan! - ia ktheu ajo. - Dhe kumbulla poshtë nesh sapo ka çelur. A nuk mjafton kaq, për të dalë e për ta pirë kafen në ballkon?!
E tha e qeshur, me sytë që i shkëlqenin nga një ngazëllim prej fëmije miturak. Por qe edhe si një lutje, sepse nuk donte ta lëndonte të shoqin.
- Ti dil dhe pije në ballkon, po deshe, - ia pat ftohtë ai. - Unë do qëndroj këtu ku jam.
Nuk ishin bërë as tre muaj, që patën marrë me qira këtë apartament në katin e tretë. Hapsirat aty qenë të bollshme; kurse dritaret, bashkë me ballkonin, rriheshin nga dielli qysh në lindje të tij.
Ditët e para, ata e bënë zakon ta pinin kafen e mëngjesit bashkë në ballkon; sidomos në fundjavë, kur qenë pushim.
U pëlqente pamja e rè e atij cepi qyteti: rruga, pothuajse e qetë, me fare pak lëvizje makinash; blirët në të dy anët e saj; dyqani i luleve me trumbat shumëngjyrëshe të nxjerra jashtë; kodrina e veshur me mështekna atje tej; dhe vija e kurrizit të saj me lakesa, ku në kohë të mirë, e gjelbërta e pyllit, takohej me blunë e qiellit të kthjellët. Dhe kur kësaj pamje, iu shtuan edhe tingujt e një violine, që vinin nga një apartament në krahun e djathtë, gruas nisi t’i pëlqente edhe më shumë të dilte në ballkon. Por burri, filloi të mos ndjehej mirë. Atij, iu ngjiz në kokë një llurbë dyshimi, që dikujt, ia kishte shkrepur të luante në violinë për të shoqen e tij, të bukurën Amla.
Që nga ballkoni, mund të shikoheshin dritaret e apartamentit nga vinin tingujt muzikor, sepse pallati kishte formën e shkronjës L. Njëra nga ato dritare, mbahej e hapur përgjatë gjithë ditës. Pogani kish dashur të dinte kush banonte aty, por nuk ia pati dalë dot ta mësonte. Ai kishte vënë rè, që Amla, sa herë dëgjonte ato simfoni, bëhej disi e heshtur, e menduar, e kursyer në fjalë, apo e zhytur në ëndërrim. Nëse ai, çelte gojë e thoshte diçka, ajo mjaftohej vetëm me një “po”, ose një “jo”, që i dilte përtueshëm nga buzët. Ajo që e shqetësonte më tepër këtë burrë namuzli, nuk qenë tingujt e violinës, por fakti, që simfonia, në shumicën e rasteve, niste me daljen e tyre në ballkon; dhe fashitej me tu kthyer brenda apartamentit.
Dy javë më parë, Progan Lubani, e pati pyetur të shoqen, nëse e dinte, cili ishte ai cub, që guxonte të niste të luante në violinë sa herë ajo dilte në ballkon. Amla, vetëm sa kishte ngritur supet. Si mund ta dinte?!
- Përse na duhet ta dimë cili është, Progan?! - i pati thënë ajo. - Asgjë e keqe nuk na vjen nga muzika.
Po Amla dinte pjesët, që luheshin: një herë një sonatë nga Amy Beach; një herë tjetër nga Bethoven, Vivald, Paganin, e kështu me radhë. Gjithëherë të luajtura mjeshtërisht.
Gjysëm ore më parë, kur Amla ende flinte, Progani kishte dalë në ballkon vetëm për pak çaste, sa të dridhte e pinte një cigare.
Me të ndezur cigaren, ai vuri rè, që dritarja në apartamentin tjetër vazhdonte të ishte e hapur.
Për aq minuta sa qëndroi aty, as një tingull violine nuk u dëgjua. Atëherë, i bindur që tingujt e asaj vegle muzikore binin vetëm për të shoqen, Progan Lubani hyri brenda apartamentit dhe vendosi të mos dilte fare me Amlën në ballkon.
- Më pëlqen ta pi kafen në ballkon, Progan, - këmbëngulte ajo. - Përse do, që të më lëshë vetëm?!
- Në ballkon, ti nuk je vetëm, - i tha ai.
Dora, me të cilën mori filxhanin për të hedhur gllënjkën e parë, nisi të dridhej lehtë nga nervozizmi; ndaj, ai e la filxhanin në tryezë, dhe filloi të shkundej duke ngritur e ulur supet; athua se donte të hiqte një barrë të rëndë.zW
- Nëse nuk jam vetëm, me cilin jam, Progan?! - pyeti Amla.
Progan Lubani u rrënqeth. Jo nga pyetja, që i bëri ajo. U rrënqeth nga ai vështrimi i papërballueshëm i syve të saj të bukur. Amla, e pyeti atë më shumë me sy, se sa me fjalë! E pyeti me sytë e saj prej fëmije të pafajshëm. Dhe ai, për pak sa nuk u ngrit ta përqafonte plot dashuri e përdëllim. Ta puthte e t’i kërkonte të falur. Po në çast, sepse ndjeu përbrenda një yshtje të përzier me keqardhje, për ta bërë të shoqen të vuante pa shkak; e bashkë me të shoqen, të vuante edhe vetë ai. Shpesh herë i ndodhte kështu Progan Lubanit. Dhe kurrë nuk kishte mundur ta gjente përse.
Duke i hedhur fjalët rëndë-rëndë, si të rrokullente gurë, ai tha:
- E di vetë ti, me cilin je.
Ajo e kishte një shpraztinë në zemër; por këto fjalë, e bënë të ndjehej edhe më keq. Qe si t’i kishin hedhur në shpirt një lopatë dhè. Po nuk e bëri veten. Vazhdoi ta lante e dëlirte me vështrimin e syve të saj të mëdhenj e të qashtër. Pastaj, qetë-qetë, vajti e iu ul pranë. Ju afrua ashtu siç mund t'i afrohesh një të sëmuri që lyp përkujdesje.
- Unë të dua, Progan, - i tha. - Por ta dishë, që kur dëgjoj tingujt e asaj violine, e sidomos, atë heshtjen mes notave, të dua edhe më shumë. Ato çaste, ti bëhesh frymë e ndryme brenda meje. Të dua edhe njëqind herë që nga fillimi, duke përjetuar ato ditët tona të para kur sapo qemë njohur. Të kujtohen?!
Ai nuk u përgjigj. Vetëm dëgjonte në heshtje.
- Nganjëherë, dua të qaj; e nganjëherë, të qesh. Por më ndodh, edhe të shkërmoqem, bluhem e bëhem polen. Pastaj harroj ku ndodhem. Më merr era me vete e më çon larg…
- Të çon era, apo mendja? - e shpotiti ai, i yshtur përbrenda nga një gëverr i skuthshëm.
Ajo e shpërfilli cinizmin e tij. U mendua njëherë, pastaj tha:
- Ndoshta të dyja, Progan.
- Ku të çojnë?
- Nuk di të them ku më çojnë.
- A do, që ta them unë, Amla?! A do, që ta them unë?!
Qe si një kërcënim kjo pyetje ngulmuese, po ai e pà edhe vetë, që nuk bëri asnjë efekt.
- Thuaje, - ia ktheu ajo me vërtik, edhe pse e dinte mirë çfarë kishte në mendje i shoqi.
Po ai, e la me kaq. Përse t’ia thoshte, derisa Amla e dinte?
- E di çfarë, Progan?! - nisi të fliste ajo pas një heshtje të shkurtër. - Le t’i japim fund kësaj historie. Cilido qoftë ai, apo cilado qoftë ajo, a nuk i çojmë një tufë me lule?! E blejmë te luleshitësi pranë rrugës, pastaj ia çojmë si dhuratë. Ka tre muaj, që sa herë dalim dhe ulemi në ballkon, luan në violinë për nè.
- Luan vetëm për ty, - tha ai. - Nuk luan për mua.
E tha ashtu si i doli. Dhe në çast u bind që kësaj here, e kishte tepruar. Po Amla, i la këto fjalë në shmang.
- Sido, që të jetë, Progan, kjo histori mbyllet kështu.
Progan Lubani, nuk foli. Po Amla e pà se si u këndell e u çelit në fytyrë nga propozimi i saj; dhe e kuptoi, që ideja e saj për t’i çuar tjetrit lule bashkë me të, ia fshiu disi atë llurbë dyshimi.
Ndërsa ajo priste përgjigjen e tij, burri u ngrit nga vendi ku qe ulur, hodhi vështrimin jashtë përmes dritares, e si u mendua një copë herë, tha vetëm një fjalë:
- Dalim.
U bënë gati dhe dolën.
Teksa zbrisnin shkallët, ai u përpoq të bënte shaka. Tha se kjo që po bënin, qe me shumë rrezik.
- Më ngjan sikur po shkojmë të pastrojmë një fushë të minuar! - tha ai. - Dhe të mendosh, që unë, nuk ia them hiç nga ky zanat. Nëse ndodh ndonjë shpërthim, do jemë unë ai, që do vritem.
- Po, - tha ajo. - Ti do të jeshë. Dhe, a e di përse?
- Thuaje, - tha ai.
- Sepse mina është në kokën tënde.
Kur dolën në rrugë, Progan Lubani ndezi një cigare. Pastaj, teksa e thithte, ndjeu farfurinë e ngrohtë të rrezeve të diellit; dhe hodhi vështrimin nga kumbulla në rrezg të lulëzimit. Kqyri bletët, që fluturonin me zëzëllimë e mblidhnin nektar degëve të lulëzuara. Dhe iu bë sikur i erdhi në vesh vajtimi i një zëri njëqindë vite larg. “Jashtë, ka diell, Progan! Dhe kumbulla poshtë nesh sapo ka çelur”.
- Cfarë lulesh të pëlqen t’i blejmë, Amla?
Kësaj here, zëri i tij qe i shtruar, i butë.
- Trëndafilë, - ia pat përnjëherësh ajo. - Vetëm trëndafilë.
Si blenë trëndafilët, u nisën për nga hyrja tjeter e pallatit, ku në katin e tretë, ndodhej apartamenti me dritaren e hapur, prej nga vinin tingujt e violinës.
Me të dalë te qoshja, ata panë një makinë të zezë shërbimesh funerale, që priste ndezur në sheshin e asaj ane të pallatit; si dhe grupe të vogla njerëzish. Kishin zënë vend në këmbë dhe flisnin me zë të vogël.
Te hyrja, Progani dhe Amla ndaluan dhe pritën sa të dilnin jashtë disa burra, që sapo zbritën shkallët duke mbajtur në krahë një arkëmort.
Dikush kishte vdekur!
Pas tyre, u dha tek hyrja një grua e moshuar, thatane, e cokatun, me krahët e kryqëzuar në gji e me sytë e turbullt, të zhgjyrosur nga mosha e të rrëmbushur me lotë. Tërhiqte zvarrë një palë shapka të mëdha e të vjetra; kurse supeve, kishte hedhur një xhaketë burrash, gjithashtu, të madhe.
Amla iu avit dhe e pyeti, sepse deshi të dinte kush kishte vdekur.
E moshuara, fshiu njëherë lotët me kindin e shamisë që mbante në kokë, ofshani, e me buzët që i dridheshin, memzi foli e tha:
- Vdiq një violiniste e dalë prej kohësh në pension, që jetonte krejt e vetmuar. E kisha si motër…
Burrë e grua shtangën në vend.
U kthyen në apartament pa i thënë asnjë fjalë njëri-tjetrit.
Progan Lubani zuri vend i ulur në divan.
I ngrysur e i heshtur si një murg, ai nisi të çukërmonte me thua një kallo në shputën e dorës së majtë. Kurse Amla, doli në ballkon me trëndafilët, që mbante ende në dorë. Pastaj, ajo u ul në karrige dhe hodhi vështrimin nga apartamenti tjetër. Dhe, kur vuri rè, që dritarja prej nga patën ardhur tingujt e simfonive të luajtura në violinë ishte mbyllur, u shkreh e mbytur në lot.

New York, pranverë, 2020
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
NDJEKËSIT - Tregim nga R. Gjini.

Arkeologu Gjergj Tefiçi, dyzetë e tre vjeç, me çrregullime në prostat, para se të dilte nga shtëpia, bëri ca veprime, që e shoqja e tij, Eleonora, i konsideronte fort të dyshimta: u lá e u rruajt, u spërkat edhe pak me livando, dhe veshi një palë rroba të reja e të pastra.
Eleonora, - një grua bufalaqe kjo, as e shëmtuar, as e pashme, xheloze sa s'thuhet, që për shtatëmbëdhjetë vjet martesë qe përpjekur ta mbante nën kontroll të shoqin, - teksa mblidhte e hidhte në kosh rrobat e palara, vazhdonte ta hetonte me bisht të syrit.
“Po ky?! - tha me vete ajo, - Çfarë paska ndërmend të bëjë”?!
Kur i shoqi doli jashtë, me preteksin që të bënte, siç tha ai, një varravingo trotuareve, ajo hodhi shpejt krahëve një triko të hapur, që e pati thurur vetë me penj leshi, futi në këmbë një palë sandale gjysëm të shqepura, dhe iu qep nga pas.
Jashtë, dita qe me diell; por në rrugë nuk kishte dhe aq shumë njerëz; sepse qe pasdite, kohë, kur shumica e tyre, ishin kthyer nga puna e qenë mbyllur nëpër shtëpi.
Eleonora, e ndiqte të shoqin, nganjëherë ngadalë, mu si një patë e shastisur; e nganjëherë tjetër, nxitimthi, me tulet që i hidheshin përpjetë sa herë lëshonte hapin; gjithnjë e kujdesshme të ruante distancën, për të mos e humbur syshë e për të mos u pikasur prej tij.
Po ndodhi që e pikasi komshiu, nëpunësi i hipotekës, Llazar Simoni, që po kalonte atypari, me të cilin, ç'është e vërteta, nuk kishin marrëdhënje të mira.
Me ta parë Eleonorën të ecte në këtë mënyrë kaq të dyshimtë, edhe ai, i bëri vetes të njëjtën pyetje:
“Po kjo?! Çfarë paska ndërmend të bëjë”?!
Aq kurioz u bë Llazari, sa harroi, që i duhej të shkonte për të tërhequr një shumë parash në bankë, dhe iu qep tinës nga pas Eleonorës. I ishte ngjallur kureshtje e madhe, të shikonte ku do të shkonte kjo grua, e çfarë kishte ndërmend të bënte!
Si përshkoi një copë rrugë duke çapitur me kujdes, herë nën hije të pemëve të trotuarit, e herë tjetër, përskaj mureve gjithë zhgarravina dhe copëza pankartash të grisura fushatash të shkuara elektorale, Llazarit, iu desh të fshihej pas trungut të një blini; sepse Eleonora, e pati frenuar hapin. Ritmi i hapave të saj, varej nga ai i hapave të të shoqit, që ato çaste, pati ndaluar të shikonte një muzikant plak, i veshur me rroba të vjetra e të pista. Po Llazari, nuk kishte si ta dinte, sepse e kishte larg Gjergj Tefiçin. Ai ndiqte vetëm Eleonorën.
Plaku kish zënë vend ulur përtruall, me kurrizin e pështetur për muri; dhe i frynte gajdes, me shpresën, që kalimtarët do t’i hidhnin ndonjë qindarkë. Po askush nuk ndalonte që t’i jepte diçka si shpërblim për ato cingërimat e zgjatura vajtuese të asaj vegle të lashtë, që në fakt, nuk dinte t’i binte.
Nganjëherë, Eleonorës i duhej të shpejtonte hapin për të kaluar disa hapsira të zhveshura, si sheshe të vogla; sepse, nëse i shoqi kthente kryet prapa, rrezikohej ta pikaste. Nganjëherë tjetër, i duhej ta ngadalsonte ecjen për të ruajtur distancën.
Të njëjtën gjë bënte edhe Llazari, që ndiqte nga pas Eleonorën.
I sëmuri me çrregullime në prostat, Gjergj Tefiçi, si kaloi kryqëzimin, ktheu nga e majta dhe u fut në rrugën “Heronjtë e luftës”, që zgjatej përskaj parkut, ku tek-tuk, gjendeshin stola gjysëm të shkatërruar, në të cilët, nuk ulej askush.
Parku nuk kishte njerëz. Ndodhej aty vetëm një gomar i lidhur për një shkurreje dekorative, i cili, pati sjellë prej katundit dy kova me gjizë, që i zoti ua shiti tregtarëve të pazarit; dhe pastaj, u fut në gjelltoren aty pranë të hante një pilaf.
Ndërsa Llazar Simoni ndiqte Eleonorën, ndodhi që krejt rastësisht, edhe Llazarin, e pikasi e shoqja, Ema, e cila po kthehej nga shtëpia e së motrës ku bujti natën që shkoi. Sapo i pati zbritur autobuzit dhe kish marrë udhë në këmbë për të shkuar në shtëpi.
Nuk gjejmë fjalë ta përshkruajmë, sa shumë u skandalizua Ema Simoni, kur kuptoi, që i shoqi i saj, Llazari, ndiqte nga pas bufalaqen Eleonorë.
“Po ky?! - i tha vetes edhe ajo. - Çfarë paska ndërmend të bëjë?!
Dhe menjëherë, iu qep nga pas të shoqit.
Kësisoj, u bënë tre njerëz, që ndiqnin njëri-tjetrin.
Po nuk zgjati shumë, dhe në ecje e sipër, numri i ndjekësve erdh’ e u shtua.
Arkeologu i sëmurë, Gjergj Tefiçi, ishte koka e atij rreshti të gjatë spiunësh. Ai vazhdonte ecjen me hapa të vegjël, por disi të shpejtë, athua se e mundonte një siklet i madh.
Kur mbërriti në skajin tjetër të parkut, ndaloi; dhe, teksa bënte hapa në vend numëro, ia nguli vështrimin një gruaje të pashme, që ndodhej në krahun tjetër të rrugës, e që priste të ndizej drita jeshile e semaforit.
Kur vështrimet e tyre u takuan, gruaja i buzëqeshi dhe e përshëndeti me një lëvizje të lehtë koke.
Bufalaqja Eleonorë, e pa këtë skenë, dhe e bëri menjëherë lidhjen. Fytyra e saj, u nxi si një petull e harruar, që digjet në tiganin sipër zjarrit, ku vlon vaj kikiriku.
Gruaja e pashme nxitoi hapat, kapërceu rrugën dhe u fut në hyrjen kryesore të një ndërtese të vjetër shtetërore, ku ndodheshin zyrat e Drejtorisë së Mirëqenies Kombëtare.
Arkeologu Gjergj Tefiçi, vazhdoi të bënte edhe për pak kohë hapa në vend numëro; pastaj u nis nxitimthi, dhe vajti e hyri edhe ai, brenda kësaj ndërtese, porta e së cilës nuk kishte roje.
Eleonora, ra për pak çaste në dilemën: ta ndjekë, të mos e ndjekë? Sepse, si mund ta gjente ajo tani, në cilën zyrë ishin futur i shoqi dhe ajo gruaja e pashme?!
Edhe ndjekësit e tjerë prapa saj, patën ndaluar në vend. Me sytë katër, ata mbanin nën vëzhgim njëri-tjetrin. Ishin çaste, kur misioni i tyre qe bërë për pak kohë kaps!
Pikërisht kur Eleonora i dha fund dilemës dhe vendosi të hynte në atë digaster për të hedhë, të paktën, një sy korridoreve, i shoqi, që kishte problem me urinimin, pati mbaruar punë në nevojtoren, që gjendej në katin e parë dhe doli prej godinës.
Me ta parë të shoqin të dilte prej aty, që të mos pikasej, Eleonora, i ktheu menjeherë shpinën.
Të njëjtën gjë bëri edhe nëpunësi Llazar Simoni me Eleonorën; Ema me Llazarin; Lek Cubi me Emën; piktori Gjin Pali me Lek Cubin; polici Krroq Murdari me Gjin Palin; e kështu me radhë, deri tek më i fundit në rreshtin e madh të ndjekësve, një farë Hisiç Finoku, - agjent i rëndësishëm i sigurisë kombëtare, që ndiqte këshilltarin e presidentit të republikës, Ago Baftin.
Në karvanin e madh të ndjekësve, agjenti i sigurisë kombëtare, që pak më parë ndiqte i fundit, tashmë u bë i pari, që ndiqej nga këshilltari i presidentit të republikës. Dhe ai, që pak më parë ndiqej i pari, - i sëmuri nga prostati, Gjergj Tefiçi, u bë i fundiit në rresht, që ndiqte të shoqen, Eleonorën.
 

Passion

V.I.P
Staff member
Administrator/e
Regjistruar
Jun 22, 2020
Mesazhe
2,487
Pëlqime
1,818
Pikë
113
@Uarda !
Hera e pare qe ndeshem me shkrimet e tij e akoma s'kam lexuar asgje. :)
Ka botuar ndonje liber ky autor?
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
SAN RINALDO
Tregim
Sapo agonin ditët, gjindja dilte nga shtëpitë dhe haste në ato shkronja e vizatime të zhgarravitura natën me karbon dyerve dhe mureve.
Qenë fjali të ndërtuara keq, që nuk merreshin vesh; por kishte edhe nga ato që ishin disi të kuptueshme, shpesh kryeneçe e urdhëruese. Këto vizatime qenë aq të shëmtuara e qesharake, sa të krijohej përshtypja, që autori i tyre nuk kishte përvetësuar as njohuritë bazë të gjuhës së shkruar; dhe për shkak të panikut, gjindja u mvishte një përmbajtje mortore.
I pari vizatim, u gjet në portën e shtëpisë së vejushës Tina Dukani.
Katërmbëdhjetë vjet rresht, kjo grua nuk e kish kapërcyer oborrin e shtëpisë ku ditën ulej përtruall në oborrin e shtëpisë dhe lunate me milingonat, ndërsa natën, hidhte ujë në hava për të larë vetminë e saj dhe errësirën.
Ditën që u varros i shoqi, ajo ndjeu një si shembje muresh përbrenda saj; dhe pati ndjesinë sikur qe mbuluar me rrënoja gjer në gushë. Natën, në gjumë, ajo e pa të shoqin teksa u kthye nga varri i mbështjellë me qefin. Qëndroi drejt në këmbë para saj e mërmëriti:
“Kemi vdekur të dy, Tina. Po ti je grua soj; dhe mund ta lashë me ujë vetminë dhe errësirën”.
Vizatimit të çuditshëm që u gjet në portën e shtëpisë së vejushës, banorët e katundit, kurrë nuk arritën t’ia rroknin kuptimin e saktë: ngjante me një kafkë fëmije që përshkohej me lakesa nga një gjarpër i zi. Ky gjarpër qe futur poshtë nofullës së poshtëme, kish dalë nga hapsira e gojës ku mungonin dy dhëmbë, pati depërtuar pastaj nga gropa e veshit të majtë dhe kish nxjerrë kokën te gropa e zezë e syrit të djathtë.
Poshtë vizatimit të mistershëm qe shkruar me një shkrim gjyssëmanalfabeti urdhëri i padeshifrueshëm: “Dorozoi menjëherë në qeveri falangjet e gishtave”. Më poshtë ndodhej nënshkrimi: “San Rinaldo”.
Vizatimi tjetër, u gjet mëngjezin e ditës së shën Markut në fasadën e një shtëpie të braktisur prej kohësh.
Ishte një vizatim që ngjante me projektin e nje qyteze të vogël, i një qyteze të fshehur mes vijëzimesh të çrregullta, që ngjanin më tepër si pemë gjigante, që ngriheshin të larta gjer në qiell duke lëshuar hijet e tyre të zeza mbi tokë. Në mes të vizatimit dalloheshin inicialet: S. R.
Këto dy shkronja kapitale, qenë ravijëzuar trashë dhe shtrembër, fare pranë njëra-tjetrës; dhe ngjanin mu si dy embrionë fëmijësh binjakë të sapo ngjizur.
Në të gjitha fjalitë e shkruara nëpër mure, qenë shkelur rregullat gramatikore. Një mllef kutërbues i shfryrë, ngelej për gjatë kohë pezull në ajër pranë dyerve e mureve, që tashmë qenë shndërruar në mesazhe paralajmërimesh për ndodhi të frikëshme.
Brenda tre muajve do të pasonin dyzetë e shtatë vizatime të tjera, nga të cilat, tridhjetë e tetë mbanin nënshkrimin e të tmërrshmit San Rinaldo. Po nuk kishte zot t’i deshifronte për tu nxjerrë kuptimin e plotë, ndaj gjindja, nisi t’i lëshonte fre një fantazie me ngjyra tmerri duke u zhytur çdo ditë e më tepër në ankthin e së keqes.
Nëntë pusullat e tjera nuk qenë të nënshkruara, madje, disa prej tyre qenë të papërfunduara. Mund të mendoje që autori, qe ngutur t’i shkruante të plota, por s’kish mundur t’ia dilte mbanë, pasi ndoshta, qe dhënë pas çastit të beftë, që sjellin nganjëherë rastësistë; ose ia kish mbathur për t’u shpëtuar togave policore.
Ndërkohë, organet kompetente patën ngritur grupe informatorësh, që u zhbënë shpejt, ngase informatat që ata sillnin, qenë të rreme, të pasakta e çorientuese.
Gjatë dy muajve, policia mundi të arrestonte gjashtë persona të dyshimtë, por i la të lirë ngase gjatë kohës që ata u mbajtën në qelitë e paraburgimit, u gjetën të vizatuara dy femra nudo me shalët e hapura dhe me kokat e prera.
Vizatimi qe fiksuar pikërisht në murin anësorë të godinës ku qe vendosur rajoni i policisë kriminale. Poshtë vizatimit qe vënë nënshkrimi: “Policia duhet të gjejë diçiturën dhe jo San Rinaldon”.
Në rrëmujën e beftë që këso rastesh përfshin togat e zeza, shefat u kujtuan për policin e shërbimit dhe u tramkosën fare kur ai rezultoi i humbur pa namë e nishan.
Pas dy ditësh, e gjetën të vdekur në një pyllishtë mështeknash. Qe vrarë në një mënyrë të mistershme, pa lënë as edhe një gjurmë që mund t’i shërbente procesit të ekspertizës. San Rinaldo i tmerrshëm ishte hedhur tashmë në veprime konkrete.
As një javë nuk kish kaluar pas kësaj ndodhie dhe San Rinaldo, hapi natën në varrezë dy varre. Që të dy pranë njëri-tjetrit. U gjet aty edhe një pusullë me një tekst të shkruar nga dora e tij. Teksti qe i shkurtër: “Për vëllezërit Bendo”. Sigurisht, që kjo ishte sfida e radhës, që San Rinaldo i tmerrshëm i bënte katundit, që kish marrë përsipër ta shkatërronte.
Vëllezërit Bendo, kishin një xhaxha në Amerikë, plak i dalë prej kohësh në pension, i cili, me të mbërritur në kontinentin e ri, e pati ndërruar emrin nga Sefë në Joseph. Qe arratisur para dyzetë e kusur vitesh pasi i kobiti nusen një azgani të quajtur Ali Hodo, i cili, më pas do të vdiste nga marazi pse nuk mundi të hakmerrej ndaj hasmit. Në prag të pleqërisë së tij të thellë, ai qe kujtuar t’u dërgonte nipotëve një shumë të majme parash. Me ato para, vëllezërit Bendo, ndërtuan një shtëpi-vilë, që nuk e gëzuan dot, sepse San Rinaldo, qe paguar për vrasjen e e tyre nga njerëzit e të ndjerit, ish azganit Hodo; dhe kuptohet, para vrasjes, ai hapi më parë varret, që viktimat ta ndjenin me teprì tmerrin e vdekjes.
Vëllezërit Bendo morën të gjitha masat për t’i paraprirë së keqes; paguan njerëz t’u bënin të gjitha punët dhe u ngujuan përkohësisht në vilën e tyre. Por për shkak të fakteve të zhytura në errësirë, frika dhe paniku erdhi duke u shtuar, ndërsa ekonomia e dy vëllezërve, ditë pas dite po rrënohej.
Sapo binte mbrëmja, dyer e dritare ngallmoheshin nga brenda me shule të hekurt, ndërsa gjindja priste me ankth të zbardhte e nesërmja, që do të shpalosur bëma të tjera të San Rinaldos së tmerrshëm.
I vetmi person që nuk donte t’ia dinte për San Rinaldon, qe një katundar derdimen, i quajtur Lim Samarxhiu. Ky njeri, që jetonte krejt në shmang, kish bërë zakon të fliste vetëm një herë në ditë.
Ai dilte nga shtëpia pa zbardhur agu i mëngjesit; dhe kthehej pasi binte muzgu. As që donte t’ia dinte për San Rinaldon e tmerrshëm.
I cytur nga një fanitje për ekzistencën e një thesari të fshehur dymijë vjet më parë, gjithë ditën hapte gropa rreth rrënojave të një kishe të moçme. Dhe kishte plot dymbëdhjetë vite, që e bënte këtë punë. Rrallë ndodhte që të gjendeshin pranë tij njerëz për të dëgjuar ato pak fjalë, që Lim Samarxhiu i kish caktuar për t’ia thënë më shumë vetes se të tjerëve. Nuk i interesonin aspak, dhe as që ua kish hedhur ndonjëherë sytë shkrimeve dhe vizatimeve të San Rinaldos dyerve të shtëpive e mureve të sokaçeve të botës. Po San Rinaldo nuk do ia falte kurrë këtij far derdimeni, që nuk donte t’ia dinte për të. Dhe me të vërtetë çasti i ndëshkimit u duk se mbërriti: mëngjesin e një dite të martë, gjindja panë të lebetitur një litar të hedhur gati për varje në traun e portës së madhe të shtëpisë së derdimenit Lim Samarxhiu.
Ishte një tërkuzë e lagur, tek-tuk e këputur dhe lidhur sërish, që kolovitej lehtë nga era e jugut. Në portën me dërrasa të vjetra, brejtur nga krimbat, qe ngjitur trakti ku binte në sy një vizatim i pakuptueshëm e çoroditës: një eshtër e thyer, e cila ngjante me një klavikul e lidhur në mes me një fije kashte thekre. Poshtë, gjendej nënshkrimi i San Rinaldos!
Kjo ngjarje ndodhi një muaj pasi vëllezërit Bendo, të friksuar nga mundësia e një hakmarrje në kokë të tyre, si vollën urrejtje ndaj fisit Hodo, që i kërkuan, por nuk morën besë, hodhën në erë me dinamit vilën e tyre dhe kapërcyen kufirin me duar në xhepa për të gjetur axhën Sefë pas dyzetë e kusur vitesh.
Kur Lim Samarxhiu doli nga shtëpia duke mbajtur në sup veglat e gërmimit, sytë i panë tërkuzë e varjes në traun e portës së oborrit. U ndal dhe e vështroi, i përhumbur e me sytë e picërruar, si të deshte të zgjidhte enigmën e thesarit të pagjetur. Pastaj kapi fletushkën me vizatimin e padeshifrueshëm dhe mori pamjen e një mendimtari të madh, që vret mendjen për gjërat e vogla e të thjeshta. Por shpejt zbriti te vetja e tij, ku rigjeti derdimenin aq shumë të ekspozuar para gjithë atyre katundarëve, që patën zënë vend atypari dhe e vështronin.
Pa u hedhur as vështrimin sehirxhinjve, a thua se nuk ekzistonin, ai kapi litarin me duar, u kolovit në të, qeshi dhe tha fjalën e vetme që i përkiste asaj dite:
- San Rinaldo nuk egziston! Ky emër qe pjellë e fantazisë time në një ditë të mërzitshme kur nuk kisha ç’të thoja. Kurse gjindja, shfrytëzoi rastin, t'i ngarkonte mëkatet e veta një njeriu të paqenë.
R. GJINI
Pranverë, 1997
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
HAPA QË AFROHEN, HAPA QË LARGOHEN
Tregim
- I dëgjon hapat, Andrea?! - tha Niketa, ndërsa mbajti frymën me veshët e pupëzuar. - Tani po afrohen!
I shoqi nuk e kishte dhe aq shumë të mprehtë shqisën e dëgjimit. Sido që i bente veshët pipëz, rrallë ndodhte të pajtohej me gruan e tij për baptimën e hapave, që ajo dëgjonte nëpër shtëpi. Edhe kur e bënte, Andrea nuk ishte dhe aq shumë i sigurtë.
Qenë shtrirë në shtrat, por gjumi nuk po i merrte. Qe e pamundur ta largonin mendjen nga ish pronari i shtëpisë që sapo kishin blerë.
Thirrej Edip ky ish pronari, - burrë i vjetër, në prag të pleqërisë, fare pak i njohur pasi bënte jetë të vetmuar. Nga paraqitja, vinte i dobët, i kërrusur nga trupi, e i ngrysur në fytyrë; por i fortë mu si një degë e vjetër lisi.
Kishte pas punuar tridhjetë vjetë rresht në disa gurore. E pati kërrusur puna e rëndë, si dhe një sëmundje, që vite më parë, i qe shpifur në shtyllën kurrizore. Kur ecte me atë trupin e përkulur përpara, dukej sikur mbante mbi shpinë një mal me halle. Po nuk qe mposhtur nga jeta, jo. Edhe pse ishte në prag të pensionit, vazhdonte të punonte pa ndjerë kurrë lodhje.
Shtëpinë, që ai sapo shiti, e pati ndërtuar vetë me zahmet të madh qysh në moshë të re.
Kishte jetuar në atë shtëpi shumë vite me të shoqen, Aranitën, tashmë e vdekur, të cilën, e pati dashur shumë; dhe ruante për të kujtime të paharrueshme.
Zoti nuk u dha fëmijë; dhe ata, nuk e prishën kurrë zemrën. E pranuan fatin, ashtu siç u a pati shkruar Ai.
Pas vdekjes së gruas, atë e dërrmoi malli dhe e mbuloi vetmia. Atëherë vendosi të shiste shtëpinë dhe të banonte, fillimisht, me qira. Pastaj, kur ta ulte në gjunjë mosha, të mbyllej në azilin e pleqve.
Kur dorëzoi çelësat e shtëpisë, ia panë sytë të rrëmbushur me lot.
Shtëpinë, ai nuk mundi ta boshatiste në afatin e duhur, sipas marrëveshjes, që pati bërë me blerësin. I kishin mbetur aty disa gjëra të vogla, ndaj u mor vesh me çiftin, që mbetjet, të vinte për t'i marrë të dielave.
Andrea me Niketën, i sistemuan gjërat e tij qosheve në shmang, ku nuk pengonin. Do t’i mbanin aty, derisa Edipi, të vinte e t’i merrte pak e nga pak, për t'i çuar në shtëpinë, që kishte marrë me qira.
Kishin kaluar dy javë, kur Niketa vuri ré diçka që nuk i pëlqeu: gjërat e Edipit brenda shtëpisë, kishin nisur të paksoheshin pa praninë e tyre.
Nuk kishte pikë dyshimi, që ish pronari, pati mbajtur një kopje të çelësit, dhe futej në shtëpi edhe gjatë ditëve të javës; futej gjatë kohës kur ata gjendeshin në punë.
Ky fakt, e mërziti gruan, madje, e bëri nervoze. Për Niketën, kjo qe një pabesi tinzare, që po u bënte atyre plaku. Gjithë mllefin, ajo e shprazi te i shoqi, i cili, e shikonte si të kotë shqetësimin e saj. Po ajo këmbëngulte në të sajën. Përse plaku, nuk i qëndronte marëveshjes, që kishte bërë me ta?! Si guxonte ai të hynte në shtëpi gjatë kohës kur të zotët e rinj nuk gjendeshin aty?! A nuk po i detyronte t'ia flaknin ato rrangullina në rrugë të madhe, t’i ndërronin bravën derës dhe t'i jepnin kështu, një mësim të mirë?! Si mund ta shpërfillte Niketa faktin, që ai futej aty brenda kohë e pakohë, sa herë ia shkrepte?! Madje, qe afër mendsh ta besoje, që mund të kishte hyrë edhe në dhomën e tyre të gjumit, ku mëngjeseve, për shkak të nxitimit për në punë, nuk ndreqej as krevati. Të mos flasim, pastaj, që dyshemesë gjithandej, gjendeshin rroba trupi, që ata i zhvishnin e i flaknin shkujdesshëm, sa herë i rrokte gjakimi për njëri-tjetrin!
- Përse mërzitesh ti, moj zemra ime?! - u përpoq ta qetësonte i shoqi. - Për sa kohë, ai futet dhe merr vetëm gjërat e veta, nuk kemi përse të shqetësohemi.
Ajo, as kokën nuk e ngriti ta shikonte. Thjeshtë, bëri një lëvizje acaruese me dorë, si të deshte t’i fshinte fjalët që tha. Pastaj, i ktheu shpinën dhe nisi të merrej me punët e shtëpisë.
Ç’të bënin?! E shtynë si e shtynë, derisa erdhi një ditë, kur ish pronari, pati hequr prej aty gjithshka i përkiste atij.
- Tani, secili në punë të vet, - tha e ngazëllyer Niketa. Po ishte, mu sikur të thoshte, “na e mori të keqen”!
Të nesërmen qe e diel; dhe si çdo të diel, ata u veshën bukur dhe shkuan në kishë, ku këndonin në kor këngë kishtare.
U kthyen nga kisha andej nga dreka.
Teksa i afroheshin shtëpisë, për habinë e tyre, panë, që shkalla e madhe, që më parë ndodhej në tokë përgjat murit anësorë, qe ngritur deri në çati. Kurse lart në çati kish hypur Edipi! Qe ulur pranë oxhakut, ndërsa përpiqej të hiqte me kujdes një tjegull!
I thirrën.
Ai u kthye, ngriti dorën dhe i përshëndeti.
- Çfarë po bëni lart, në çati, Edip?! - pyeti burri.
Edipi, vendosi në prehër tjegullën që kishte hequr; pastaj, si fërkoi njëherë majën e hundës me kurrizin e dorës së djathtë, tha:
- Ka një vit, që kam dashur të ndërroj nja dy tjegulla të thyera, por vetëm sot gjeta kohë për ta kryer këtë punë.
Burrë e grua, vështruan njëri-tjetrit. Patjetër, që me këtë njeri, diçka nuk ishte në rregull!
Ashtu në këmbë, siç qenë, nisën ta shoshisnin këtë ndodhí duke folur me zë të vogël.
- Këtij, më duket se i paskan rënë trutë në qafë! - thoshte Niketa. - O zot, ç’na gjeti!
I shoqi përpiqej ta qetësonte.
Edipi, majë çatisë, nuk dëgjonte çfarë thuhej për të atje poshtë. Ai vazhdonte të merrej me tjegullat.
E pritën derisa mbaroi punë; Niketa, duke hedhur fjalë tallëse e giciluese; Andrea, duke u përpjekur ta bënte të heshtëte.
Ai zbriti për shkallësh duke mbajtur në njërën dorë copat e dy tjegullave të thyera. Pastaj, ata e ndihmuan të ulte shkallën, të cilën, e rrafshuan në vendin ku ndodhej më parë.
Kur kjo punë kishte sosur, me shumë mirësjellje, u përpoqën ta bindnin, që tashmë, nuk duhej të merakosej për shtëpinë. Ai e kishte shitur atë; e kishte shitur bashkë me gjithë problemet që kishte. Madje, edhe nëse shtëpia shembej e shkërmoqej e gjitha gjer në themel, Edipi, nuk kishte përse shqetësohej; sepse ia kishte marrë lekët. I kishte marrë, aq para, sa kishte dashur vetë, - gjer në qindarkën e fundit.
Plaku, dëgjonte në heshtje, fytyrëngrysur. Herë pas here, ai tundëte kokën duke i gjetur me vend fjalët e tyre. Nuk kishte përse të mos bindej, sepse ia kishin shpjeguar aq thjeshtë e qartë sa s'bëhej.
Po nuk qe nevoja për gjithë këto shpjegime! Ai e dinte, që shtëpinë e kishte shitur për gjithmonë. E dinte, gjithashtu, që tashmë nuk mund të banonte aty. Megjithatë, nuk kishte birë nëne, që ia mbushte mendjen, që shtëpia nuk ishte e tij.
- E di, që e kam shitur, - tha më në fundi ai. - Por prap, kjo mbetet shtëpia ime.
- Po ne ta blemë, Edip! - këmbëngulte gruaja, që memzi përmbahej të mos humbiste durimin. - Kupton?! Ta blemë! Të dhamë paratë! Si qenka e juaja shtëpia?! A nuk është kështu?!
- Kështu është, - pranonte me plot gojën Edipi. - Ju e bletë; dhe ta gëzoni brez pas brezi; por, siç ju thashë, shtëpia është e imja. E kam ndërtuar vetë me duart e mia.
Atëherë, e panë që ishte e kotë të zgjateshin më tepër, dhe e përcollën pa u marrë vesh mirë me të.
Fiks pas një jave, për çudinë e tyre, Edipi ia behu sërish! Ia kishte shkrepur të bënte edhe një kontroll të fundit brenda shtëpisë, pasi mendonte, që nuk i kishte marrë të gjitha gjërat e veta.
- Në këtë shtëpi, nuk ka më asgjë tuajën, - nxitoi t’i thoshte Niketa. - I keni marrë të gjitha.
Në zërin e saj kishte nota të theksuara nervozizmi.
Andrea, me shumë mirësjellje, i shpjegoi Edipit, se qysh nga dita, kur ai pati hequr e ndërruar me të reja ato dy tjegullat në çati, bashkë me të shoqen, kishin punuar për të vendosur në vendet e duhura gjithshka kishin sjellë me vete. Dhe nuk kishin parë brenda shtëpisë ndonjë gjë, që ai mund të kishte harruar ta merrte. Megjithatë, nëse dëshironte, thjeshtë, për të hequr merakun, mund të futej brenda, që të shikonte edhe njëherë.
Dhe Edipi hyri; ngadalë, me trupin e përkulur, duke bredhur vështrimin gjithkah, e duke i falenderuar për mundësinë, që po i jepnin.
Gruaja e ndiqte me sy e heshtur, por e acaruar. Dukej sikur donte t’i thoshte: “Shikon, Edip?! Siç u thamë, asgjë e juaja nuk ka mbetur më këtu brenda, prandaj dilni dhe mbathjani sa më shpejt, që të jetë e mundur! Dhe në djall shkofshi”!
Kurse i shoqi, qe më i përmbajtur. Madje, në buzët e tij, shquhej edhe një gaz i lehtë prej babaxhani, që buronte nga ndonjë mendim gicilues i ndonjë shakaje të përmbajtur. Pikërisht ky qëndrim i Andreas, e nervozonte më shumë të shoqen.
Po Andrea nuk donte t’ia dinte. Dhe, mu si të kish filluar t’i pëlqente kjo lojë, e ftoi plakun Edip, të ulej për pak minuta në divan.
- Rrini pesë minuta, - i tha ai. - Pini një kafe, pastaj ngrihuni dhe kontrolloni. Por ta dini, që nuk do të gjeni asgjë prej gjëje.
Edipi pranoi.
Zuri vend në divanin e ri, të sapoblerë nga çifti, mbi të cilin, qenë vendosur anash jastëk të butë, të rehatshëm, mbushur me pupla. Pastaj si brodhi njëherë sytë nga të gjitha anët, vështrimi i tij u ndal në tavan, ku varej një llambadar i bukur bakri me shumë llampa e qelqe me ngjyra, që e pati zgjedhur e blerë vetë Niketa.
- Sa shumë paska ndryshuar shtëpia ime! - bëri çudi ai.
Menjëherë, pas këtyre fjalëve, sytë e Niketës, u vërtitën mbi plakun mu si dy gjerakë. Ende ky plak rrupçak, mendonte që shtëpia ishte e tij?!
Andrea i bëri nojmë me një ngritje vetulle; dhe ajo shtrëngoi buzët të frenonte fjalët, që kërkonin t’i dilnin.
Edipi e piu kafen i heshtur e i ngrysur në fytyrë. Pastaj u ngrit; dhe duke çapitur ngadalë me atë trupin e tij të përkulur, nisi t’i bënte shtëpisë një kontroll të përngeshëm; athua se gjendej në pavjonin e ndonje muzeu mesjetar. Nganjëherë, ai ndalonte me vështrimin të ngulur në një pikë në murë; dhe përqëndrohej aty si para një pikture të ndonjë mjeshtri të madh. Dhe, si shkëpuste vështrimin prej aty, ngrinte në vend i përhumbur, si të donte të kujtonte diçka të harruar.
Niketa e ndiqte nga pas. E vështronte shpërfillshëm, me durimin që e ndjente t’i shkërmoqej përbrenda.
- Shikoni?! - i thoshte ajo. - Këtu, nuk ka mbetur asgjë e juaja.
Andrea, luante kokën i pakënaqur me gruan.
Përse acarohej ajo?! Ja, po themi që kontrolli i Edipit, do të zgjaste, e shumta, njëzetë minuta. Pastaj, Edipi do të ikte! Si mund ta prishësh zemrën për kaq pak gjë?!
Si u soll rrotull gjithandej në katin e parë, plaku u ngjit lart në papafingo; pastaj zbriti shkallët dhe u fut në bodrum.
Kësaj here, Niketa, nuk e ndoqi nga pas. Shtrëngoi dhëmbët, dhe hem e acaruar, hem e mikluar, ngriti dhe i tregoi Andreas grushtin e saj të vogël. Sepse, sipas saj, grushtin meritonte i shoqi!
Kurse ai, qeshte.
Kur doli nga bodrumi, Edipi po dridhej. Dukej ashiqare, që nuk ishte në fill të mirë. I kish ikur aq shumë fytyra sa nuk njihej. Memzi merrte frymë. Në ballë, i qenë shfaqur bula djerse. Çfarë kishte ndodhur?!
Pamja e tij, të krijonte përshtypjen, sikur kishte gjetur në bodrum, diçka shumë të çmueshme për të; diçka të padukëshme, që i përkiste vetëm atij, diç si ajri, që ai nuk kishte si ta kapte, ta mbështillte, apo ta paloste për ta marrë me vete.
E ulën ngadalë në një karrige, që u gjend aty pranë; pastaj i dhanë të pinte pak uji në një gotë.
Qëndruan ca minuta pa ia shqitur sytë plakut, thjeshtë, që ta kishin nën kontroll dhe t’i jepnin kohë të merrte veten. Nëse jo, të telefononin ambulancën.
Edipi, herë nëpërdhëmbte fjalë që nuk merreshin vesh, herë lutej me sytë përtokë, si ta kish zotin te këmbët e tij. Dhe shkithej shpirt e korp si ai thëngjilli kur shuhet në ujë.
Kur e pati marrë disi veten, ai fshiu ballin e djersitur me pëllëmbë të dorës e tha:
- Faleminderit prej jush. Jeni shumë të sjellshëm.
Burrë e grua panë njëri-tjetrin.
- Ne e kuptojmë, që ju mund të keni humbur diçka të shtrenjtë, - i tha Niketa. - Por, mbase e keni marrë bashkë me sendet e tjera dhe nuk ju kujtohet.
Toni i zërit të saj, tashmë qe zbutur; madje, në atë zë, kishte nota keqardhje.
Edhe Andrea, mendonte ashtu si e shoqja.
Ai e porositi plakun butësishtë, që kur të shkonte në shtëpinë, që kish marrë me qira, tu hidhte me kujdes një sy gjërave, që pati mbartur prej aty. Ku i dihej! Ndoshta e gjente.
- Nuk di ç’të them! - mërmëriti plaku me shpirtin e dërrmuar, teksa fshinte lotët.
Pas pak, ai e mblodhi veten dhe u ngrit e doli; i ngadaltë e gërmuq, athua se tërhiqte zharg nga pas një peshë të rëndë.
Ata e panë përmes xhamit të dritares, se si herë pas here, ndalonte e kthente kokën prapa; derisa humbi te kthesa e rrugës, ku ndodhej stacioni i autobuzit.
Niketës, tashmë i pati ikur inati, megjithatë, asaj nuk ju ndejt pa thënë, që shpresonte të mos e shikonte më Edipin.
- Ndoshta, - nëpërdhëmbi i pasigurtë i shoqi, që kish rënë në mendime.
Të shtunën, andej nga ora njëmbëdhjetë e natës, teksa kishin rënë të flinin, Niketa, dëgjoi hapa brenda shtëpisë!
- Edipi! - tha ajo; dhe u ngrit e trembur nga shtrati.
Andrea flinte; as që dëgjoi çfarë tha e shoqja. Ajo e tundi dhe e zgjoi.
Hapat po afroheshin.
- Dëgjon?! - i pëshpëriti ngadalë e frikësuar Niketa.
- Çfarë?! - nëpërdhëmbi ai.
- Edipi! - tha prap ajo. - Ka hyrë brenda në shtëpi!
I shoqi mbajti vesh, por nuk dëgjoi hapa. Megjithatë, ai u ngrit rrëmbyeshëm, i inatosur më shumë me të shoqen, që nuk flinte, por me veshët pipëz, përpiqej të kapte edhe zhurmat, që bënin urithët nën tokë! Dhe, ashtu siç qe, i zhveshur çipllak, doli në korridor; pastaj në guzhinë e në dhomën e ndenjes, por nuk pa njeri. Vajti e kontrolloi edhe derën, mos ndoshta, qe e hapur, por jo. Edhe dera ishte e mbyllur.
U kthye apet në dhomën e gjumit dhe u shemb në krevat.
- Fli gjumë, - i tha të shoqes. - Të kanë bërë veshët.
Hapat po largoheshin!
Të nesërmen, gjetën një usta dhe i ndërruan të gjitha bravat e dyerve. Pastaj siguruan mirë edhe dritaret.
Jashtë, sipër portës së hyrjes, por edhe në anët e tjera të shtëpisë, një elektriçist montoi drita me sensor për natën. Nëse dikush afrohej atypari, ato ndizeshin menjëherë.
Po edhe këto masa të marra me urgjencë, nuk ndihmuan. Sërish, si më parë, netëve në vijim, po u ndodhte e njëjta gjë: sapo binin të flinin, brenda shtëpisë dëgjoheshin hapat e Edipit. Po ndodhte të dëgjoheshin edhe gjatë ditës, kur gjendeshin në shtëpi dhe shtriheshin pasdreke për një sy gjumë. Kuptohet, që ajo, që i dëgjonte hapat, qe e shoqja, e cila, siç e thamë, e kishte shumë të mprehtë shqisën e dëgjimit.
- I dëgjon hapat?! - i thoshte ajo të shoqit. - Po afrohen!
Ai mbante vesh.
- Jo, nuk i dëgjoj.
- Tani ka ndaluar, prandaj nuk dëgjohen. Prit kur të nisë të ecë!
Ai përtonte të ngrihej nga krevati, të dilte nga dhoma e gjumit për t’i bërë një kontroll shtëpisë.
Përse të ngrihej?! A nuk ishte ngritur disa herë dhe nuk kishte parë asgjë?! Le ta linte rehat e shoqja! Fundja, asgjë e keqe nuk po u vinte prej Edipit. Qenë, thjeshtë, hapa. Hapa që afroheshin; dhe hapa që largoheshin!
R. GJINI,
New York, dimër, 2020
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
RRETH SHTËPISË TONË SILLEN HAJDUTË
Tregim
Kabil Bokali, u kthye nga qyteti dhe hyri në katund andej nga ora dhjetë e darkës.
Qe vjeshtë e mbrame; dhe shirat e ftohtë, i patën mbushur me baltë rrugët. Mjegulla që kish mbuluar katundin, e bënte natën më të errët.
Në qytet, ai shkoi të shikonte të vëllain, Martinin, i cili banonte dhe punonte atje. Sapo kish dalë nga spitali ky Martini, ku i hoqën një veshkë të sëmurë. Si me një sebep, Kabili, la edhe një palë këpucë të shqepura te këpucari, që t'ia rregullonte.
Kur u afrua pranë shtëpisë, e gjeti portën e avllisë hapur.
Në fakt, anash kësaj porte, nuk kishte, as mure as gardh.
Ai kishte dashur të ndërtonte një avlli, sepse gruaja e tij, Ageta, i pati thënë e alarmuar, që rreth shtëpisë së tyre, sillej një hajdut. Madje natën e të premtes që kaloi, teksa po e kapiste gjumi, ajo kish dëgjuar zhurmë në verandën e katit të dytë, ku mbanin zahiretë e vjeshtës. Rastisi, që pikërisht atë natë, i shoqi nuk u ndodh në shtëpi; dhe ajo, pati frikë të ngrihej të shikonte. Gjithsesi, hajduti, mund të ngjitej në verandë për trungut të ftoit, që ndodhej pranë murit; por nuk mund të futej brenda shtëpisë, sepse derën që të nxirrte në verandë, Ageta e mbante gjithmonë të kyçur me çelës.
Kështu, ai mendoi, që do ishte mirë sikur të ndërtonte një avlli. Por, ngase qe i varfër, ngriti hë për hë, vetëm dy kollona betoni; dhe montoi aty këtë portë, sajuar me llamarina prej fuçishë të vjetra. Dhe si njeri korrekt që ishte, e mbante gjithnjë mbyllur portën, edhe pse, si ta mbyllte, si të mos e mbyllte, njësoj ishte.
Teksa hyri në oborr, ndonëse qe errësirë, ai mundi të dallonte në verandë, lëvizjet e një siluete njeriu; një si hije e mezidallueshme, që u kap njëherë për degëve të ftoit, kërceu e ra në tokë, dhe pastaj humbi nëpër terr nga ana e pasme e shtëpisë.
Kur hyri brenda në shtëpi, e gjeti të shoqen ulur në shkallët e korridorit, që të ngjisnin në katin e dytë. Kish filluar të tirte lesh në furkë.
- Erdhe, Kabil?
Zëri i saj, qe disi i ndrojtur, athua se i shoqi, e kishte zënë në baft duke tjerrë fillin e një çasti të ligë për të. Lëmshi i fillit në boshtin që ajo vërtiste me dorën e djathtë, sapo kish nisur të merrte formë.
- Erdha, - tha ai gjithë hundë e buzë.
- Më dukesh pak i mërzitur, Kabil! Mos ndoshta, nuk je mirë?!
Vështrimi i tij, ishte ngulur tek delta e gjinjve të saj, ku dy kopsat e bluzës, i qenë zbërthyer. Gjinjt e Agetës së tij! Gjinj të plotë e të bukur, si ftonjtë, që ajo ruante mes rrobash në arkë. Fjalët, që ajo tha, e sidomos, rezonimi kaq i ëmbël i zërit, që i kish falur zoti, i ngjallën Kabilit në shpirt, një ndjesi aq të thekur përdëllimi, sa ato çaste, do të donte të qante për të shoqen. Të qante mu sikur ta kishte humbur përgjithmonë. O zot, sa shumë e donte! Po iu desh të përmbahej.
- Mirë jam, - tha ai, teksa hiqte çizmet e llangosura nga balta e rrugës.
Përgjigjja e tij, mbërriti te Ageta, si një shpërfillje. Qe njësoj sikur t’i thoshte, mu hiq syshë.
Po ajo, ishte e sigurtë për epërsinë e saj mbi të. Vazhdoi të tirte e qetë në heshtje, duke rrotulluar boshtin e lëmshit, që vinte gjithnjë duke u rritur.
Si zbathi çizmet, Kabil Bokali, hoqi edhe pelixhen dhe e vari në mbajtësen e fiksuar në mur. Pastaj hyri në dhomën e ndejtjes, dhe u shemb në divanin e sajuar me dërrasa.
Ageta, u ngrit nga shkallina ku qe ulur dhe i vajti pas. Bashkë me furkën dhe boshtin me lëmshin e perit në dorë, ajo zuri vend në divanin kundruall.
- Kam zier groshë me qepë të fërguara, - tha. - Por janë edhe patatet, që tepruan në drekë. Nëse i do, unë i ngroh edhe ato.
- Nuk më hahet, - ia ktheu ai me një zë, që erdh’ e iu fik në grykë.
Ajo e la; nuk e nxiti të hante, megjithëse ai, do të deshte ta bënte këtë. Filloi sërish të tirte, duke vërvitur boshtin me dorën e djathtë. Dhe heshtonte.
Nganjëherë, më të rrallë, ajo i hidhte të shoqit kalimthi, ndonjë vështrim indiferent me sytë e zinj e të mëdhenj.
Heshtja e saj, përzihej me ajrin e vranët aty brenda; dhe i shoqi, pa se si po përftohej kësisoj, një masë e lagësht dhe e ftohtë si mjegulla që kish mbuluar katundin. Kjo masë, si mbushi në fillim skutat e shtëpisë, u fut nëpër enët e hapura; pastaj, si u fry edhe më tepër, erdh’ dhe e ngushtoi aq shumë hapsirën e dhomës, sa, Kabil Bokalit, iu bë sikur dalëngadalë, po e mbështillte si krimbin në pezhishkë. Po ishte e shoqja me heshtjen e saj, ajo që e tirte fillin e kësaj pezhishke.
- Ageta! - nisi të fliste më në fund ai, teksa lëvizi nga vendi, si të deshte të shkundëte nga supet një barrë, që nuk po e mbante dot.
- Fol, - tha ajo, ndërsa mbështillte për boshti fillin e perit.
- Kur u futa në oborr, pashë një hije, që u hodh nga veranda e shtëpisë sonë dhe ia mbathi. Mos ndodhej dikush këtu brenda?!
- Ç’thua?! - u habit ajo duke hapur gojën e ngritur vetullat.
Ai, i pat ngulur asaj kokërr ndërsy një vështrim kunadhi.
- A të kam thënë, që rreth shtëpisë sonë sillen hajdutë?! - i kujtoi ajo. - Hajde të ngjitemi sipër, të hedhim një sy në verandë, që të shikojmë çfarë do na kenë vjedhur!
Sa hap e mbyll sytë, la furkën në vend dhe i priu për në katin e dytë.
Kokëulur, i heshtur e i zymtë, Kabil Bokali, i ra pas të shoqes.
Jashtë, që nga koteci, u dëgjua zëri i një pule, që kish nja dy javë, që pati filluar të këndonte si gjel.
Gruaja, ndaloi një çast në mes të shkallëve, u kthye e i tha:
- Mos i përplas këmbët ashtu, se do na zgjosh fëmijët!
- Unë i përplasa?! - pyeti i habitur ai.
- Po ti, pra, ti! Po mos u nxeh! Pse të thashë, nuk të vrava!
Qenë ngjitur në krye të shkallëve.
- E frikshme, Kabil! - nxitoi të thoshte Ageta. Toni i zërit te saj, tashmë qe zbutur. - Vërtet e frikëshme! Dhe të mendosh, që hajduti, qenka ngjitur në verandë, pikërisht kur unë po dremisja shtrirë në krevat! Po derën e verandës, ti e di, që e mbaj gjithmonë të mbyllur me çelës.
Ai nuk foli.
Dolën në verandë ku mbanin zahiretë e vjeshtës.
Në trarët anësorë të çatisë së drunjtë, vjetëruar nga koha dhe brejtur nga krimbat, ishin varur lëvarë hudhrash me bishtat e thurur gërshetë, kurorë qepësh dhe tufa me çaj mali, që i shoqi e kishte pas mbledhur rrëpirave.
Rrëzë murit, në dysheme, qe një arkë druri shumë e moçme. E pati sjellë Ageta bashkë me pajën, ditën që ishte bërë nuse. Kjo arkë, mbyllej me kapak. Një dorë e panjohur mjeshtri, kishte pikturuar aty një zanë, ulur mes lulesh në breg të një liqeni alpin. Brenda arkës, ajo mbante disa nga rrobat e saj. Që rrobat të merrnin aromë, Ageta kishte futur brenda arkës ftonj të zverdhur, - një metodë parfumimi kjo, për një grua plot sqimë, martuar me një burrë të varfër si Kabil Bokali.
Një torbë me arra, qe varur në traun anësor nga e majta.
E yshtur nga nepsi, Ageta kishte shpuar një vrimë të vogël në njërën nga dy qoshet e torbës. Për çdo ditë, ajo nxirrte për vrime nga tre-katër kokrra, pa qenë nevoja të ulte e zgidhte torbën. Kurse në një etazher, sajuar me copa dërrasash nga vetë i zoti i shtëpisë, mbanin disa kavanozë me reçel kumbulle. Në njërën anë të etazherit, kishte kunguj të bardhë misiri; dhe pak më tej, dy qypa, - njëri me turshi domatesh jeshile, kurse tjetri, me speca të mbushura me gjizë.
Gruaja nisi të bënte inventarin duke numëruar, në fillim kurorët e qepëve.
- Një, dy, tre, katër, pesë, gjashtë, - numëroi ajo me zë e me gisht. - Në rregull me qepët.
Ai ndiqte me sy numërimin e saj.
Pastaj, ajo u hodhi një sy hudhrave: - pesë lëvarë!
- Edhe hudhrat, më duket, nuk janë prekur. Apo jo, Kabil?
Ai ngriti supet, sepse nuk dinte ç’të thoshte.
Për tufat e çajit, nuk ishte e sigurtë sa kishin qenë.
Kur numëroi kungujt e misirit, kërceu përpjetë e tha:
- Mungon një kungull! Kishim gjashtë. Të kujtohet?!
- Po, më kujtohet, - nëpërdhëmbi ai. - Gjashtë kanë qenë.
- Tani janë vetëm pesë! Çfarë maskarai!
- E, mirë tani! - ia bëri ai, tashmë duke shkundur supet, si të qe çliruar nga një peshë e madhe. - Ule zërin, se po të dëgjon gjithë katundi! Nuk u bë hataja për një kungll! Hajde ikim, dalim prej këtu.
Po Ageta filloj të nxehej edhe më shumë. A nuk kishte hak të nxehej?! Si? Të vijë i biri i botës, të ngjitet për trungut të ftoit pranë murit, të futet në verandën, ku ajo mban gjithë produktet e djersës së vet, dhe të vjedhë?! Kurse burri të të thotë, që të ulësh zërin, sepse, medemek, nuk na qenka bërë hataja?! Jo, ore, jo! Nuk është kështu! Se, që ta dini ju, këtu nuk bëhet fjalë, çfarë mori hajduti? Mori një kungull, katër pesë kaptina hudhrash, dy kokrra qepë, një kokërr ftua, a ç’dreqin tjetër! Këtu bëhet fjalë për vjedhjen! Për vjedhjen si një ves i ndyrë. Nëse u ka rënë nepsi në një kungull të pjekur në furrë, le të vijnë t’ia lypin Agetës si njerëzit, dhe ajo ua fal?! Por, jo kështu...!
Teksa shfrynte kësisoj, ajo mori një fletore, bashkë me një laps, dhe nisi të shkruante aty, emrat dhe sasinë në numër, për çdo produkt që gjendej në verandë.
- Të paktën të mos na marrin për budallenj, - tha. - Të dimë me saktësi çfarë kemi; dhe nëse guxojnë e vijnë prapë, të kuptojmë çfarë morën.
- Për sa kohë nuk e kemi ndërtuar avllinë, dera që të nxjerr në verandë, duhet mbajtur gjithmonë mbyllur me çelës nga brenda, - i kujtoi i shoqi.
Ageta e kuptoi ku rrihte ai, dhe u bë nervoze.
- Po të thashë, more burrë, që unë e mbaj gjithnjë të mbyllur me çelës derën! E kam merak vetë këtë gjë; mos ma thuaj njëqind herë!
Kur zbritën shkallët dhe u futën në dhomën ku rrinin, i zoti i shtëpisë, zuri vend në tryezën e ngrënies; pastaj, i tha gruas t’i mbushte një pjatë groshë me qepë të fërguara, si dhe një spece të vetme me gjizë.
Tashmë, që u mor vesh, se paska qenë punë hajduti, atij iu largua ajo llurbë dyshimi, që e mundonte. Çdo gjë qe në rregull për tē. Qe çelur në fytyrë dhe ndjehej në fill të mirë. Madje, qe bërë në qejf, e nisi t'i thoshte të shoqes edhe ndonjë fjalë giciluese, thjeshtë për humor. Dhe qeshte.
Ageta e dëgjonte e mikluar, por sytë nuk ia hidhte.
I shtroi të hante darkë; dhe ai hëngri, sepse i kishte ardhur oreksi.
Si hëngri, Kabil Bokali, piu edhe një mashtrape me lëng hoshafi kumbullash; pastaj, u zdërgjà njëherë në divan, dhe me sytë gjysëm të mbyllur, tha:
- Thonë, Ageta, që dimri do të jetë i ashpër; dhe pritet të vijë një stuhi e madhe!
Po e shoqja kish nisur të lante enët në korridor; as që dëgjoi çfarë tha ai.
Kur u kthye në dhomë, e gjeti teksa gërhiste shtrirë në divan.
I thirri që të ngrihej; të ngjitej lart dhe të flinte në dhomën e gjumit; por ai, vetëm sa lëvizi pak përgjumësh e nëpërdhëmbi ta linte rehat. Ç’të bënte? I hodhi një jorgan sipër dhe e la aty ku ishte.
Të nesërmen, qe ditë e martë. Prap mjegulla hapërdahej e mblidhej me vrunduj gjithandej.
Ageta, u ngrit nga shtrati, andej nga ora tetë e mëngjesit. Zbriti shkallët dhe pá, që i shoqi, nuk ishte në shtëpi. Kishte dalë për punë.
Kaluan dy ditë, duke vrarë mendjen të gjenin, cili kishte qenë hajduti, por as burri, as gruaja, nuk ia qëlluan dot.
Të premten, Kabili vajti në qytet, të merrte këpucët që pati dërguar t’i rregullonte.
Si mori këpucët, ai ktheu edhe njëherë nga vëllai i tij, Martini.
Ngase u shtruan në një goxha muhabet, u bë vonë dhe nuk e lanë të dilte.
- Rri sonte, - i thanë. - Shko nesër, se nuk bëhet hataja.
Dhe ai ndejti, bujti atë natë aty.
Të nesërmen, qe ditë e shtunë. Po bëheshin pesë ditë rresht me mjegull!
Ai u kthye në katund andej nga ora njëmbëdhjetë paradites.
Kur hyri në oborr, i gjeti të dy fëmijët jashtë. Po jashtë bënte ftohtë; fëmijët ishin të vegjël; njëri gjashtë, tjetri pesë vjeç; dhe mërdhihnin.
Sa e panë, u nisën turravrap ta përqafonin.
- Përse keni dalë jashtë? - i qortoi me dashuri ai.
- Na tha mami, - u përgjigj më i madhi. - Na tha të dalim e të luajmë.
Ai i përqafoi të dy njëherësh. Pastaj nxorri e u dha karamelet, që ua kishte blerë në qytet.
Ato çaste, bum, u dëgjua një zhurmë e mbytur. Ktheu kokën dhe pá të lëviznin degët e ftoit pranë verandës.
Nuk kishte pikë dyshimi, që dikush kishte qenë në verandë; ishte varur për degëve të ftoit pa e pikasur ai; qe hedhur në tokë dhe ia kishte mbathur.
Nxitoi të shihte, por nuk pa njeri!
- Prapë hajduti! - i tha ai të shoqes, teksa hyri në shtëpi me fëmijët për dore.
Ashtu si atë natën e parë, gruaja tirte lesh e ulur në shkallë. Lëmshi i fillit në boshtin, që ajo vërtiste me dorën e djathtë, qe trashur bajagi shumë.
- Ç’thua?! - u habit ajo. - Tani e pé?!
- Nuk e pashë, por dëgjova përplasjen e këmbëve kur u hodh në tokë, që nga veranda. Ka zbritur për degëve të ftoit, sepse i pashë të lëviznin!
- He, ç’bela na gjeti! - ia bëri ajo. - Hajde të ngjitemi në verandë, që të shikojmë, çfarë na kanë marrë kësaj here!
Ajo la në divan furkën dhe boshtin me lëmshin e perit; dhe që të dy, nisën të ngjisnin shkallët për në katin e dytë.
Edhe fëmijët, u bënë kuriozë dhe iu qepën nga pas prindërve.
Sapo dolën në verandë, Ageta, i ngjiti dorën asaj fletores së inventarit. E pati bërë tub dhe e kishte futur në një kavanoz bosh, pa kapak.Kësaj here, ajo e nisi numërimin me lëvarët e hudhrave:
- Një, dy, tre, katër… Pesë lëvarë. - tha ajo, pasi i kishte hedhur një sy fletorës që mbante në dorë. - Në rregull me hudhrat.
Pastaj, nisi të numëronte kurorët e qepëve: gjashtë kurorë!
- Në rregull edhe me qepët.
Dy fëmijëve, kjo puna e numërimit, po u dukej një lojë fort zbavitëse, ndaj nisën të numëronin edhe ata, secili për hesap të vet:
- Një, dy, pesë, tre..., - ngatërrohej i vogli teksa numëronte lëvarët e hudhrave me gishtin e vogël të kthyer si çengel.
Më i madhi, i numëronte të gjitha produktet bashkë, - gjithshka, që i zinin sytë; dhe po i afrohej me numërim shifrës tridhjetë.
Edhe i zoti i shtëpisë, numëronte, por e bënte në heshtje, duke ndjekur me sy numërimin e të shoqes.
Si kishte kaluar në inventar hudhrat, qepët, tufat me çaj, kavanozët e reçelit, kungujt, torbën me arra, qypat dhe një thes me fasule, u duk se inventari po shkonte për së mbari; por, kur gruaja hapi arkën, vuri re se mungonin dy ftonj! Në fletore, ajo kishte shënuar tetë kokrra, kurse në arkë gjendeshin vetëm gjashtë.
- Çfarë maskarai! - tha prap e skandalizuar ajo. - Paska marrë dy ftonj!
I shoqi nisi të vriste mendjen: çudi! Përse nuk kishte marrë edhe ndonjë gjë tjetër?!
Me sa dukej, kishin të bënin me deqítë e një loje shumë dinake: që të zotët e shtëpisë të mos kuptonin se ishin vjedhur, hajduti kishte vendosur të vidhte nga pak!
- Ageta! - foli burri, që ishte kredhur në mendime. - Po sikur ta presim ftojin. Ai për degëve të ftojit ngjitet në verandë!
Ato çaste, u dëgjua apet zëri i asaj pulës, që këndonte si gjel. Saora, gruaja u kthye dhe i nguli një vështrim qortues.
- A ke luajtur mendsh, Kabil?! - pyeti ajo. - Si u pritka ftoi, që janë dashur dhjetë vjetë të rritet, e që për çdo vit, i marrim gjithnjë e më shumë kokrra?!
Ai uli kokën, u përtyp njëherë në heshtje, pastaj tha:
- Po c’të bëjmë, pra, sipas teje, Ageta?!
- Po a do ta ndërtojmë avllinë, apo jo?! - pyeti gruaja. - Si të ndërtojmë avllinë, nuk do kemi më kësi telashi.
E lanë verandën dhe zbritën poshtë, në katin e parë.
Zunë vend në tryezë, ku të gjithë bashkë, hëngrën drekë, duke vrarë mendjen në heshtje, e duke hedhur ndonjë fjalë në të rrallë.
Pastaj, si mbaruan së ngrëni, i shoqi mendoi, që nuk do të ishte keq, sikur t’ia niste të hapte themelet e avllisë. Dhe, kur të kishte mundësi, pak e nga pak, të fillonte të fuste aty, gurët e themelit. Më vonë, ndoshta, në verë, të ngrinte një murë me plitharë.
- Po dal të marr kazmën dhe lopatën, që t’ia nis të hap themelin e avllisë, - i tha ai tek e mbramja të shoqës.
- Si të duash, - tha ajo, pa treguar ndonjë interes për atë çfarë tha ai.
Pati marrë furkën dhe kish nisur të tirte lesh duke vërvitur boshtin me lëmshin, që minutë pas minuti, vinte e bëhej më i madh.
Ai doli nga shtëpia dhe u fut në plevicën, që ndodhej ngjit me murin e anës së majtë të shtëpisë.
Vite më parë, kishin pas mbajtur aty lopën, por pas tufëzimit të bagëtive nga shteti, mbanin almiset e punës, si dhe sende të ndryshme, që nuk përdoreshin shpesh.
Kur hyri aty brenda, vuri ré, që disa thasë të zbrazur, që ai, i kishte pas palosur mbi një fuçi bosh, gjendeshin përdhé në një qoshe!
Teksa i ngriti për t’i vendosur në vendin ku i pati lënë më parë, zbuloi një kungull misiri, bashkë me dy ftonj të verdhë! Kungulli ishte dërmishur e çarë; kurse ftojntë, qenë kafshuar!
Atëherë, u pataks!
Ra në gjunjë dhe ngeli një copë herë me sytë përdhé, mu si ajo viktima, që pret t’i bjerë në qafë shpata e xhelatit.
Mandej, zgjati dorën dhe mori një lugë të vjetër, që u gjend aty pranë; dhe, me mendjen e përhumbur, si në tym, nisi të gërryente me bishtin e saj, kotsëkoti, dheun e butë të dyshemesë.
Pas tre-katër minutash, u ndërmend dhe pá, që duke gërmuar kësisoj, kishte hapur në tokë një gropë në formë varri! Provoi të kujtonte synimin, për të cilin kishte hyrë aty, por nuk ia doli dot.
Era pëshpëriste dhe vajtonte vrimave të çatisë; dhe të ftohti aty u bë më i ashpër. Pastaj, erdhi një çast, kur pëshpërimat dhe vajtimet e erës ndaluan. Atëherë, ai kuptoi, që nuk kishte qenë era, por mendja dhe shpirti i tij. Hodhi lugën, që mbante në dorë dhe u ngrit e doli jashtë, përçudshëm e me mendje të bjerrur.
Jashtë, mjegulla qe bërë më e dendur. Degët e zhveshura të pemëve në oborr, ishin lagur; patën krijuar bulëza uji dhe kishin nisur të pikonin; po atij iu duk sikur qanin me lot. Ndjeu një nevojë, që të ecte. Të ecte kuturu. T'ia mbathte hapaqorras, pa e ditur se ku do ta çonin këmbët, derisa të binte e ta përpinte ndonjë hon. Por, sapo kujtoi fëmijët, iu bë sikur i kapën zemrën me dorë. Atëherë, u rrënqeth. Deshi të klithte, po klithma i qe ndryrë përbrenda. Memzi merrte frymë, athua se ia kishin lidhur trupin nyje.
U kthye dhe hyri marrakëmbëthi në korridorin e shtëpisë.
Fëmijët, bënin shamatë e ziheshin me njëri-tjetrin në dhomën e ndenjes.
Ageta, qe ulur në shkallë; dhe si gjithmonë, tirte lesh. Në miset e fytyrës së saj të bukur, pushonte një nur i ëmbël, por tinzar. Sapo kishte përfunduar një lëmsh të hatashëm, dhe kish nisur të pështillte për boshtit lëmshin tjetër.
I heshtur mu si një murg, ai u nis të futej në dhomën ku gjendeshin fëmijët.
Ato çaste, ndodhi, që të shoqes, boshti me të cilin vërviste lëmshin, i shpëtoi nga dora. Atij, iu ngatërruan këmbët në perin e shpështjellë dhe u rrëzua.
- U vrave?! - pyeti ajo.
Ai nuk u përgjigj.
I shtrirë në dyshemenë prej çimentoje, fërkonte gjunjët me dhëmbët e shtrënguar e sytë e rrëmbushur me lot.
R. GJINI
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
DHE VJEN NJË DITË, QË NUK NGJAN ME TË TJERAT
Tregim nga R. GJINI
Është mëngjes maji.
Plakun Norman Riviera, tetëdhjetë e dy vjeç, e kanë nxjerrë nga shtëpia në oborr për pak ajër të pastër.
Qëndron i ulur në një karrocë uloku; i dobët dhe i sëmurë, as i gjallë, as i vdekur, - një grusht kockash, që kërkëllijnë nën lëkurë, sa herë e ulin dhe e ngrejnë.
Në rrugën para shtëpisë, - një vilë e bukur kjo me vlerë, ndoshta, katër milion dollar, për të cilën, kujdesen me shumë zell disa kompani të specializuara mirëmbajtje, - kalimtarët venë e vijnë secili në punë të vet.
Nganjëherë më të rrallë, ndonjëri kthen kokën ta vështrojë plakun, por kjo ndodh vetëm për një çast; sepse vëmendja e tyre tërhiqet nga pamja e mrekullueshme e vilës.
Tashmë, askush nuk i jep vëmendje atij, përveç bankës, ku ai ka një llogari tepër të majme; dhe shërbyeses, ruses Natalia Grushkova. Por edhe ajo, e ka lënë për momentin plakun jashtë dhe është futur brenda, që të bëjë ndonjë punë të mbetur pas dore; ndërsa herë pas here, hedh sytë nga dritarja për ta mbajtur nën kontroll.
I trusur në karrocë si kërmilli në guackë, plaku Norman Riviera, kundron një copë herë trëndafilët e kuq mbjellë anës rruginës së oborrit. Mbi petalet e tyre, ende nuk janë tharë bulëzat e ujit të shiut që rigoi natën. Pastaj, ai ngre për një çast kokën lart, ku në qiellin e mvrenjtur, një korb i vetmuar, sillet hapsirës duke lëshuar herë pas here ndonjë krokatje të trishtë. Krrokatjet e tij, ngjajnë me ato gërvimat monotone, gërricese, që lëshojnë nganjëherë menteshat e ndryshkura të ndonjë dere të vjetër e të rëndë, kur e luan era.
I gjendur tashmë në kufirin mes jetës dhe vdekjes, natyra me ngjyrat, - gjithë jeta e gjallë me zabullimën e saj, nuk i ngjall plakut pikë interesi. Por nuk është vetëm kjo. Tani, ai nuk po gjen rehat, sepse vështrimi i zbehtë i syve të tij të tharë nga lëngu i jetës, është ngulur mbi një send, që e bën të rrënqethet nga koka te këmbët; diçka që i kujton një histori të fshehtë vetiake, një histori krimi, prej së cilës, në moshën e tij të re, i ka pas shpëtuar paq burgimit të përjetshëm.
Në rrugë, para vilës së tij, dikush ka lënë një karrocë shumë të vjetër; një karrocë nga ato të supermarketeve, e mbushur kapicë me plehëra, - mbetje të kalbura dhe rrangullina të ndryshkura pa asnjë vlerë, që nuk i hyjnë në punë askujt.
Në ball të kësaj karroce, bie në sy një copëz llamarinë drejtkëndëshe, - pjesë e karrocës, në të cilën, memzi lexohet teksti: “Property of Kroger”, një kompani tregëtare kjo, themeluar qysh në vitin 1883 nga Bernard Kroger.
Një ditë më parë, kjo karrocë, ndodhej në rrugë, para shtëpisë së komshiut, irlandezit, Michael Cros; por, me sa duket, irlandezi, i ka dhënë një të shtyrë, dhe për ironi të fatit, ia ka bërë “peshqesh” plakut.
Plaku Norman Riviera, dallon brenda saj një tub hekuri të ndryshkur; një tub të trashë e të gjatë sa një bisht kazme. Pikërisht me këtë tub hekuri, kushedi sa herë, përgjatë shumë viteve, atë e ka goditur në kokë netëve, fantazma e një të vdekuri. E ka goditur fort dhe ia ka mbathur. Por kjo ka ndodhur vetëm në ëndërrat e tij të frikëshme, nga të cilat, është zgjuar shpesh i tmerruar.
Edhe pse kanë kaluar gjashtëdhjetë e kusur vite, atij i kujtohet mirë, ajo nata e vrasjes së Ernesto Mikelit, rivalit të tij në biznesin e blerjes dhe shitjes me shumicë të kafes. Atë natën e krimit, kjo karrocë e mbushur me plehëra, ndodhej para asaj shtëpisë së braktisur, gjysëm të rrënuar, që gjendej në West 8 street. Në bodrumin e saj flinte natën një i sëmur mendor, i cili, ditën endej rrugëve këmbëzbathur, duke përsëritur herë pas here me zë të lartë:
-E hënë, e martë, e mërkurë, e ejte... Dhe hop, vjen një ditë, që nuk ngjan me të tjerat!
Natën e vrasjes, Norman Riviera, e pati hedhë atë mjet krimi pikërisht në këtë karrocë të mbushur me plehëra, për t’ia mbathur, pastaj, pa u vënë ré nga askush.
Një muaj e gjysëm pas asaj nate, ndodhi, që ai ta shikonte karrocën në avenunë e tetëmbëdhjetë, para klinikës së mjekut kardiolog, italianit Baptista Mikeli, - vëllait të madh të viktimës; dhe ndjeu një therje në zemër, mu si ta kishin shpuar me ndonjë send të mprehtë.
Natën, teksa flinte, ai dëgjoi ta thërrisnin në emër; dhe, kur hapi sytë, pa se si, pranë shtratit ku qe shtrirë, qëndronte drejt në këmbë i vdekuri Ernesto Mikeli.
- Norman! Erdha të të them, që unë jam mirë, - i tha ai me një zë të mbytur, që i ngjau si të vinte nga nëntoka.
Që nga ajo ditë, patën kaluar plot dy vjetë e disa muaj, kur atij, pikërisht para restorantit “P. J. Hanley Tavern” në Carroll Gardens, ku do të darkonte me të dashurën e tij, violinisten Bruna Vitale, i zunë sytë të njëjtën karrocë të mbushur me plehëra.
Tubi i hekurt gjendej brenda saj.
Kur doli nga restoranti, ai volli gjithshka pati ngrënë aty dhe u kthye në shtëpi, i heshtur e i zymtë, me ndjesinë, sikur bashkë me të vjellat, të paskesh nxjerrë jashtë edhe shpirtin e vet.
Të tjerë vite qenë arratisur njëri pas tjetrit, kur një të diel të muajit prill të vitit 1974, para kishës së shën Sebastianit, në Queens, ku bashkë me të shoqen, po hynte për të pagëzuar djalin e tij të sapolindur, Lorencon, ai pa të njëjtën karrocë të mbushur kapicë me plehëra.
Tubi i hekurt ndodhej sërish aty.
Brenda në kishë, gjatë ceremonisë së pagëzimit të ferishtes, At Antonio, gabimisht, e thirri të voglin me emrin e viktimës së tij.
- Ernesto, - tha ai teksa e spërkaste ferishten Lorenco me ujin e bekuar. - Në emër të Atit, të Birit e të Frymës së shenjtë, unë të pagëzoj!
Pas ceremonisë së pagëzimit, Norman Riviera, doli nga kisha i verdhë si dylli, me shpirtin e dërrmuar prej mendimit, se qe vetë Zoti, ai që kish vendosur ta torturonte kështu.
Pas pesëmbëdhjetë vitesh, që nga dita e pagëzimit të djalit, të njëjtën karrocë, ai e pa në rrugë, pikërisht pranë një rajoni policie në perendim të Brooklyn-it. Po sillej ashtu kot, duke bërë vara-vingo, në pritje të të shoqes dhe djalit, - tashmë, që të dy të vdekur, - të cilët, patën hyrë në kinema per të parë filmin “Mata Hari”, ku luante aktorja e famshme Greta Garbo.
Mjeti i krimit, ndodhej në karrocë.
Atë natë, Norman Riviera nuk mundi të flinte dot, sepse i vinte në vesh, që nga nëntoka një zë i largët ankimtar!
Sido që e shoqja, u përpoq ta bindëte se qe era që frynte jashtë, ajo që vajtonte, ai u ngrit i çakërdisur, dhe me armë në dorë, nisi të kërkonte çdo skutë të shtëpisë për të gjetur e vrarë për së dyti Ernesto Mikelin. Dhe kur nuk e gjeti dot, ra i dërrmuar në shtrat fiks në orën katër të mëngjesit.
Në çastet kur me sytë e kopsitur, po shkartisej e harrohej në krahët e gjumit, ai dëgjoi të njëjtin zë vajtimtar ta thërriste, tashmë, në emër. Hapi sytë, dhe pa sërish viktimën e tij, Ernesto Mikeli. Qëndronte në këmbë dhe e vështronte!
Duke lëvizur me shumë sforcim buzët prej meiti, Ernesto i tha të njëjtat fjalë, që i pati thënë para shumë vitesh:
- Norman! Erdha prap të të them, që unë jam mirë.
Shtatë vjetë pas asaj dite, ndërsa ecte me makinë në “Linden bulevard”, ai ndaloi në dritë të kuqe pranë semaforit të kryqëzimit.
Në pritje të ndizej drita jeshile, në të djathtë të tij, dy burra, komshinj, - njëri çifut, kurse tjetri arab, - bënin shamatë me një anglishte të çalë dhe shtynin kundrejt njëri-tjetrit, të njëjtën karrocë të mbushur kapicë me plehëra.
Tani, kjo karrocë, - brenda së cilës gjendej mjeti, me të cilin ai pati dërguar në botën tjetër rivalin e tij, Ernesto Mikeli, - pasi i ka rënë shumë herë rrotull Brooklyn-it, dhe ka dalë, madje, gjer në Queens duke u shtyrë nga mijëra duar njerëzish të panjohur, - pas gjashtëdhjetë e kusur vitesh, krejt rastësisht, është kthyer apet tek autori i krimit.
I trusur e i mbledhur sa një grusht prej viteve të shumta që mban në kurriz, i paralizuar nga këmbët, i rrëgjuar krejt, jo vetëm fizikisht, porë edhe shpirtërisht, milionieri plak, Norman Riviera, e ka të pamundur të ngrihet për t’i dhënë karrocës një të shtyrë tutje, ku të mos ketë mundësi ta shikojë.
Sapo kujdestarja e tij, Natalia Grushkova, del nga shtëpia me një gotë uji në dorë dhe afrohet për t’i dhënë të pijë ilaçet e mëngjesit, duke nxjerrë nga kraharori një zë të mekur, plaku thotë:
- Të lutem, Natalia, më bëj një nder: jepi një të shtyrë asaj karroce të mbushur kapicë me plehëra dhe ma hiq syshë.
- Si të urdhëroni ju, bos, - ia kthen me përulje e servilizëm ajo, - Por më parë, ju lutem, merrni dhe pini ilaçet.
Norman Riviera, bindet mu si një fëmijë i urtë.
Me duart që i dridhen, ai fut në gojë njërën pas tjetrës katër tableta të ndryshme, dhe i përcjell poshtë fytyt duke i shoqëruar me ujin e gotës.
Pasi ka mbaruar me ilaçet, shërbyesja Natalia Grushkova, futet brenda shtëpisë që të lërë gotën, po kushedi për çfarë arsye vonohet të vijë.
- Natalia Grushkova! - thërret ai, tashmë i alarmuar, teksa gulçon nga padurimi pa e shqitur vështrimin nga rruga, ku dëgjon një baptimë hapash që afrohen.
Po zëri i pakët i plakut, nuk mbërrin dot deri tek shërbyesja, që ndodhet brenda shtëpisë.
Pas pesë minutash, kur ajo kthehet për t’i dhënë një të shtyrë karrocës me plehëra, e gjen plakun Norman Riviera të vdekur.
Sytë e hapur, vështronin gjithë tmerr fantazmën e viktimës së tij, Ernesto Mikeli, teksa largohej me vrap me atë tubin e hekurt në dorë.
New York, maj 2019
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
ADELA - Tregim nga R. Gjini
Marin Segoni, qe nëpunës zyre në digasterin e tatim-taksave.
Ishte ditë e premte, dhe ashtu si çdo të premte, kolegët e tij, i braktisën zyrat qysh në orën dy pasdite, por Marini, jo.
Portjeri, që thirrej Pal Noshi, e që memzi priste të mbyllte portën e hyrjes e t’ia mbathte për në shtëpi, i erdhi në zyrë për ta yshtur të dilte.
- Të gjithë kanë ikur, - i tha qejfprishur ai. - Vetëm ju, zoti Segoni, keni mbetur!
Marin Segoni, i tha se nuk donte t’ia dinte çfarë bënin të tjerët; dhe se ai ndiqte vetëm rregullat.
Teksa i binte në fund kontrollit të një dosje të trashë, portjeri i trokiti në derë për herë të dytë.
- A t’ju lë drynin, zoti Segoni; dhe kur të dilni, mbylleni vetë portën?
Kësaj here, nëpunësi Segoni, mundi të kapte në zërin e portjerit ca nota të theksuara nervozizmi.
Mjekra e parruar e rojes dhe flokët e paqethur e disi të palarë, i shtonin këtij zemërimi të përmbajtur edhe një lloj egërsie prej kafshe.
Nëpunësi Marin Segoni, uli kokën, i hodhi një vështrim shpues mbi syzet e tij optike, e me një zë të ftohtë akull, tha:
- Do presësh edhe tridhjetë minuta.
“U pa puna! - i tha vetes portjeri, pasi kishte mbyllur derën. - Do të pres”.
Sapo zbriti poshtë dhe zuri vend në karrigen që e mbante gjithmonë në një qoshe pranë derës, ia behu aty një zonjë, as e re, as e vjetër, por fort e pashme.
Qe veshur me shume sqimë kjo zonja; sidomos, binte në sy fundi dhe bluza e saj e hollë bojëgjake me sumbullat ngjyrë ari, që shkonin shumë me të kuqin e errët në buzët e saj gjithë tul dhe flokët e gjatë bjond, lëshuar mbi supe.
- Vij nga Ministria e financave, - i tha ajo rojes.
I dhuroi një buzëqeshje të stisur, i la edhe një aromë parfumi prej lulesh ambre, dhe nisi të ngjiste shkallët.
Pavarësisht prezantimit që bëri ajo, puna e gjatë si roje, e kishte mësuar tjetrin të ishte vigjilent. Përse i rrotullonte sytë gjithëkah, si brace, kjo zonjë e panjohur që tha se vinte nga Ministria e Financave?! Çfarë donte të vidhte?!
Roja iu vu pas gjithë kujdes, duke i ngjitur shkallët në majë të gishtave.
Si u gjend në kat të dytë, kjo zonjë, hyri shpejt e shpejt në zyrën e Marin Segonit. Hyri pa trokitur; vetëm hapi derën dhe hyri! Dhe sapo hyri, krrak, u dëgjua menjëherë kërcitja e lehtë e çelësit në bravën e derës, që u mbyll nga brenda.
“Bo-booo, ç'më gjeti! - tha roja me vete. - Këta, nuk do të dalin për nja dy ore të mira”!
Po nuk qe ashtu; sepse zonja doli fiks pas njëzetë minutash.
Në anën e pasme të fundit që ajo mbante veshur, portjeri vuri ré ca vija të krijuar nga rrudhosja; kurse bluzës së bukur bojëgjake, i mungonte një kopsë tek gjinjtë. Gjithashtu, i kuqi në buzët e saj të plota, qe fshirë! Në fytyrën, tashme te ndezur zjarr, qe ulur galiç nje shprehje hutimi; kurse sytë, ajo nuk i rrotullonte më si të deshte të vidhte, por i rrotullonte, si ta kishin vjedhur!
Gjashtë minuta pas saj, doli edhe nëpunësi Marin Segoni.
Teksa largohej për në stacionin e autobuzit, ai dëgjoi nga prapa përplasjen e zhurmshme të portës së hekurt që u mbyll, si dhe rojen, që nëpërdhëmbi diçka që s’u mor vesh.
Te stacioni i autobuzit, Marin Segoni, takoi vëllain e tij të madh, Damjanin.
- Po të prisja, - i tha Damjani, teksa buzëqeshte.
Shtrënguan njëherë duart, pastaj Damjani, me dy gishtat si pincë, i hoqi të vëllait nga supi dy qime të gjata floku të verdhë.
Kjo përkujdesje e të vëllait, e bëri Marinin, që t’ia hidhte sytë vetes nxitimthi, se mos ndoshta, i qenë ngjitur edhe qime të tjera. Por jo; nuk kishte të tjera.
- Çfarë nuk të sjell e të ngjit nganjëherë era! - tha disi me përtesë Marini. Po erë nuk frynte, gjethi nuk lëvizte.
U pyetën me njëri-tjetrin, - kishin nja dy javë pa u takuar; - pastaj, Damjani nisi të fliste për gjëra krejt pa interes për të vëllain, me fjalë që i dilnin nga goja në mënyrë të sforcuar, duke e hedhur muhabetin degë më degë, si ta bënte enkas për t’iu shmangur një kryegjëje, që duhej t’ia thoshte, por që për dreq, nuk ia thoshte dot.
- Do të vish me mua, - i tha tek e mbramja ai. - Të shkojmë një herë nga shtëpia ime.
Marini kundërshtoi.
- Faleminderit, vëlla, por nuk mundem, - tha ai. - Pastaj ti, sikur më fsheh diçka. Më thuaj, cili është sebepi, pastaj shohim e bëjmë?
I vëllai, kapi me gishta, njëhere hundën, pastaj llapën e veshit të djathtë; kruajti zërin, përshëndeti me një tundje koke një të njohur që kaloi atypari, hoqi kasketën, kruajti kokën, e vendosi prapë kasketën, - gjithëher, pa i nxjerrë krye muhabetit, duke u bërë kështu, disi qesharak.
Marini u kujtua që vajza e tij, Xhina, kishte rreth një vit, që ishte dashuruar me një mësues të ri gjuhë-letërsie. Mos kishin shpallur fejesën?! Nëse ishte kështu, përse nuk ia thoshte, xhanëm?! Këtë, ai nuk e kuptonte dot.
- Do e lëmë për nesër, - tha. - Nesër është e shtunë; do vij për një vizitë, bashkë me time shoqe, Adën. Të premtoj.
Për herë të parë, Damjani e pa të vëllain me një palë sy, që shprehnin edhe mall edhe keqardhje. Tashmë, i kishte dalë në shteg.
- Lëre Adelën, - i tha ai, - Sepse edhe Adela, të ka lënë ty.
Marini u step.
- Ka ikur në Itali. - vijoi Damjani. - Ka ikur sot, bashkë me atë…
Ato çaste, Marini ndjeu t’i binte diçka e lagësht në çaçkë të kokës. Ai ngriti kryet lart dhe pa një sorrë të vetme, teksa largohej drejt perëndimit. Nxori shaminë, fshiu njëherë glasën, pastaj mërmëriti:
- Po mirë paska bërë… Ç’të them tjetër?!
Në mëngjez, para se të dilte nga shtëpia, Marin Segoni, qe grindur me të shoqen. Qe grindur pikërisht për atë tipin, që tani i vëllai, nuk donte t’ia zinte as emrin me gojë. Por nuk qe hera e parë që grindej me Adelën, jo. Qe grindur edhe herë të tjera. Fjala ishte për Petro Rigën, mekanik në profesion, shtatlart dhe i pashëm si mashkull, por mendjemadh dhe i dhënë fort pas grave dhe pijes. Të gjithë pëshpërisnin, që Adela, kishte prej kohësh me Petron një lidhje të fshehtë dashurie. Madje, ky qe edhe shkaku, që Petron e kish lënë e shoqja, Viola, edukatore në një kopësht fëmijësh.
Marin Segoni, nxorri paketën, i zgjati të vëllait një cigare dhe ia ndezi. Pastaj, si ndezi edhe një për vete, e thithi, e teksa nxirrte një fjollë të ngadaltë tymi të bardhë, deshi të dinte si i kishte ardhë në vesh ky lajm.
- Mos më kërko detaje, - i tha Damjani. - Ajo ka ikur. Ç’të duhen detajet?!
- Nuk them, që më duhen, - ia pat tjetri. - Thjeshtë, dua të di nëse është e vërtetë.
- Njëqind përqind e vërtetë! - e siguroi Damjani.
Dhe i shpjegoi, se si, një mik i tij, që nuk donte t’ia përmendte emrin, i kishte parë në ajroport andej nga ora dhjetë e paradites, teksa prisnin në radhë për t’iu ushtruar procesit të kontrollit, që të hypnin, pastaj, në avjon.
- E shikoj që u mërzite, - tha tek e mbramja, jo pa keqardhje Damjani, - Por nuk ke ç’bën more vëllai im! Më vjen keq që po ta them, por ajo nuk ishte grua për ty, që je një intelektual i shquar, i zoti si financier dhe për më tepër, familjar dhe i ndershëm.
- Ke të drejtë, - mërmëriti Marini. Pastaj, krejt në beft, kërceu e tha: - Jo, jo...! Ç’thua more vëlla i dashur?! Unë qenkam mërzitur?! As që më bëhet vonë fare! Madje jam shumë i kënaqur që iku. Në djall vaftë!
Dhe aty për aty, u hap për Damjanin një digë, nga ku vërshoi në adresë të kunatës, një lum i beftë fjalësh nga më të ndyrat, sipas të cilave, përveç Petro Rigës, asaj ia paskeshin spërkatur shalët edhe shumë burra të tjerë.
- Që të mos përmend emra, - e mbylli ligjërimin Damjani, - Adela, more vëlla, nuk qe tjetër, veçse një kurvë. Një kurvë e ndyrë! Më beso: unë jam aq i gëzuar që iku sa...!
- Pse, unë jo?! - ia pat tjetri me një solidaritet krejt të papritur.
- Hajde, pra, o vëlla, të të përqafoj pak, - i tha i ngazëllyer Damjani teksa hapte krahët plot dashuri vëllazërore.
Dy vëllezërit u përqafuan përmallshëm me njëri-tjetrin, pikërisht në çastet kur në stacion mbërriti autobuzi, duke përjetuar kështu, një ngazëllim të madh për largimin e një ***** nga rrethi i tyre familjar.
- Tani, le të shkojmë ta festojmë këtë ditë tek shtëpia ime, sepse unë, nuk dola kot të të prisja! - tha i vendosur Damjani. - Hedhim ndonjë gotë me ç'të kemi deri nga darka, pastaj po deshe rri, po s'deshe, ik.
- Atëherë, po thërrasim edhe Bertën, - propozoi Marini.
Berta qe motra e tyre e vetme, e cila jetonte në një banesë fare pranë Damjanit. Edhe pse qe e përmbajtur dhe e kursyer nga fjalët, gjithnjë, ajo gjente një mënyrë të tërthortë e fine për ta shprehur antipatinë ndaj kunatës së saj, Adelës.
Rrugën për tek apartamenti ku banonte Damjani, e bënë në këmbë, pasi nuk qe larg. Erdhi edhe Berta, bashkë me të shoqin, - nje burrë i heshtur ky, që fliste rrallë.
Kur i thanë çfarë kishte ndodhur, Berta sa nuk fluturoi prej gëzimit. Dhe, ajo që më parë, tregohej e rezervuar duke nxjerrë si me grep ndonjë fjalë, si i thonë, as mish as peshk, u bë tashmë, e papërmbajtur.
- Po ky është një fat i madh, more vëllaçko! - shpalli ajo me zë të lartë. - Është një fat i rënë nga qielli!
Dhe aty për aty, iu rrëmbushën sytë me lot të kulluar gëzimi.
Që të mos i prishej rimeli tek sytë, ajo i fshiu lotët gjithë kujdes me mollëzat e gishtave të dorës së saj delikate. Qante dhe qeshte në të njëjtën kohë! Ndalonte, merrte frymë thellë dhe e shfrynte me gulsh, duke nxjerr jashtë nga barku të keqin, që i ish grumbulluar përgjatë shtatë viteve martese të vëllait me atë të përdalën, Adelën. Lotonte, fliste dhe qeshte! Sepse dihet, që askush nuk e do vëllain më shumë se motra! Dhe pastaj:
- Ah, more vëlla! - ofshani gjithë keqardhje ajo, kur e pati marrë veten. - Sa herë mendoja, që vëllaçkoja im i dashur, vëllaçkoja im kaq i mirë, kaq i zgjuar e i ndershëm, do ta ngryste gjithë jetën me një femër të përdalë si Adela, më kapte dëshpërimi! Por tani...! O zot, sa u gëzova! Afrohu, këtu, të të përqafoj e të të puth një çikë motra jote!
Dhe Marin Segoni, u përqafua e u puth edhe me të motrën, me të njëjtin ngazëllim, që kishte përqafuar tek stacioni i autobuzit, të vëllain, Damjanin.
Menjëherë, u shtrua tryeza e u hap një shishe shampanjë, që nisi të derdhte shkumën e saj të bardhë si dallgët e një deti gëzimi. Kishin blerë edhe një tortë të madhe tek pastiçeria, që gjendej në kryqëzimin më të afërt të rrugës.
E shoqja e Damjanit, Ledia, u qëndronte në këmbë, duke bërë kujdes, që në tryezë të mos mungonte asgjë.
- Mos doni t’ju skuq edhe pak sallam? - thoshte ajo. - Si qenkan djathërat, Marin?! Ja, po e shtoj edhe një çikë kaçkavallin! Edhe flisni edhe hani! Hë, përse nuk i ngrini gotat?! Hajde, gëzuar! Merrni, zgjatuni dhe merrni ullinj. Janë shumë të mirë, i kam rexhur vetë... Po hë, moj Berta! Përse nuk merr ti?!
- Po marrim, moj Ledia, po marrim...
Me tu mbaruar shishja e parë e shampanjës, Damjani, - që më tepër se sa i pinte, e kishte thjeshtë, pasion për të mbajtur në shtëpi lloj-lloj verërash, - nxorri e hapi një tjetër shishe. Dhe kështu, or tungjatjeta, plasi muhabeti për shtatë palë qejfe! Dhe kishin hak, sepse, a nuk qenë tani sërish bashkë, pa atë të përdalën, që iku në djall?! Dhe sa mirë! Kishte ndodhur pikërisht ajo, që ata të gjithë kishin dashur prej kohësh të ndodhte. Tashmë, mund të flisnin hapur, të shprehnin lirisht gjithshka mendonin. Sepse pas kësaj ndodhie, çdo gjë e keqe, që mund të nxirrnin nga goja për Adelën, ishte krejt e justifikuar.
Si zbrazën edhe nja dy shishe të tjera dhe boshatisën pjatat, u ngritën dhe dolën, me mendimin, që duhej të takoheshin me shpesh. Të takoheshin për të diskutuar e vënë në vijë fatin e dytë të Marinit, gjithë të ardhmen e tij; natyrisht, një të ardhme me një grua tjetër; me një grua të mirë, të ndershme, e të përkorë, ashtu siç e kish hak Marini; ashtu siç e kishin pas për pir brez pas brezi meshkujt e pashëm e të mençur të fisit Segoni.
Kur Marini, u nis për në shtëpi, po mbuzej mbrëmja. Dritat e qytetit sapo ishin ndezur. Tashmë ndjehej i çliruar; pa atë barrën e turpit, që i pati rënduar mbi supe për shtatë vite martesë me Adelën. Veç kësaj, qe bërë shumë në qejf nga pija, nga solidariteti dhe sajdisja, që po i bënte rrethi i tij familjar. Ajo çfarë i duhej tani, ishte vetëm të mbërrinte sa më shpejt në shtëpi, të shtrihej e t’ia rraste gjumit, për tu ngritur vetëm të nesërmen vonë, ku do të niste për të një jetë tjetër, një jetë krejt e re.
Teksa ngjiste shkallët e pallatit për të mbërritur në katin e tretë ku gjendej apartamenti i tij, ai dëgjoi zërin e një gruaje, që i tregonte një histori dikujt, që dëgjonte dhe qeshte.
Në fillim, pa Luçien, një grua fort hokatare, që banonte një kat më poshtë.
Qe ulur në shkallë kjo Luçia, dhe tregonte një histori plot humor, ashtu siç vetëm ajo dinte ta tregonte; pastaj u shfaq e shoqja, Adela; edhe ajo e ulur në shkallë pak më sipër! Dëgjonte rrëfimin e Luçies dhe nxirrte një të qeshur si flatrim turtujsh. Qeshte e thoshte:
- Mjaft, Luçia, se na vdiqe! Po mjaft pra, thashë!
Dhe sërish qeshte.
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
KAPRIÇOT E FATIT - Tregim nga R. GJINI


Ata të dy po flisnin me telefon.
- Të thashë, Pablo, që tani nuk kam. Po të kisha do të t’i jepja, por nuk kam. Më vonë…
- Ç’do të thotë kjo “më vonë”, Santino?! S’të pata dhënë njëqind dollar, por të pata dhënë njëqindmijë! Duhet të m’i kishe kthyer në janar, bashkë me përqindjen e kamatës; tani jemi në qershor! U bënë gjashtë muaj që s’je bërë i gjallë!
- E di, - tha burri që thirrej Santino. - Por nuk kam. - Nuk më eci biznesi dhe u rrënova. Njëherë u rrënova në Brooklyn, tani në Monticello. Edhe makineritë e prodhimit dhe paketimit të salcave, që pata sjellë nga Kina, mi konfiskoi banka për borxhin që i kisha.
- Tani, po mi thua këto, Santino?! - pyeti i skandalizuar Pablo Herrera. - Mi thua tani, pasi më ke gënjyer për kaq shumë kohë?!
- Sepse deri më tani, kisha një farë shprese, prandaj, - ia pat tjetri. - Kurse tani, nuk di ç’të bëj…
- Nuk di ç’të bësh?! - bëri çudi teksa përmbante mllefin Pablo Herrera. - Ta them unë: do lëshë peng objektin, që bleve për biznes në Monticello.
- Ma morën edhe objektin, - tha ai. - Ma morën, sepse nuk shlyeva dot këstet e radhës. Jam rrënuar me të gjitha.
- Santino Sançes! - piskati fort Pablo Herrera.
Kjo thirrje, më tepër se kërcënim, qe një britëm dëshpërimi dhe urrejtje; por një britëm, që u mbyt si jehu i një sëpate kur godasim fort një trung të kalbur.
Ato çaste, atij iu shpif në emtesë gërvima vajtuese e çikrikut të pusit të oborrit të shtëpisë, në fshatin e tij në Meksikë, kur nxirrte nga thellësia e pusit kovën e ndryshkur të mbushur me ujë. Dhe ndjeu, se si nisi t’i ngjitej drejt grykës e njëjta kovë, si të qe edhe vetë një pus. Por, ajo kovë, që asokohe mbushej me ujë për të vaditur lulet e oborrit, tashmë qe mbushur dingas me urrejtje. Qe mbushur me helm e vrer për ta derdhur mbi kryet e Santino Sançes. Mbi kryet e atij, që e kishte mashtruar.
- Ti kujton se kjo histori do të mbyllet kështu?! - pyeti ai pasi e kish marrë disi veten.
- Po ç’të bëj, Pablo?! - mërmëriti tjetri me një zë gjynahqari. - Më ranë në kokë të gjitha të këqiat, besomë. Edhe ime shoqe, Romina, më braktisi. Më braktisi bashkë me fëmijët! As familje s’kam më. Kam fashitur me të gjitha!
I bindur, që tashmë i kish humbur ato parà, Pablo Herrera u ligështua aq shumë, sa i ra telefoni nga dora.
- Ah, ti, bir bushtre! - klithi ai. Dhe e goditi aq fort tryezën me grusht, sa ora e vendosur në murin përball, u shkëput nga gozhda ku qe fiksuar dhe ra e u rrokullis me rropamë në dysheme.
- Do të të vras, mor' qelbësirë! - i erdhi në vesh një zë, që s’ishte i tij. Qe një zë i huaj, që erdh’ e u shkith si një hekur i skuqur kur e zhysin në ujë.
Ai hodhi vështrimin e përhumbur për të parë, kush tjetër donte ta vriste Santino Sançes, po frymë njeriu nuk kishte aty rrotull. Cili kishte folur?! I kujt qe ai zë?!
Vështrimi i tij, u ndal në tavllën e duhanit, ku kishin filluar të përpëliteshin e spërdridheshin katër-pesë krimba druri të kalbur, - duqet e cigareve të tymosura.
- Po, po! - dëgjoi sërish Pablo Herrera. - Sepse ti, Santino, nuk je tjetër, përveçse një krimb. Një krimb i neveritshëm, që do të të bëj copa-copa!
Ishte zëri i vet!
Atëherë, u ngrit.
Me dorën që i dridhej, hapi kasafortën dhe nxorri prej aty një armë; një beretë 9M, e mbushur, gati për zjarr. E futi në brez gjithë nervozizëm, veshi xhaketën dhe u nis të dilte me mendjen dumā.
Sapo kishte shkelur në shqimth të derës, u kujtua për paketën e cigareve, që kish lënë në tryezë. U kthye apet dhe e mori bashkë me çakmakun. Kishte hequr prej saj vetëm një cigare. Një cigare të vetme.
Kur doli jashtë nga zyra, ai dëgjoi të binte këmbana e kishës së shenjtit Domenik.
Ishte ora fiks dymbëdhjetë e mesditës dhe dielli përvëlonte si saç. Asnjë makinë nuk lëvizte në rrugë, sepse ai segment, qe bllokuar nga policia për një ceremoni mortore. Tutje, matanë kryqëzimit, ai shquajti kortezhin e njerëzve të veshur me të zeza, që po afroheshin teksa shoqëronin të vdekurin për në kishë. Dy fëmijë, luanin në rrugë duke gjuajtur njëri-tjetrin me pistoleta plastike, - lodra të mbushura me ujë.
Pablo Herrera, i njihte vogëlushët, por nuk u buzëqeshi, siç bënte ngaherë.
- Largohuni nga rruga! - u tha teksa bënte nje lëvizje nervoze me dorë, athua se po përzinte pulat. - Po vjen kortezhi.
Ndezi një cigare dhe u fut në makinë.
Për të mbërritur në Monticello ku gjendej “qelbësira” Santino Sançes, atij i duhej te udhëtonte njëqindë e pesëdhjetē e shtatë kilometra!
I hodhi një sy amperit të benzinës dhe u kujtua, që e kishte mbushur serboratorin një ditë më parë.
Dhe u nis.
Rrugës, para se të futej në autostradë, ai i kaloi kryqëzimet më tepër në dritë të kuqe, pa e hequr cigaren nga goja, e me tymin që i sillej vërdallë, jashtë dhe brenda kokës.
Dy herë rresht, për pak u përplas; një herë më një kamjon të madh plehërash; herë tjetër me një autoambulancë.
Pas një orë e gjysëm udhëtim, ai mbërriti në Arden.
Përgjatë gjithë kësaj rruge, nuk reshti së thithuri tym cigaresh, që i ndizte njërën pas tjetrës, duqet e të cilave, i pështynte gjithë nervozizëm jashtë xhamit të hapur të derës.
Kur zgjati dorën dhe mori paketën të ndizte cigaren e radhës, ai vuri ré, që paketa, tashmë, ishte boshatisur.
Kishte edhe shumë rrugë për të bërë, për të mbërritur në Monticello, por i duhej medeomos të tymoste, ndaj doli nga autostrada dhe u fut në Main Street.
Asaj rruge gjeti një dyqan; ndaloi dhe hyri të blinte cigare.
- Urdhëroni, bos! - e ftoi shitësi sapo e pa.
Qe një indian i dobët si skelet ky shitësi; me çallmë e dhëmbë të mëdhenj e të palarë si dhëmbë kali të vjetër; me zërin e hollë si një pingërrimë; aq i dobët, sa më mirë të themi, që në vend të tij, Pablo Herrera, kishte përballë një palë rroba të varura në gozhdë.
I erdhi për të vjellë me atë falsitetin e tij prej tregtari llafazan e të bezdisshëm; me zërin e hollë dhe me paraqitjen e pështirë, gjithashtu.
- Më jep katër “malboro”, - tha Pablo Herrera, vramuz në fytyrë, ndërsa i hidhte tjetrit një vështrim aspak miqësor.
Pagoi, mori paketat e cigareve, dhe teksa dilte, dëgjoi apet zërin e hollë si pingërimë, tashmë të trembur, të rrobave të varura në gozhdë:
- Të vaftë mbarë, bos!
Pablo Herrera, memzi e përmbajti tundimin për t’u kthyer e për t’i dhënë një grusht turinjve.
Si hypi në makinë, nxorri e ndezi një herë cigaren; pastaj u nis. Por në vetëm, pothuaj, njëzetë metra udhë, atij ju desh të ndalonte përball të kuqes së semaforit.
Befas, ato çaste u dëgjuan dy krisma arme njëra pas tjetrës! Fill pas krismave, pasoi një ulurimë gruaje e trembur për vdekje; pastaj një zë burri, që i thoshte gruas të binte e të shtrihej barkas në tokë, për të evituar sa të qe e mundur, rrezikun e ndonjë plumbi qorr!
- Po vriten! Po vriten! Telefononi policinë! - i erdhi në vesh një tjetër zë alarmant.
Ndërkohë, u ndez drita jeshile e semaforit, dhe Pablo Herrera bëri të nisej; por ju desh të frenonte në çast, sepse krejt papritur, në rrugë para tij, mbiu një i panjohur i frikësuar për vdekje, që hapi krahët dhe piskati:
- Ju lutem, më ndihmoni! Po më vrasin!
Pablo Herrera, shtypi në çast butonin e ç’kyçjes së derës dhe i bëri shenjë me dorë të hynte shpejt në makinë.
Sa hap e mbyll sytë, tjetri u gjend brenda makinës, ku u gërmuq, u trus e u bë sa një grusht poshtë sediljes. Dhe pam, pam, pam, u dëgjuan edhe tre krisma të tjera arme!
Një plumb shpoi xhamin e derës anësore dhe vajti e u ngul në tehin e shpinores së sediljes së pasme.
Pablo Herrera i dha gaz makinës; dhe brenda dy sekontave, ata hynë në kryqëzim, kthyen majtas, përshkuan me shpejtësi një segment të vogël rruge; pastaj djathtas në rrugën anësore dhe u gjendën në autostradë.
Vetëm atëherë, i panjohuri u drejtua dhe ngriti kokën të shikonte.
Goja e tij, kish mbetur e hapur nga habia për faktin që ishte gjallë. Skalpi i kokës i qe tendosur aq shumë, sa ia pati kthyer flokët përpjetë si gjëmba iriqi; dhe vetëm në pesë minuta, i qe rritur mjekra sa për pesë javë; dhe kish nisur të thinjej në tëmtha. Sytë, me ninëzat që i patën marrë formën e dy midhjeve të vogla pa jetë, i qenë zmadhuar dyfish.
- Kaq ishte! - tha Pablo Herrera, tashmë i çliruar disi edhe vetë nga tronditja. - Tani, qetësohuni, or mik! Shpëtuat paq!
Por i panjohuri, ende vazhdonte të dëgjonte të përsëritura krismat e armës. Duke kthyer kokën në të katër anët, ai vështronte i shqetësuar me tmerrin e stampuar në sy.
- Si ju quajnë? - pyeti Pablo Herrera.
- Santino, - tha tjetri me një zë vajtimtar. - Santino Sançes.
New York, vjeshtë, 2019
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
TROKITJET - Tregim nga R. Gjini
Qe pasdarke vonë kur u dëgjuan trokitje në portë.
Ajo bëri të ngrihej, të shkonte dhe ta hapte, por ai nuk e la.
- Mos e hap, Nina! - i tha.
- Kush duhet të jetë?
- Kushdo qoftë, mos e hap, - ngulmoi ai.
Qe shtrirë në shpinë sipër krevatit që ndodhej pranë dritares; kurse ajo qe ulur ndenjur pranë tij.
Një ditë të tërbuar me vetëtima e bubullima, ai kish humbur të gjitha gjërat e dukshme në dritë të diellit: njerëzit, objektet, ngjyrat, - gjithshka. Asgjë prej gjëje nuk mund të shikonte. Po kur pllakoste errësira, mund të dallonte edhe fijen e flokut të saj; edhe rrënqethjen e gjetheve prej erës në degën e qershisë, që prekte pezulin e dritares; edhe yllin më të largët në kupë të qiellit.
Në krye të herës, pas asaj ndodhie, ai vuri re, se si dalngadalë, gjërat nisën të merrnin kuptime të ndryshme. Qe mu si t’i lexonte në faqe librash. Po ishin libra pa autorë ata, pa kohë, pa tituj, pa fletë, - qenë vetëm shkronja, që atij i përvijoheshin para syve, vështrimi i të cilëve, buronte nga thellësia e qenjes. Ai i tha vetes, se gjithshka u shfaqka në dritë të diellit, marrka kuptim të gënjeshtërt; dhe se format, trajtat dhe ngjyrat, nuk qenkan tjetër, veçse rrengje që na punon natyra për të fshehur brendinë e gjërave.
Trokitjet u dëgjuan për herë të dytë, tashmë, më të forta, athua se njeriu që ndodhej prapa derës, e që nuk dihej kush ishte, e kishte me ngut.
Pasoi një heshtje bajagi e gjatë. Tek e mbramja, atyre u kapi veshi një baptimë që dëgjohej gjithnjë e më pak,- hapa, që largoheshin.
- Iku! - tha ajo.
Ai nuk u përgjigj në çast. Por pastaj çeli gojë e tha:
- Mund të jetë një rreng i tij, për të na krijuar përshtypjen se u largua. Është larguar me zhurmë dhe është kthyer sërish duke ecur në majë të gishtave. Ndoshta përgjon prapa derës!
- Jo, ka ikur, - tha plot siguri ajo. Dhe ndjeu një si peng ta gërryente nga brenda, pse nuk vajti, të paktën deri tek dera, që të shikonte nga vrima e çelësit sa për të shuar kureshtjen.
- Ditën unë fle, - tha ai. - Ngase nuk shikoj, nuk mund të bëj asgjë. Ndoshta, prandaj vijnë dhe më trokasin në derë natën.
- Përse vijnë?! - pyeti ajo.
Ai nuk foli. E la në shmang pyetjen e saj, si të mos qe e nevojshme t’i përgjigjej ato çaste.
- Je më e bukur në errësirë, - i tha teksa e vështronte përmallshëm. Dhe iu lut, të mos vinte aty ditën, por të vinte vetëm natën, kur të binte terri.
- Nuk ka gjë edhe nëse vij nganjëherë ditën, - ia ktheu ajo. - Edhe pse nuk më sheh, ti më prek… Dhe sapo më prek, më merr me vete. Kështu më ke thënë.
- Po, ta kam thënë, - pranoi ai. - Por më parë, më duhet të të shoh. Prandaj hajde gjithmonë kur katundin ta ketë mbuluar terri. Ti e di, që unë, vetëm në errësirë të shoh. Aty ku ka dritë, ti njesohesh me të dhe zhbëhesh. Në terr ti llamburin. Llamburin me gjithshka, por më shumë me buzëqeshjen.
Ajo e dinte këtë. E kish mësuar qysh në herë të parë, kur e pati pështetur kokën në gjoksin e tij dhe i dëgjoi rrahjet e zemrës; rrahjet, që i vinin në vesh të deshifruara, - një gjuhë dashurie, që s’kishte si të ishte e kësaj bote. “Zemra e njeriut që din të dashurojë, mund të ndalojë së rrahuri, - i pati thënë aso kohe ai. - Po rrahjet e saj janë si fjalët që thuhen. Ata nuk harrohen kurrë. Vazhdojnë të sillen qiellit në eter; dhe të dëgjohen në jetë të jetëve, mjafton të dishë të mbash vesh”.
Ia vendosi dorën në faqen e parruar dhe u përpoq t’i gjente me mollëzat e gishtave vragën e plagës së mbyllur; të plagës që i pat hapur rrufeja.
- Edhe unë jam një e verbër, Progan, - tha pas pak ajo. - Një e verbër në errësirë. Kurse ti je i verbër në dritë. A nuk jemi njësoj?!
- Ndoshta, - ia pat mendueshëm ai.
- Ti je i fortë, Progan! I fortë si një lis. Nuk thyhesh kollaj. Po ajo ditë ka qenë gazep, ta dishë! Edhe dheu u shkrumbua nga flaka e vetëtimave!
- Aq shumë vetëtima shkrepëtinë, sa edhe ajri digjej aty ku binin, kthehej në tym e përhapej gjithkah një erë shkrumbi! - tha ai teksa kullej mendueshëm. - Ndiqnin qiellit njëra-tjetrën lakadredhas si gjarpërinj të zjarrtë; dhe bënin që t’i dilte tymi gjithshkaje. Edhe gjëmimet, patën qenë një llahtar më vete! Athua se Zoti, e kish mbërthyer rruzullin me duar dhe kish nisur ta tundte e shkundte egërsisht, për ta thyer njëqind copash. Të kujtohet, Nina?
- Po, - tha ajo. - Më kujtohet.
- Githshka e humbi kuptimin. Mbeti vetëm një sens i rëndomtë kotësie…
- Me sa mbaj mend unë, atë natë, qenë njëzetë e nëntë të vdekur nga rrufetë, - tha ajo.
- Unë pata frikë për ty, Nina. Dola në ballkon e të thirra që të vije. Të thirra, edhe pse nuk e dija ku ishe; edhe pse qeshë i bindur, që në gjithë atë kiamet, nuk mund të më dëgjoje. Po ti erdhe në çast; erdhe si një nuse e ditës së parë.
- Si një nuse?! - pyeti e mikluar ajo teksa buzëqeshte e ngrinte vetullat.
- Po, - tha ai. - Erdhe bashkë me vetëtimën! Me atë vetëtimë, që zoti e kish taksur për mua, e që ma ktheu natën në ditë. Kurse ditën ma bëri natë.
Ajo u përkul mbi të dhe e puthi lehtë në ballë.
Një feks rrezesh hëne të vrerosur përshkoi dritaren dhe u avit pahetueshëm aty brenda. Atëherë, ajo mundi të shquante vragën e plagës së mbyllur, që pati hapur rrufeja përgjatë faqes së tij.
- Zoti di çfarë bën, Progan, - mërmëriti ajo pasi kishte nxjerrë një ofshamë të thellë. - Le të shpresojmë, që me këtë vragë që të la, të ka shenjuar për mirë.
Dhoma tashmë, qe ndriçuar disi për gruan; por, ai pa se si, një pluhurizë e hirtë, nisi të derdhej gjithkah. Miset e fytyrës së saj, dalëngadalë u zbehën dhe u përnjësuan me atë dritëz të pakët hëne mistike. Dhe në atë gjysëmerrësirë, ajo u bë disi e tejdukshme.
Atëherë, sytë e tij u hapën. Sy të mëdhenj, të habitur, të trishtë e të frikësuar njëherësh, sepse Nina kish filluar të zhbëhej.
- Çfarë ndodhi? - pyeti.
- Hëna, - tha ajo me një zë që i rezonoi thellë kraharorit. - Sapo doli nga prapa reve të zeza.
- Tani e kuptova, - tha ai. - Prandaj nuk po të shikoj mirë!
- Të shikoj unë, - ia pat ajo teksa i merrte dorën. Dorën e tij të madhe e të rëndë. - Ti do më shikosh mirë sapo hëna të fshihet sërish prapa reve.
Ato çaste, u dëgjuan apet trokitje në portë! Kësaj here trokitjet qenë të lehta, të ndrojtura, si prej gishtash delikatë, por që Ninës iu bë se mbartnin në vetvete diçka të ngucakeqëshme. Fill pas trokitjeve, pasoi një heshtje e rëndë si plumbi.
- Huuu…! Huuu…! - çau errësirën klithma e një hutini.
Të dy palët, brenda dhe jashtë, mbanin vesh.
Ata që gjendeshin jashtë, nisën të flisnin.
- Edhe pse nuk ka numër të vendosur në portë, duhet të jetë katërqind e njëzetë e pesa, - tha zëri i parë.
- Po! - u dëgjua të thoshte zëri i dytë. - Sipas radhës, kështu i bie.
- Trokit edhe një herë ti, shef…
Sërish trokitje…! Kësaj here ndryshe: të guximshme, të forta e plot vendosmëri.
Heshtje.
- Çfarë duan?! - pyeti pas pak ajo me pëshpërimë. - Kush janë dhe prej nga vijnë?!
Ai u mendua një çast, pastaj tha:
- Lëri të trokasin deri sa të lodhen.
- Përse na kërkojnë, xhanëm?!
Në vend që të fliste, ai ngriti supet dhe buzëqeshi. Zgjati dorën dhe i preku me gisht majën e hundës. Bëri siç bën rëndom një i rritur me një vajzë piciruke, të vogël, marroke e naive.
Gjithshka ra për pak kohë në fashë. Pastaj, u dëgjua zhurma e mbytur e hapave që largoheshin; njëherë përmes rruginës së ngushtë, të shtruar me zhavorr; pastaj në rrugën e kalldrëmtë, që zbriste drejt lagjes së Bosinëve.
- Huuu…! Huuu…! - çante errësirën klithma e hutinit.
Ajo fërgëlloi dhe u ngjesh pas tij.
Ai e mbështolli përflaktas me krahë rreth vetes. Pastaj ia mori kokën me pëllëmbët e duarve dhe nisi ta puthte ngadalë, si të druhej se mos e lëndonte dhe i shkërmoqej në duar.
- Ti më jep jetë, Nina, - i tha. - Më jep jetë, në mos qofsh jeta vetë.
- Më duhet të ik, - tha disi me ndrojtje ajo.
- Prit edhe pak, - iu lut ai. - Sa të jenë larguar mjaftueshëm ata. Nuk dua të të shohin.
Hëna tashmë qe fshehur sërish prapa reve. Errësira në dhomë u bë më e dendur.
Ajo u shtri pranë tij me kokën e pështetur në kraharor; dhe nisi t’i dëgjonte rrahjet e zemrës.
- Zemra jote troket në zemrën time, - i tha. - I njoh këto rrahje! Janë si fjalët e ngrohta që më thua, si premtimet, si përqafimet e puthjet. Ato nuk harrohen kurrë. Do vazhdoj t’i dëgjoj në jetë të jetëve. Vetë ma ke thënë këtë.
Ai qeshi, sepse u kujtua që vërtet ia kish thënë ato fjalë. Ia kish thënë vite të shkuara, atë natën e parë të dashurisë. Atë natë të paharrueshme.
Qëndruan kësisoj për një kohë bukur të gjatë, të përqafuar; të ndërkallur shpirt e korp brenda njëri-tjetrit. Dëgjohej vetëm një frymëmarrje, - një e vetme për të dy. Dhe vetëm një rrahje zemre, - zemra e tyre.
Tashmë ajo kish harruar se i duhej të ngrihej e të dilte; dhe kushedi sa do kishin qëndruar kësisoj, sikur të mos qenë dëgjuar apet lehjet e qenit në oborrin e shtëpisë kundruall. Lehje të rralla, monotone, jo dhe aq të sigurta.
Ata panë njëri-tjetrin dhe mbajtën vesh.
U dëgjuan zëra njerëzish. Po nuk mund të kuptohej sa ishin. Të sapoardhurit trokitën në portë dhe pritën. Trokitje të tjera u dëgjuan, tashmë më të forta. Atëherë, të lehurat e kafshës erdhën e u bënë nervoze, alarmante. Pastaj u dëgjua të hapej me kërkëllimë porta e shtëpisë kundruall, dhe një burrë, shpalli me zë të lartë:
- Nuk ka njeri aty, jo! Ajo shtëpi është ngallmuar e braktisur prej kohësh.
- Ashtu?! Atëherë po e fshijmë nga lista…
Dhe sërish, hapa që largoheshin e dëgjoheshin gjithnjë e më pak; njëherë përmes rruginës së ngushtë, të shtruar me zhavorr; pastaj në rrugën e kalldrëmtë, që zbriste drejt lagjes së Bosinëve.
- Huuu…! Huuu…! - çante errësirën klithma e hutinit.
New York, nëntor 2019
 

Uarda

Besimi yt dhe i imi gjykohen çdo ditë.
Staff member
Moderator/e
Regjistruar
Jun 23, 2020
Mesazhe
1,930
Pëlqime
826
Pikë
113
Location
Bornholm Danimarke
U THONI ATYRE TRIMAVE TE LARGOHEN

Tregim nga Ramiz GJINI


Qe një ushtri e madhe hallexhinjsh të sëmurë, të ardhur për vizita e mjekime plagësh te mjeku, kryesisht, nga rrethinat. Kërkonin të gjenin derman aty, - e vetmja qendër mjeksore, që kishte periferia e largët e atij qyteti.
Korridori i gjatë, me vetëm një dritare të vogël në fund të tij, nuk kishte dritë të mjaftueshme. Një llampë e vetme; edhe ajo, e dhjerë për ibret nga mizat, varej tavanit dhe memzi e përcillte dritën e saj të zbehtë. Katër llampat e tjera, qenë djegur me kohë; dhe askush nuk ishte kujtuar t’i zëvendësonte me të reja.
Pikërisht në këtë korridor të mbushur plot me pacientë që prisnin radhën, hyri Bik Alia, banditi, që pati terrorizuar një qytet të tërë për pesë vjetë rresht, i dënuar në mungesë me burgim të përjetshëm.
Dorën e djathtë e kishte lidhur me një fashë të bardhë; kurse në ballë, në qafën e trashë dhe në gjithë kokën e tij të rruar me brisk, shkëlqenin bulëza djerse.
Bashkë me të, hyri edhe njëri nga rojet e tij të armatosura, që ngjante si ta kishte vëlla, i cili mbylli menjëherë portën; pastaj shpalli me zë të lartë, që për shkaqe sigurie, askush nga të pranishmit që gjendeshin aty, nuk mund të dilte jashtë ato çaste. E tha rreptë dhe me autoritetin e njeriut, që i di mirë punët e zanatit të vet.
Bik Alia, qe shtatmadh e muskuloz si një dem, por beterr, egërshan e i prapë si një qen pitbull i patranjuar. Ai e çau muzgun e koridorit duke ecur me sytë katër; athua se çdo njeri që i kapte vështrimi, qe një armik i tij; dhe çdo send, - një çark i ngrehur posaçërisht për të.
Të gjithë patën ngrirë në vend nga habia dhe frika. Asgjë nuk pipëtinte ato çaste, përveç kollës së një plaku të shtyrë në mote, që ishte ulur galiç rrëzë murit, i trusur nën vete.
Kapoja vajti e ndaloi pranë derës së dhomës ku gjendej doktor Omar Bushati; fshiu njëherë djersët e ballit me parakrah, pastaj u kthye nga një fshatare aty pranë, që mbante me dorë një rrobë të përgjakur ngjeshur për fytyrës.
- Brenda është doktori? - pyeti ai.
- Po, brenda, - tha ajo, pa e hequr rrobën nga fytyra.
- Përse e ke mbuluar surratin kështu?!
- Sepse mi ka brusur hundët me shkelm lopa, - tha ajo.
Një zë i ndrojtur, mu si një pikërrimë e pakët uji kroi që derdhet ngadalë, i kujtoi kapos që sapo erdhi, se duhej respektuar radha. Po Bik Alia as që ua vuri veshin atyre fjalëve. Hapi derën dhe hyri pa trokitur.
Kur u gjend brenda, doktor Omar Bushati, po kqyrte me një xham zmadhues nishanin që i kish mbirë në kurriz një gruaje të re.
- Doktor! Jam unë! - shpalli ai me turrin e një luftëtari që hedh një bombë. Por “bomba” nuk plasi! Sepse doktori, me të dëgjuar tjetrin të fliste, vetëm sa e pa një grimë sipër syzeve të tij optike. Pa denjuar t’i jepte përgjigje, ai vazhdoi të këqyrte me nge nishanin në kurrizin e gruas së re. Tek e mbramja, i doli gruas përball, i vendosi me dashamirësi dorën në sup dhe pyeti.
- Edhe njëherë: si thatë se quheni?!
- Zulma, - u përgjigj e reja. - Zulma Bendo.
- Mirë, Zulma, - tha ai. - Kemi mbaruar bashkë. Këtë nishan, ju rekomandoj ta lini kështu siç është.
- Më pengon natën, doktor. Më pengon kur fle! - u ankua ajo, teksa ulte e ndreqte rrobat, që i pati ngritur gjer nën sqetulla.
- E di, - tha doktori disi me keqardhje. - Po nuk kemi çfarë bëjmë. Ky lloj është i paprekshëm; nuk është nga ata që mund t’i djegim me nitrat argjendi. Përpiquni të flini më shumë në krah.
Gruaja që thirrej Zulma, u mat të thoshte diçka, por pastaj ndërroi mendje. U nis të dilte; ngadalë, e heshtur dhe e zymtë. Pranë derës, ajo mërmëriti thatë si nëpër dhëmbë një “megjithatë, ju falenderoj, doktor”, dhe doli e pakënaqur.
Bik Alia, po priste në këmbë me kurrizin pështetur për murit.
Doktor Bushati, shkruajti me nge diçka në fletët që gjendeshin brenda një dosje; dhe si e mbylli atë, e vendosi në njërin nga raftet e mbushur plot; pastaj u kthye, e jo pa qejfprishje, tha:
- Rregulli e do, që të mos hynit pa ju thirrur. Megjithatë: urdhëroni!
Bik Alia bëri instiktivisht një hap përpara.
- Mendova se më njihni, doktor, prandaj…
- Ju njoh, - ia pat doktori, - Por në zanatin tim, kjo nuk ka aspak rëndësi. Çfarë kishit?
Tjetri zgjati krahun dhe i tregoi dorën e fashuar.
- Në fillim qe vetëm një plagë e vogël. Pastaj u malcua, u hap e u nxi…
- Ta shikojmë, - tha doktori.
Mori gërshërën dhe e preu fashën e bardhë fare pranë nyjes ku ishte lidhur. Pastaj nisi ta shpështillte ngadalë, gjithë kujdes.
Tjetrin s’po e mbante vendi. Herë ndiqte lëvizjet e doktorit, herë hidhte vështrimin nga dritarja aty pranë; gjithmonë me veshët pipëz për të mbajtur nën kontroll zhurmat jashtë.
Ndërkohë, në korridor, kish nisur një potere zërash që dëgjoheshin njëherësh! Pastaj një grua piskati: “…Se kështu jeni ju?! Kujtoni se gjithë bota është e juaja; se mund të bëni çfarë të doni! Harroni që një ditë do ju përlajë mordja”!
- Çfarë ndodhi? - pyeti doktori krejt indiferent.
Big Alia, e mori këtë pyetje sikur qe në adresë të tij.
- Më kafshoi një mi, - tha nxitueshëm ai. Dhe qeshi, si të kishte qenë kjo ndodhi, një gjë krejt qesharake.
- Një mi?!
- Po, një mi i vogël, doktor. Më kafshoi natën, teksa flija gjumë!
- Kuptoj...! - tha doktori, që tashmë, ia pat hequr fashon nga dora dhe po kqyrte me kujdes plagën.
- Keni dhimbje koke?
- Po, kam në pjesën e përparme, doktor. Po nuk besoj ta kem për shkak të plagës. Jo, nuk besoj.
I preku me gishta gjëndrrat te fyti dhe i tha të hapte gojën.
- Kam edhe temperaturë, - tha Bik Alia. - Dhe ndjehem i lodhur…
- Afër mendsh, - mërmëriti doktori që ia kishte ngulur sërish vështrimin plagës.
- Ju, besoj e dini si e kam punën, doktor, - tha Bik Alia duke marrë me kapadaillëk pozën e një heroi.
- Jo, - tha doktori. - Nuk kam si t’i di punët e të tjerëve.
- Po ja: si të them..., - nisi të fliste ai. - Në fillim më përkrahën. Më përkrahën, sepse punoja për ta; i ndihmova shumë në zgjedhjet elektorale që të merrnin pushtetin. Tani më kanë dënuar në mungesë me burgim të përjetshëm. Po unë e di që ata më duan të vdekur, sepse ç’është e vërteta, vrasjet i bëra me porosi të tyre. Po nuk ka një ligj, që të mund të më dënojnë me vdekje. Dhe nëse dorëzohem, ata do bëjnë si do bëjnë: ose do më helmojnë, ose do më vrasin. Po unë, doktor, jam betuar në Zot, që nuk do të jepem. Ja, shiko nga dritarja! - e ftoi ai teksa bënte me dorë. - I kam trimat e mi jashtë... Të gjithë të armatosur gjer në dhëmbë. Nëse vijnë ata plehërat, do na duhet të luftojmë prap si gjithmonë për të çarë rrethimin. Pastaj, ec e merre vesh si do shkojnë punët. Mund të ketë të tjerë të vdekur.
- Tashmë, nuk ia vlen ta bëni, - tha doktor Bushati, që vazhdonte të shikonte me nge plagën.
Bik Alia nuk e rroku kuptimin e atyre fjalëve.
- Doktor! - ia pat nxitueshëm ai. - Më duhet të dal. Nuk mund të qëndroj gjatë këtu. Vetëm bëni diçka shpejt e shpejt, para se t’ia behin ata. Do ua dija fort për nder. Siç e shikoni edhe vetë, një kafshim miu është, nuk është kushedi çfarë!
Doktor Bushati, ngriti kokën dhe e pa shtrembër.
- Nuk jam trembur për kaq pak gjë, jo! - kërceu e tha ai, sapo vuri re atë vështrim. - Erdha, sepse kjo dorë, po më bëhet pengesë e madhe. U bënë dy javë, që nuk është më e imja. Është kthyer kundër meje. Më ka bërë ta pres me sakicë… Dhe ju, doktor, besoj e dini kush jam unë…
Që nga korridori, vazhdonte të dëgjohej ajo poterja: “Nuk më duhet çfarë bëni ju. Dhe as që dua t’ia di kush jeni. Unë jam në punën time. Askush nuk mund të më pengojë. Më lini të dal”!
Doktori hapi syrtarin e një komoje. Vështroi një grimë herë aty brenda dhe e mbylli prap. Pastaj ktheu kokën nga dritarja dhe hodhi për një çast vështrimin jashtë.
Nga perendimi, horizonti qe mbyllur. Një taborr reshë të përzishme po mësynin qiellin, që kish nisur të vrejntej gjithëkah duke u bërë gjithnjë e më i rrasët. Një burrë me syze të errëta, qëndronte i pështetur pas një makine të zezë. Ndërsa fliste me të tjerë, që gjendeshin brenda makinës, një tjetër person po avitej aty. Qe një rrondokop i shkurtër e muskuloz, i veshur me rroba sportive. Ecte, dhe herë pas here, kthente kokën për të vështruar prapa. Dukej se ishte shok me ta. Teksa bënte me gisht drejt qoshes tjetër të klinikës, ai i tha shpejt e shpejt diçka personit me syze të errëta dhe u largua që aty nxitimthi.
Doktor Bushati, u kthye nga pacienti dhe ia nguli vështrimin mu në ninëz të syrit.
- U thuaj atyre trimave, që presin jashtë, të largohen, - tha ai. E tha si të fliste për retë e zeza, që i kish parë të mësynin ngadalë qiellin, e që do të derdhnin në tokë shiun e pasditës; shiun që do lante për të hedhur në lumë pisllëkun e rrugëve të asaj dite.
- Përse?!
- Sepse duhet të dorëzohesh.
- Përse u dashka të dorëzohem, doktor?!
- Sepse nuk keni derman tjetër. Jeni pushtuar nga sëmundja e murtajës bubonike, - tha ai.
U dëgjuan të binin tingujt mortor të këmbanës së kishës së shenjtit Athanas.
- Për shkak të një miu, doktor?! - beri çudi tjetri, ndërsa nisi të qeshte. - Për shkak të një miu të vogël të bie në duart e tyre, unë?!
Kambana vazhdonte të binte thekshëm, duke e çarë qiellin e mvrenjtur mespërmes, si për t’i hapur udhë shpirtit të një të vdekuri.
- Po, - tha doktori. - Vetëm për shkak të atij miu. Nganjëherë, atë që nuk e bën dot një ushtri e tërë, mund ta bëjë një mi i vetëm.
Bik Alia u mvrenjt. Bulëzat e djersës erdhën e iu zmadhuan; pastaj dalëngadalë, nisën t’i rrëshqisnin teposhtë fytyrës, duke lënë ca vazhda që shndrisnin si qelqe të thyera.
- Seriozisht e keni?
- Po, shumë seriozisht. - tha doktori. - Sepse iu kanë mbetur, tek e shumta, vetëm katër ditë jetë. Kjo lëkurë, që ka marrë ngjyrë të errët, është “vdekja e zezë”, që iu pret pas dere. Duhet t’i nënshtroheni urgjent një proçedure me mjete spitalore të specializuara. Prandaj, po ju them të dorëzoheni.
Ato çaste, u hap dera dhe futi kokën aty, ajo gruaja e re që thirrej Zulma, e që doktori i pati kontrolluar nishanin.
- Ç’është kjo punë kështu, doktor?! - pyeti e nervozuar ajo. - Unë mbarova punë… Përse nuk më lënë të dal?! Çfarë arsye kam unë, personalisht, që të pres?!
- Qetësohuni, - tha doktori. - Bëni durim. Do prisni edhe pak dhe do dilni.
Ajo e mbylli derën me rropatje dhe nisi t’u ankohej të tjerëve në korridor: “E kam lënë të voglin në djep! Burri është në punë dhe nuk kam tjetër njeri në shtëpi! Kurse këta, nuk më lënë të dal! Ec ta marrësh vesh çfarë bëhet këtu”!
- Është më mirë për ty, ta thërrasim ambulancën tani, - tha doktori. - Ta bëjmë para se t’ia behin këtu togat e policisë së shtetit.
Ia tha teksa kruante ngadalë me thoin e gishtit tregues vetullën e djathtë; ia tha si të qe kjo një këshillë mjeksore.
- Jo, - kundërshtoi tjetri teksa luante nga vendi gjithe nervozizëm. - Nuk është e mundur…! Unë, që u kam mbijetuar gjithë atyre atentateve e kam çarë dymbëdhjetë rrethime, tani për një mi...?! Për një mi të vogël?!
- Po, - tha doktori. - Për një mi.
- A jeni i sigurtë, doktor, që është ajo murtaja…?!
- Murtaja bu-bo-ni-ke, - e ndau fjalën në rrokje doktori. - Sëmundje vdekjeprurëse. Nëse nuk ndërhyhet me urgjencë në kushte spitalore… Zgjidhni e merrni.
Bik Alia, që pak më parë kishte pas në fytyrë një ngjyrë tunxhi, erdh’ e u zverdh si lulja e kungullit.
Për herë të parë pas kaq shumë vitesh jetë të bujshme, ai e ndjeu veten krejt të pafuqishëm. Fati po e vinte nën rrotë, si të vinte një grumbull të përzier kockash dhe mishi. Zemra i rrihte si të mos e kish të vetën. Zemra e tij. Zemra, që ai, e pati mbajtur gjithmonë mbyllur me shtatë dryna. Kurrë nuk kishte provuar të hynte e të vështronte me kujdes brenda saj; t’ia dëlirte të gjitha skutat ku tymi i zjarreve, - që ai vetë kishte ndezur me irninë dhe mujçimin kundër të tjerëve, - pati lënë aty vetëm hi, blozë e myzgë. Po, sa çudi! Tashmë ajo nuk rrihte! Ajo fliste! I fliste atij! Çfarë i thoshte?! Vetëm ai e dinte. E dinte vagëllimthi.
U shemb në karrige shpirt e korp i dërrmuar, i ndërkallur e i trusur nën lëkurën e vet, me shpresën që rrekej t’i shuhej përbrenda si flaka e fundit e një qiriu në sosje. Po as vendi ku qe plandosur nuk po e mbante. Herë vështronte plagën e dorës, herë ngrihej përethshëm nga karrigia; avitej te dritarja dhe hidhte vështrimin jashtë; pastaj kthehej e ulej sërish me një tytësi në shpirt, që i kthehej shpejt në torturë lektisëse. Sa herë ngrihej e ulej, karrigia lëshonte një cingërimë të trishtë vajtuese. Deshi të klithte. Të klithte fort për të nxjerrë jashtë një kafshë të egër që kish nisur ta hante me nge nga brenda. Por sido që e provoi, as klithma si doli. I qe ndryrë thellë kraharorit, - edhe ajo, me shtatë dryna. Nndwrsa doktori, i heshtur, i qetë, me vështrimin e ngulur mbi të, priste pergjigjen pwrfundimtare, tik-taku i orës së vendosur në mur, kish nisur numrimin drejt zeros.
Në korridor, sërish u dëgjua një tjetër zë që piskati: “Në djall shkofshi të gjithë! Na vratë shpresën, na e varrosët shtatë pashë nën tokë. Ky vend do të kthehet i gjithi në varrezë. Dhe do vijë një ditë, që edhe varrezën do e shkulin”!
Fill pas kësaj piskame, një heshtje e gjatë mortore u shtri aty si pelte. Mveshi të gjitha objektet, u ndryshoi format dhe ua humbi krejt kuptimin.
Ai u ngrit sërish nga karrigia. Qëndroi për pak çaste në këmbë, mëdyshas, u rrënqeth e dëshpërimisht, mërmëriti:
- Nëna ime!
Pastaj vajti dhe hapi derën, ku i pëshpëriti ca fjalë rojes së tij, që kish zënë vend në korridor, e që ngjante me të si ta kishte vëlla.
Kur u kthye, Bik Alia nuk ishte më ai i pari! Qe plakur sa për njëqind vite!
U shemb në karrige mu si një thes i vjetër lini i mbushur dingas me ndyrësinë e vet; mbuloi fytyrën me duar, e krejt i dërrmuar, me zërin që i dridhej, tha:
- Telefononi ambulancën.
New York, tetor 2019
 
Top